Headers columnisten Tanja Jess NW Beeld Feriet Tunc
Beeld Feriet Tunc

PREMIUM

Door de transitie van ons kind te omarmen, worden onze onderlinge relaties alleen maar sterker

Twee weken geleden schreef Tanja over haar dochter Alice, die in het lichaam van een jongen werd geboren maar zich daar helemaal niet lekker in voelt en nu de transitie naar meisje aan het maken is.

Ik dacht altijd dat zoiets zich op heel jonge leeftijd manifesteerde. Dat zag je altijd in docu’s en films hierover. Die gingen dan over kleine jongetjes die al van jongs af aan riepen dat ze net als hun zusjes jurkjes aan wilden en met poppen wilden spelen.

Roze jurkjes en poppen

Dat had mijn kind niet. Haar eerste woordje was bal en poppen vond ze niet echt interessant, behalve dat ze piepten wanneer zij erop ging stampen. Inmiddels weet ik dat genderdysforie veel vaker pas tot uiting komt wanneer een kind in de puberteit komt en het lichaam zich begint te ontwikkelen. En het is natuurlijk ook een achterhaald idee dat alle meisjes in roze jurkjes willen lopen en van poppen houden.

Mijn zus bijvoorbeeld was daar wars van. Die had altijd een scheve pony, want ze kon niet stil blijven zitten wanneer mijn moeder haar haar probeerde te knippen, ze klom graag in bomen en gaf al haar barbies aan mij, want zij speelde liever met autootjes. Toch is ze hartstikke cisgender en hetero.

Kortom, al die stereotyperingen van mannen en vrouwen maken het niet makkelijker om genderdysforie te begrijpen. Is het überhaupt echt te begrijpen als je je zelf niet zo voelt? En moet dat? En ook al denk je je misschien voor te kunnen stellen hoe jij het in haar situatie zou doen en hoe je je zou voelen, moet je accepteren dat je kind misschien wel heel anders is dan jij.

Girl, let’s do this!

Daarbij zat ik zelf ook nog met zo veel vragen en soms ook twijfels. Aan de ene kant had ik meteen zoiets van: ik ga jou supporten en steunen in alles wat je wilt. En luister, jouw moeder is goed in make-up en kleding, dus girl, let’s go, let’s do this! Ik wilde haar meteen make-uplessen geven en met haar gaan shoppen, maar daarin ging ik veel te hard. Zij was daar nog helemaal niet aan toe. En bovendien wilde ze die stappen helemaal niet met haar moeder zetten. Mijn stijl was ‘stom en ouderwets’, dus dit wilde ze met vriendinnen doen… uiteraard, ze was tenslotte puber… Maar dan was er dus ook ineens weer die twijfel. Wat als ik haar nu push of van alles voor haar regel en het blijkt straks een grote vergissing te zijn? Misschien heeft ze gewoon een identiteitscrisis die pubers weleens hebben.

Spagaat

Het is een vreselijk ingewikkelde spagaat waarin je je als ouder bevindt. Want aan de andere kant dacht ik ook steeds: opschieten, want hoe eerder je aan die hormonen begint hoe groter de kans dat je straks geloofwaardig als vrouw door het leven kunt. Die kans wil je je kind niet ontnemen. Je wilt niet dat ze als ‘die kerel in die jurk’ door het leven moet, als freak weggezet en uitgelachen wordt. Of nog erger, dat iemand haar bedreigt en/of in elkaar slaat. Er is nog zo veel agressie jegens transgenders, met name transvrouwen.

Even wat cijfers uit Nederland m.b.t. transgender personen: 14% heeft te maken gehad met geweld of bedreiging, 20% kwam in aanraking met seksueel grensoverschrijdend gedrag, 40% was slachtoffer van huiselijk geweld, 60% voelt zich onveilig. Om over de hoge suïcidecijfers die voortkomen uit onbegrip van de buitenwereld nog maar te zwijgen. Vreselijke horrorscenario’s voor ouders.

Loslaten

Uiteindelijk was het Alice zelf, die mij uit die spagaat hielp. Zij sprak de wijze woorden: “Mam, ik ben inmiddels negentien jaar. Ik ben geen klein kind meer en ik ben hier nu al een heleboel jaren mee bezig. Dus vertrouw mij alsjeblieft. En als later zou blijken dat ik toch de verkeerde beslissing heb genomen, dan is dat nog altijd míjn verkeerde beslissing. Je kunt het loslaten.”

Dat loslaten is natuurlijk veel makkelijker gezegd dan gedaan, vooral voor mij, ik ben best wel een controlfreak, maar deze woorden van mijn kind geven mij houvast. Dus mijn opdracht is nu luisteren, liefhebben, ondersteunen en ‘that’s it’. Zorgen dat ik beschikbaar ben, zonder mezelf te veel op te dringen. Betrokken zijn, maar niet te veel bemoeien.

Betekenis

Man o man, wat is dat moeilijk, maar wat leer ik veel van mijn kind, want dit zijn allemaal levenslessen die op zo veel andere niveau’s ook van pas komen. Ik geloof niet in ‘het had zo moeten zijn’ of dat dit wat ons nu overkomt een betekenis heeft. Ik geloof wel dat we er zelf betekenis aan kunnen geven. Want ook al hadden we dit natuurlijk allemaal liever niet op ons bord gehad, dit biedt zo veel leermomenten. Door de transitie van ons kind te omarmen en erin mee te gaan, creëren wij kansen voor persoonlijke groei, verdiepen onze banden en worden onze onderlinge relaties alleen maar sterker.

En bovendien biedt het ook kansen om maatschappelijk iets te betekenen, om iets bij te dragen aan meer bewustwording en begrip. Hoe mooi is dat! Dat is volgens mij ‘de zin van het leven’. Dat het leven op zich geen zin heeft, maar dat je je (pijnlijke) ervaringen wel zin gééft.

Paspoortbeeld columnisten Tanja Jess NW Beeld

Over Tanja Jess

Tanja Jess is actrice en presentatrice. Ze is al zo’n dertig jaar te zien in allerlei films, op het toneel en in series en programma’s op tv. Ook heeft ze uitstapjes gemaakt naar radio en schreef ze een boek (De Mama Match). Intussen schrijft zij al vijftien jaar columns voor diverse magazines en heeft ze haar eigen podcast, Kaarten Op Tafel. Ze is moeder van twee pubers, heeft een hond en twee katten en is getrouwd met zanger Charly Luske.
Wil je Tanja volgen? Dat doe je natuurlijk tweewekelijks op vrijdag bij Margriet. Daarnaast kan dat ook via haar eigen website Tanjajess.nl, via Instagram of Facebook

Tanja JessFeriet Tunc
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden