MT44 M44 Dossier Verhuizen Beeld getty images
Beeld getty images

PREMIUM

We gaan verhuizen (nog één keer)

Meer comfort, minder onderhoud, goed bereikbaar. Als je voor de laatste keer je boeltje inpakt om te verhuizen naar een nieuwe woning heb je andere wensen dan je als starter had. Wat is er mogelijk? En waar let je op?

  • Lieke Lamb is expert op het gebied van trends, innovaties en de invloed hiervan op de maatschappij.
  • Peter Boelhouwer is hoogleraar huisvestingssystemen en wordt gezien als dé woningmarktexpert van Nederland.
  • Yvonne Witter is sociaal-gerontoloog en initiatiefnemer van het landelijk kennisplatform ZorgSaamWonen.
MT44 M44 horizontale lijn groen Beeld

Blik op de toekomst

“Er zijn in Nederland op woongebied een heleboel opties voor mensen die ouder worden, maar vaak hebben we daar nog nooit van gehoord,” zegt sociaal-gerontoloog Yvonne Witter, werkzaam bij het landelijk kennisplatform ZorgSaamWonen. “Wat wij vanuit ons platform willen stimuleren, is bewustwording over wat er allemaal mogelijk is. Hoe moeilijk het ook is, het is toch verstandig om op tijd na te denken over de toekomst. Kun je in dit huis ouder worden, voel je je prettig in de buurt waar je woont, hoe zit het met je netwerk, heb je mensen op wie je kunt terugvallen? Er is een personeelstekort in de zorg en de mantelzorg is overbelast, dus we moeten het met elkaar doen.”

MT44 M44 Dossier verhuizen Beeld

Mooie initiatieven

“Dat is een uitdaging voor de toekomst, maar ik zie al veel mooie initiatieven ontstaan: woongemeenschappen voor ouderen, zorgcoöperaties, gezamenlijke buurtprojecten. Vaak wordt dit gestimuleerd vanuit de gemeentes, die tegenwoordig ook vaak de beschikking hebben over seniorenmakelaars en wooncoaches die met jou als toekomstige senior kunnen meedenken. Soms is een woning bijvoorbeeld wel geschikt om ouder in te worden, maar bestaat de kans dat je op die plek gaat vereenzamen. Dan is wonen in een getransformeerd zorgcentrum met gedeelde faciliteiten misschien wel een veel beter idee. Als je weet in welke gemeente je wilt wonen, kun je bij de lokale welzijnsorganisatie, corporatie of ouderenbond nagaan welke mogelijk-heden er op die specifieke plek zijn. Je kunt ook zelf iets opzetten, bijvoorbeeld met een groepje vrienden of juist met mensen van verschillende generaties. Steeds meer gemeentes denken graag mee over de mogelijkheden of stellen zelfs een locatie beschikbaar. Er kan vaak meer dan je denkt.”

MT44 M44 Dossier Verhuizen Beeld

Komen de bejaarden­tehuizen terug?

“Onder de kabinetten Rutte hebben we bijna alle bejaardentehuizen in Nederland weggedaan,” zegt woningmarktexpert Peter Boelhouwer. “Het idee was dat ouderen langer thuis moesten wonen en samen met een wijkverpleegster zouden kijken welke zorg er nodig was en die ondersteuning zo veel mogelijk via mantelzorg te organiseren. Dat is een enorme fout geweest, want door de toenemende vergrijzing, de afname van het aantal mantelzorgers en het chronische personeelstekort in de zorg is er een enorm gat ontstaan tussen verpleeghuizen en volledig zelfstandig wonen. Als reactie op deze ontwikkeling zie je steeds meer collectieve woonvormen voor ouderen ontstaan. Dat kun je zien als de hedendaagse variant van het bejaardentehuis.”

MT44 M44 horizontale lijn groen Beeld

3 vragen over Het Nieuwe Wonen

  1. Je hoort veel over Het Nieuwe Wonen, maar wat is het nu eigenlijk?
    De huidige maatschappelijke trend is dat mensen kiezen voor een woning die wat betreft de ruimte, de functie en de kosten precies bij hen past. Deze woningen zijn meestal gebouwd met duurzame materialen en zo min mogelijk afhankelijk van externe voorzieningen, zoals gas en elektriciteit. Ze hebben bijvoorbeeld zonnepanelen en zijn voorzien van een warmtepomp.
  2. Waarin verschilt Het Nieuwe Wonen van het ‘oude’ wonen?
    We kiezen bewuster voor een woning die bij onze situatie past. Als je een gezin met jonge kinderen hebt, heb je een ander huis nodig dan als je gepensioneerd bent. De essentie van Het Nieuwe Wonen is dat je woning aansluit op de specifieke behoeftes van jouw huishouden.
  3. Welke voordelen heeft dat?
    Er is een tijd geweest waarin er in Nederland vooral grootschalige nieuwbouwprojecten met allemaal dezelfde huizen uit de grond werden gestampt. Met Het Nieuwe Wonen komt er meer aandacht en ruimte voor de individuele wensen en mogelijkheden van mensen. Er wordt weer gebouwd voor elke portemonnee.
MT44 M44 horizontale lijn groen Beeld

De prijs van een gemiddeld huis

De gemiddelde prijs van een koophuis kwam eind vorig jaar uit op € 419.000. Dat was een stijging van 19 procent ten opzichte van het derde kwartaal van 2020. De laatste tijd zorgt de stijgende hypotheekrente ervoor dat de huizenmarkt een beetje lijkt af te koelen. Maar dat wil niet zeggen dat de huizenprijzen zullen gaan dalen. We zitten inmiddels op een gemiddelde prijs van € 448.000 en analisten voorspellen dat de prijs dit jaar nog verder gaat oplopen naar € 470.000.

MT44 M44 Dossier Verhuizen Beeld

We willen weer delen

“De laatste jaren zoeken mensen elkaar steeds meer op,” zegt trendwatcher Lieke Lamb. “Er is meer gemeenschappelijkheid, waarbij ook hoort dat je niet meer alles voor jezelf hebt. We zijn bereid om te delen, ook op het gebied van wonen.”

Gezocht: actieve ouderen

De woningen van Stichting Knarrenhof zijn in opkomst. Het is eigenlijk een combinatie van de hofjes van vroeger, maar dan met het gemak van het heden. De huizen zijn bedoeld voor mensen die het leuk vinden om elkaar af en toe te helpen of iets gezelligs te doen, maar niet de verplichting hebben om bijvoorbeeld elke dag met elkaar te eten. Het is geen woongroep, maar een vrijblijvende gemeenschap waar aardige buurmannen en buurvrouwen een oogje in het zeil houden. Je hoeft je niet te ontpoppen tot zorgverlener, maar maakt deel uit van een gemeenschap waar je profiteert van de kennis, de kunde en het gezelschap van andere bewoners. Daar is alle ruimte voor, want elk Knarrenhof heeft een gemeenschappelijke tuin en/of hobbyruimte waar je elkaar kunt ontmoeten.

MT44 M44 Dossier verhuizen Beeld

Van 19 tot 109

Er zijn naast de ‘gewone’ Knarrenhofjes, bedoeld voor sociaal actieve mensen die op een prettige manier ouder willen worden, ook zogenaamde meergeneratiehofjes voor mensen van 19 tot 109 jaar. Hier kunnen starters, oudere jongeren, jongere ouderen en senioren bij en met elkaar wonen in een levendige gemeenschap met aandacht voor elkaar. Bijzonder aan de Knarrenhofjes is dat er eerst wordt gekeken wie er bij elkaar passen in een bepaalde gemeenschap en dat de woningen pas daarna worden gebouwd. Hierbij wordt rekening gehouden met de wensen van de deelnemers, dus je wordt bij elke stap betrokken. Deze aanpak kost wel tijd; de gemiddelde ontwikkeling van een nieuw hofje kost vijf tot zeven jaar. Wie over een paar jaar wil verhuizen, doet er dus goed aan om zichzelf alvast in de materie te verdiepen. Op knarrenhof.nl vind je meer informatie en kun je jezelf aanmelden in je voorkeursgemeente(n).

Nederland staat op nummer 1 als het gaat om het dichtstbevolkte land van Europa. Je zou denken dat we dan ook wel klein zouden wonen, maar niets is minder waar: we wonen groot. Gemiddeld hebben we in Nederland 65 vierkante meter huis per persoon. Ter vergelijking: een Brit moet het met gemiddeld 44 vierkante meter per persoon doen, Duitsers hebben zo’n 46 vierkante meter woonruimte per persoon tot hun beschikking.

De derde levensfase

“Als de kinderen het huis uit gaan, zijn veel mensen geneigd om nog een laatste keer te verhuizen,” zegt woningmarkt-expert Peter Boelhouwer. “Ze gaan hun derde levensfase in, wat niet betekent dat ze meteen op zoek gaan naar een seniorenwoning. De derde levensfase duurt, anders dan vroeger, best lang, want mensen bereiken gemakkelijk de leeftijd van 85-90 jaar. Dat betekent dat ze nog twintig tot dertig jaar heel vitaal in hun nieuwe huis kunnen wonen.”

MT44 M44 Dossier Verhuizen Beeld

Wat past bij je?

Oude verzorgingstehuizen worden steeds vaker in een hipper jasje gestoken. Zo kunnen mensen zelfstandig blijven wonen, maar wel met gedeelde zorg en een ontmoetingsruimte. Er worden in het hele land door particulieren kleinschalige woonvormen opgezet voor mensen met een specifieke zorgvraag, ­bijvoorbeeld dementie. In sommige dorpen ­worden voor en door de inwoners speciale seniorenwoningen voor ouderen gebouwd, zoals in ‘zorgzaam dorp’ Austerlitz. Een uniek initiatief is Thuishuis, een soort studentenhuis voor ouderen dat is opgezet om eenzaamheid onder ouderen tegen te gaan. Jaarlijks richten steeds meer burgers zelf een coöperatie op met een aantal mensen. Samen zorgen ze voor een woongemeenschap met alle bijbehorende voorzieningen.

MT44 M44 horizontale lijn groen Beeld

Bronnen: Adviesbureau Springco urban analytics. Adviesbureau Capital value. CBS.

Fleur Baxmeiergetty images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden