Argh, onkruid! Zo kom je ervanaf

Deel dit artikel:

In de lente tiert het onkruid weer welig tussen de terrastegels. Hoe kom je ervanaf? De onkruidkundige: “Ik strooi soms een beetje zout op paardenbloemen.”

Kruip je net lekker in je tuinstoel, zie je vanuit je ooghoek een dikke stengel van een Canadese fijnstraal uit je strakke terrasje steken. “Het efficiëntst is dan toch om het onkruid handmatig te verwijderen,” weet onkruidkundige en onderzoeker Corné Kempenaar van Wageningen UR. “Want zo neem je makkelijker de wortel mee.” Eventueel kun je een ‘krabbertje’ of een onkruidsteker gebruiken waarmee je tussen de voegen komt.

Heet, heter, heetst

Moeite met bukken? Dan kun je ook een (elektrische) onkruidbrander gebruiken, deze brandt heel gericht het plantje weg. Maar een beetje kortetermijnoplossing is het wel. “Je haalt er namelijk niet de wortels of de voedingsbodem mee weg,” zegt Kempenaar. Dat geldt ook voor kokend heet water, of beter nog, het hete kookvocht van aardappels (door het zetmeel blijft het hete water beter aan de plant ‘plakken’): effectief tegen blaadjes, maar de wortel blijft intact.

Natuurazijn niet zo natuurvriendelijk

Azijnzuur wordt ook vaak gebruikt als onkruidbestrijder. Dit zit in veel ecologische bestrijdingsmiddelen, maar je kunt net zo goed gewone huis-tuin-en-keukenazijn gebruiken. Een verdeling van eenderde natuurazijn en tweederde water in een plantenspuit is volgens Kempenaar afdoende om de plant weg te ‘branden’. Maar ook azijn doodt zelden de wortel, waardoor het onkruid snel weer de kop zal opsteken. Bovendien is natuurazijn niet zo natuurvriendelijk als de naam doet vermoeden. “Zo kan het in grote hoeveelheden schade aanrichten bij regenwormen,” weet de onkruidkundige.

Met uitzondering van keukenzout mogen we eigenlijk ook helemaal geen huis-tuin-en-keukenmiddeltjes zoals azijn en afwasmiddel (wat goed werkt tegen de meeste luizen) als bestrijdingsmiddel op de natuur loslaten. De middelen die je in het tuincentrum koopt, zijn wettelijk goedgekeurd, waardoor die dus wel weer mogen. Lees wel altijd de gebruiksaanwijzing, want vaak moet het spul nog worden verdund.

Keukenzout: ‘gebruik met mate’

Het enige ‘natuurmiddeltje’ dat in enkele gevallen ook de wortel doodt, is keukenzout. Zo strooit Kempenaar zelf vaak een beetje zout in het hart van paardenbloemen en weegbree die uit zijn gazonnetje steken. “De dauw doet de rest,” vertelt de onkruidkundige die benadrukt dat dit alleen werkt bij plantjes met een ‘rozetvormige kern’ waarin het zout goed kan blijven liggen. “Vanuit daar kan het vochtige zout tot diep in de wortel doordringen.” Gebruik echter niet te veel en alleen heel plaatselijk. “Kijk maar wat te veel zout in het voorjaar kan doen. Naast wegen waar in de winter slordig is gestrooid, doen de planten het minder goed.”

Chemisch of ecologisch?

Wie echt grof geschut nodig heeft, gebruikt een chemisch bestrijdingsmiddel met bijvoorbeeld glyfosaat of een stof die heel gericht één soort onkruid aanpakt. Deze middelen doden behalve de plant ook in één keer de wortel en je hebt er veel minder van nodig dan van bijvoorbeeld azijnzuur. Maar ze zijn wel minder snel afbreekbaar dan ecologische bestrijdingsmiddelen. “Glyfosaat zou ik bijvoorbeeld liever niet gebruiken als ik in de buurt van een grondwaterbeschermingsgebied zou wonen, of vlak bij een plek waar drinkwater uit het oppervlaktewater wordt gewonnen,” aldus de onkruidkundige. Toch zijn ecologische bestrijdingsmiddelen volgens hem niet per se beter dan chemische middelen. “Regenwormen kunnen bijvoorbeeld beter tegen glyfosaat dan tegen azijnzuur bij de doseringen waarin ze worden toegepast.”

‘Voorkomen is beter dan genezen’

Wie het beste voorheeft met het milieu, gebruikt daarom überhaupt geen of zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen. “En voorkomen is altijd beter dan genezen,” zegt Kempenaar. Zo is het bij het aanleggen van een terras belangrijk dat je altijd schoon zand gebruikt. Met een anti-worteldoek kun je zelfs vijf tot tien jaar genieten van een onkruidvrij terras. Maar garantie heb je nooit: “Onkruid heeft maar een klein gaatje nodig.”

Meer tips om onkruid te voorkomen:

– Veeg je terras regelmatig schoon, liefst elke week en met een harde (onkruid)bezem. De onkruidkundige: “Onkruid kan alleen groeien op een voedingsbodem. Zorg dus dat je terras zo vrij mogelijk is van zand, bladeren en uitwerpselen van katten en/of honden.”

– In je plantenperkje: bodembedekkers zoals de maagdenpalm en de waldstenia zorgen dat het onkruid weinig ruimte heeft om te groeien. Ook strooisels zoals kokosvezel (ook wel kokosschroot genoemd) en houtsnippers kunnen wildgroei voorkomen.

– Schoffel regelmatig.

– Maai elke week je gazon (vanaf mei tot oktober).

– Verticuteer je gazon twee keer per jaar, bij voorkeur in de maanden maart (zodra er geen kans op nachtvorst meer is) en augustus. Bij verticuteren ‘hark’ je als het ware je gazon schoon, waardoor je gras weer kan ademen en mos geen kans krijgt.

– Verwijder onkruid zodra het de kop opsteekt. Liefst dus gewoon met de hand, met wortel en al.