Een oma rent achter haar kleinkind aan. Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

uit Ouders van Nu

Rol van opa en oma in de opvoeding

Opa en oma: meestal worden ze voor lief genomen. Ze zijn er gewoon en ze houden van je kinderen. Maar waarom zijn grootouders nou zo belangrijk voor kleinkinderen? Zijn de (schoon-)ouders te betrokken bij het kleinkind? Of zouden ze juist wat meer aandacht voor hun kleinkind kunnen hebben?

Dit artikel is afkomstig uit Ouders van Nu. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de tijdschriften op margriet.nl. Daar lees je hier meer over.


In veel gezinnen zijn opa en oma onmisbaar omdat zij met liefde de kinderen opvangen als de ouders moeten werken, maar er zijn nog veel meer dingen die opa’s en oma’s belangrijk maken in het leven van een kind. Maar soms kan het ook botsen met de (schoon)ouders.

Belangrijke hechtingspersonen

Een kind heeft al gauw door dat opa en oma het goed met hem voor hebben. Ze zijn er voor hem en houden onvoorwaardelijk van hem. Bij andere contacten van een kind, zoals met vriendjes, leerkrachten of vrienden van zijn ouders ligt anders. Kinderen voelen heel goed aan dat die mensen uit beeld kunnen verdwijnen en dat de band die ze met hen opbouwen misschien niet blijvend is. De liefde van opa en oma is dat wel. Grootouders zijn dus belangrijke hechtingspersonen.

Eindeloos geduld

Meestal zitten grootouders ruim in hun tijd. Ze hebben dus veel aandacht voor hun kleinkinderen. Volgens Louis Tavecchio, emeritus hoogleraar pedagogiek aan de Universiteit van Amsterdam is de relatie tussen kleinkinderen en grootouders heel bijzonder. Opa en oma laten hun kleinkind met trots zien aan anderen en laten hem aldoor weten hoe leuk ze het vinden om met hem om te gaan. Tavecchio noemt dat een unieke ervaring voor een kind en als het even kan, moet je het dat niet ontnemen.

Opa en oma maken sociaal

Er is nóg een reden waarom opa en oma van belang zijn: het is goed voor een kind om met mensen van verschillende leeftijden om te gaan. Zo kan hij van oudere mensen leren hoe zíj in het leven staan, wat zij hebben meegemaakt. Kinderen die meer omgaan met ouderen, ontwikkelen zich sociaal beter. Dat gaat onbewust, net zoals het leren van taal.

3 meest voorkomende ergernissen aan opa en oma

Toch zijn er soms ergernissen. Best lastig, want het kind is vast gek op zijn grootouders en zij op hem. Wij hebben de 3 grootste struikelblokken voor je op een rij gezet en geven ook wat tips voor (groot-)ouders.

Bemoeien met de opvoeding

Een van de belangrijkste redenen dat er ruzie kan ontstaan tussen ouders en grootouders is als opa en oma zich teveel bemoeien met de opvoeding. Een lastige kwestie, want waar ligt de grens? Natuurlijk zijn de ouders degene die het kind corrigeren en de beslissingen nemen, maar het is ook niet heel gek dat opa en oma zich op een bepaalde manier verantwoordelijk voor een kind voelen.

Als ze oppassen moeten ze een kleinkind tenslotte ook wel eens corrigeren en ze houden veel van hem. Word als ouder zijnde dus vooral niet te snel boos als het niet op de eigen manier gaat. Praat er op een rustige manier over en maak afspraken wanneer opa en oma wel en niet mogen ingrijpen.

Teveel of te weinig aandacht

Opa en oma zijn is niet altijd makkelijk. Als ze elke dag op de stoep staan om de kleinkinderen te zien, vinden hun ouders dat soms overdreven. Grootouders die weinig van zich laten horen of bewust op afstand blijven omdat ze zich niet willen opdringen, kunnen worden beschuldigd van desinteresse. Ook hierbij geldt, wees duidelijk naar elkaar en spreek eventuele irritaties uit.

Geef de opa en oma de mogelijkheid om regelmatig hun kleinkinderen te zien, ouders kunnen het ook eerlijk zeggen als een afspraak eens niet uitkomt. Hebben ouders niet altijd zin om onderdeel van het contact met de grootouders te zijn, dan kunnen de opa en oma misschien oppassen. Zij en de kinderen genieten ervan en de ouder kan iets voor zichzelf doen.

Verwennen

Iedereen weet dat oma’s en opa’s hun kleinkinderen graag verwennen. Toch kan dit soms vormen aannemen waar een ouder niet blij van wordt. Nemen de opa en oma elke keer weer een cadeautje mee of krijgt een kind bij opa en oma veel te veel snoep waardoor hij vervolgens thuis zijn bordje niet meer leeg eet, spreek als ouder dan uit dat je dat vervelend vindt. Zij kunnen aangeven dat ze het leuk vinden dat ze zo gek zijn op het kind, maar dat ze bijvoorbeeld een cadeautje per maand of twee snoepjes per keer het maximale vinden.

‘Kijk mam, zo doe je dat’

• Ouder kan dit lijstje uitprinten en nonchalant laten slingeren op de keukentafel van de opa en oma. Et voilà: dikke kans dat de relatie met opa en oma wat soepeler gaat lopen.

• Realiseer je dat je kleinkinderen niet jouw kinderen zijn

• Bevestig als grootouder de ouders in hun manier van omgaan met hun kind

• Geef alleen advies als erom gevraagd wordt en formuleer het als suggestie

• Respecteer de opvoedregels van de ouders en wees duidelijk over je eigen huisregels

• Wees helder in wat je wel en niet wilt en maak afspraken over bijvoorbeeld oppassen

• Accepteer het als ouders hun kind liever naar de crèche brengen

• Positief verwennen is prima, ongezond bederven niet

• Moeite met de opvoeding? Vraag de ouders hoe zij met moeilijke kwesties omgaan

• Gebruik een schrift om gebeurtenissen van een oppasdag te noterenSluit in je opvoedstijl zo dicht mogelijk aan bij de ouders

• Realiseer je dat vroeger écht niet alles beter was

• Ga niet concurreren met de eventuele andere opa en oma

• Wonen je (klein)kinderen niet dichtbij? Leer skypen, facetimen en facebooken

Meer lezen over ouderschap? Volg de ontwikkeling van je zwangerschap of kind met onze wekelijkse updates in je mailbox. Schrijf je nu in op www.oudersvannu.nl/groeikalender.

RedactieGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden