Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Onze zoon Tobias heeft moeite met onze scheiding’

onze-zoon-tobias-heeft-moeite-met-onze-scheiding.jpg

In deze Relatietherapie het verhaal van Melanie (40) die gescheiden is van Stefanie (48). Stefanie heeft inmiddels een nieuwe relatie met Noortje. Helaas kan zoon Tobias (5) nog niet echt wennen aan de nieuwe situatie.

“Tobias wil niet meer naar Stefanie”, zegt Melanie. “We hebben gedeelde voogdij en Tobias is de ene week vier dagen bij mij en drie bij Stefanie en de andere week omgekeerd. Zo hebben we dat afgesproken bij de scheiding. Het was voor ons allebei niet wat we wilden, we hadden hem beiden het liefst de hele week gehad en dan met een weekend in de veertien dagen bij de ander, maar uiteindelijk zijn we hierop uitgekomen. Dat leek het meest eerlijk, voor ons dan.”

Zoon Tobias

“Ik vraag me af of het de beste oplossing is voor Tobias. Hij heeft van het begin af aan moeite gehad met die wisselingen. Ik heb mijn best gedaan. Ik heb hem uitgelegd dat hij twee mama’s heeft, Stefanie en ik, en dat we elkaar nog wel lief vinden, maar niet meer in een huis kunnen wonen omdat Stefanie nu Noortje heeft.”

‘Zij merkt er niets van’

“Maar sinds Noortje bij Stefanie woont ziet hij ertegenop als hij daarheen moet. Hij zegt dan dat hij bij mij wil blijven. Volgens hem is hij ‘s nachts een beetje bang op zijn kamer daar. Hij mist mij dan erg, zegt hij en hij mag mij dan niet bellen van Stefanie. Ik heb het daar met haar over gehad, maar volgens haar mag hij dat best en mag hij ook naar hun kamer komen als hij bang is, maar dat doet hij niet. Zij merkt er niks van dat hij het niet fijn zou vinden bij haar. Volgens haar is hij gewoon vrolijk als hij daar is. Ik vraag me alleen af of ze daar echt zicht op heeft, want zij werkt fulltime, dus als hij daar is, zorgt Noortje meer voor hem dan zijzelf. Laatst vroeg hij zelfs aan mij of Noortje nu ook zijn mama was.”

‘Zij is zijn mama niet’

“Ik heb meteen gezegd dat Stefanie en ik zijn moeders zijn en Noortje niet. ‘Dus ik mag ook niet mama tegen haar zeggen?’, vroeg hij toen en ik heb hem duidelijk gemaakt dat hij haar gewoon Noortje moest noemen, want zij is zijn mama niet. Ik was best geschokt door die vraag, Het maakte me boos en angstig. Ik voel me namelijk zeker zo veel zijn moeder als Stefanie, maar zij is de biologische moeder van Tobias.”

Geen tweede kind

“Ik zou zwanger worden van ons tweede kind, maar dat is er niet meer van gekomen, omdat het toen al minder goed ging tussen ons. Mijn grote angst is dat Stefanie vindt dat zij meer zeggenschap heeft over Tobias omdat zij hem gebaard heeft. Tobias weet dat hij uit de buik van Stefanie komt, maar nu ziet hij mij ook nog als zijn mama. Ik weet alleen niet hoe dat zal zijn als hij straks ouder wordt. Ik ben zo bang hem dan te verliezen.”

Lees ook:
Relatietherapie: ‘Ik wil dat mijn man ook een inkomen heeft’

Scheiding

“Melanie wilde onze scheiding niet”, zegt Stefanie, “en ze heeft er nog steeds heel veel moeite mee. Ik heb het doorgezet omdat ik niet meer gelukkig was in onze relatie. Melanie is heel claimend en ik kreeg het daar hoe langer hoe meer benauwd van. En natuurlijk heeft het feit dat ik verliefd werd op Noortje alles versneld. Het klopt dat ik Tobias graag meer bij mij had gehad en Noortje is ook dol op hem, maar ik besefte heel goed dat ik dat Melanie niet aan kon doen. Dus heb ik ingestemd met deze regeling, in ieder geval tot Tobias twaalf is en daar zelf meer een stem in heeft. Melanie zegt dat Tobias vaak protesteert als het onze dagen zijn en dat hij lastig en druk is als hij daarna weer thuiskomt.”

Twee huizen

“Volgens haar heeft hij moeite met de overgang tussen onze twee huizen, en vindt hij het lastig dat Noortje voor hem zorgt als ik moet werken. Ik ben eerlijk gezegd van mening dat zij zelf meer degene is die het daar moeilijk mee heeft. Ik denk dat ze Tobias, als hij terugkomt van ons, ondervraagt over hoe hij het gehad heeft en of ik wel thuis was of dat Noortje hem steeds van school heeft gehaald. Volgens haar heeft hij gezegd dat hij haar erg mist als hij bij ons is en dat hij haar dan graag wil bellen, maar hij heeft daar tegen ons nooit wat over gezegd. Hij is gewoon heel vrolijk als hij bij ons is. Ik merk wel dat hij wat stilletjes is nadat Melanie hem gebeld heeft, wat ze regelmatig doet, of als ze iets langs komt brengen wat hij zogenaamd vergeten was.”

Drie moeders

“Ik heb haar gevraagd dat niet te doen, omdat ze het daardoor lastig maakt voor Tobias. Het drama dat ze gemaakt heeft toen Tobias haar vroeg of hij mama tegen Noortje mocht zeggen, is ook zoiets. Hij begon dat spontaan te doen en natuurlijk hebben wij hem dat niet verboden. Melanie heeft hem duidelijk gemaakt dat hij dat echt niet mocht doen en sindsdien lijkt het alsof hij Noortje wat op een afstand houdt. Alsof hij bang is om haar te aardig te vinden.”

Te beschermend

“Ik ben bang dat Melanie Tobias op dezelfde manier verstikt als ze met mij heeft gedaan. Ze zegt voortdurend tegen hem dat ze hem zo erg mist en als hij thuiskomt begroet ze hem alsof hij drie weken is weg geweest in plaats van drie dagen. Hij slaapt bij haar in bed, sinds ik daar vertrokken ben, en ik vind dat ze veel te beschermend is en hem veel te veel met alles helpt. Als hij bij ons is kleedt hij zichzelf aan en smeert hij zijn eigen boterhammen, om maar een voorbeeld te noemen. Melanie doet dat allemaal voor hem. Het lijkt alsof hij weer kleuter wordt als hij bij haar binnen stapt.”

De kindertherapeut

Een collega die kindertherapeut is heeft Tobias een aantal keren gezien. Ze heeft tekeningen met hem gemaakt en met hem gespeeld. Haar conclusie is dat Tobias een slim en gevoelig jongetje is dat worstelt met zijn loyaliteit. Hij vindt zijn beide moeders lief en is ook dol op Noortje. Hij is zich er erg van bewust dat Melanie hem harder nodig heeft dan Stefanie. Want Stefanie heeft Noortje en Melanie is helemaal alleen als hij bij Stefanie en Noortje is. Hij maakt zich dan zorgen over Melanie. Hij voelt aan dat ze het moeilijk vindt als hij het leuk heeft bij zijn andere mama. Zijn vraag of hij ook ‘mama’ tegen Noortje mag zeggen is een poging om duidelijkheid te verschaffen in zijn gecompliceerde wereldje waarvan hij de regels nog niet kent.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief

‘Hij probeert haar gerust te stellen’

Hij begrijpt niet de angst van Melanie dat hij uiteindelijk zal kiezen voor Stefanie, omdat zij zijn biologische moeder is en omdat ze met Noortje een meer volledig en waarschijnlijk vrolijker gezin vormt. Maar hij begrijpt heel goed dat Melanie hem het liefste dicht bij zich en klein houdt. Dus probeert hij haar gerust te stellen door te zeggen dat hij niet naar Stefanie wil. Terwijl Tobias zijn zorgen – die te groot zijn voor een kind van vijf – deelt met mijn collega, praat ik met zijn moeders. Het gaat in die gesprekken over het verdriet van Melanie vanwege de scheiding en over haar boosheid en jaloezie op Stefanie en Noortje. Wat betreft haar angst om Tobias te verliezen, bezweert Stefanie haar dat Melanie niet minder moeder is en dat ze altijd samen ouders zullen blijven van Tobias.

Het belang van Tobias

Dat neemt de angst niet volledig weg, maar helpt wel, evenals de concrete afspraken over feesten, vakanties en verjaardagen. De meeste aandacht besteden we aan het belang van Tobias. Ze willen beiden niet dat hij zich verantwoordelijk voelt voor het geluk van zijn moeders. Dat betekent dat hij niet kan beslissen of hij wel of niet naar Stefanie gaat. Zo’n beslissing kan een klein jongetje niet nemen. Beide moeders maken hem samen duidelijk hoe de afspraken zijn en dat schema wordt wekelijks op de ijskast geplakt. Melanie hoeft niet opgeschroefd vrolijk te doen als Tobias weggaat, want dat doorziet hij, maar ze kan hem wel vertellen wat ze doet in de dagen dat hij er niet is.

Respectvol

Daarbij helpt het als ze voor die dagen afspraken maakt met vriendinnen of meer uren werkt, zodat Tobias weet dat haar leven niet alleen om hem draait. De liefde voor hun zoon helpt Melanie en Stefanie om steeds in zijn belang te denken en daarnaast respectvol om te gaan met elkaar en niet negatief over elkaar te praten of Tobias te onderwerpen aan een verhoor als hij van de andere mama terugkomt. Of deze regeling goed is voor hem of dat hij meer gebaat zou zijn bij een weekendregeling, weet ik niet. Onderzoek is daar niet eenduidig over. De meeste kinderen vinden gedeelde zorg goed zolang ze jong zijn, maar als ze ouder worden, zo na hun twaalfde, willen ze dat vaak zelf bepalen.

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie. 

Tekst | Annette Heffels
Beeld | Getty Images

Ook interessant