Persoonlijk

Nog nooit verteld: ‘Mijn vaders huis raakt overwoekerd door spullen’

vrouw1.png

Sinds de dood van haar moeder is de verzamelwoede van Jannekes vader volledig uit de hand gelopen. Hij schaamt zich er zó voor, dat ze van hem geen hulp mag inroepen.

“Ik had het moeten weten, vind ik nu. Want toen ik nog thuis woonde, was het al een probleem. De werkkamer van mijn vader was zó vol, dat je je te pletter schrok als je er toevallig naar binnen gluurde. Gluren ja: de deur kon niet eens meer open. De boekenkasten die alle wanden besloegen, waren stampvol. En zijn bureau lag bezaaid met tijdschriften, papieren, knipsels en schrijfblokken. Ook de grond lag vol vage stapels. ‘Mijn archief’ noemde hij het, maar het was duidelijk dat er geen enkel systeem in zat. Mijn moeder ergerde zich aan zijn rommel, maar had het opgegeven. Ze vond dat hij het zelf maar schoon moest houden. Wat hij niet vaak deed, dus de kamer was één groot stofnest. Net als de hoek op zolder die hij zich had toegeëigend. Toen was het nog grappig. Ik had nooit vermoed dat het op een dag compleet uit de hand zou lopen. Ook mijn moeder niet, denk ik. Zij zwaaide de scepter in de rest van het huis en daar was het altijd netjes. Als mijn vader in de woonkamer werd betrapt op het maken van zijn beruchte stapeltjes, maakte ze daar korte metten mee. Mijn vader moest dan óók grinniken en gaf toe dat hij het wel wat bont maakte. Hij had humor, zelfinzicht. Toen nog wel.”

Opeens alleen thuis
“Zes jaar geleden is mijn moeder overleden. Ze kreeg een hersenbloeding en was niet meer te redden. Mijn vader had sterk op haar geleund. Dat hij net met pensioen was, maakte het extra moeilijk. Hij sloot zich af. Bij mij en mijn gezin kwam hij nog wel, en bij een paar goede vrienden. Verder zat hij thuis, met kranten en tijdschriften, zijn grote passie. Als ik bij hem op bezoek wilde komen, hield hij dat steeds vaker af. ‘Ik zit altijd al thuis, laat mij nou maar bij jullie komen,’ zei hij dan. Ik zocht daar niets achter. Al vermoedde ik wel dat het in mijn ouderlijk huis niet meer zo netjes was als toen mijn moeder nog leefde. Maar ach ja, een man alleen; dat gaat nu eenmaal zo, toch? Veel dacht ik er niet over na. Ik lag in scheiding en dat kostte me al mijnenergie. Bovendien zag ik mijn vader vaak; elke donderdagavond kwam hij eten. Hij was altijd stipt op tijd en zag er dan netjes uit. Dus zo erg kon het toch niet zijn? Ik kan mezelf nu wel voor mijn kop slaan. Ik had moeten weten dat mijn vader niet voor zichzelf kon zorgen en zich zonder vrouw en baan volledig zou verliezen in zijn verzamelwoede.”

Overvolle kamers
“Ik ontdekte het toen mijn vader acht maanden geleden werd aangereden. Ik trof hem in het ziekenhuis, met een gebroken arm, been en ribben. Een zielig hoopje mens. Toen ik hem vertelde dat ik naar zijn huis wilde gaan om wat spullen voor hem op te halen, raakte hij zó in paniek, dat ik hem beloofde ondergoed en een pyjama in de stad te gaan kopen. Eigenaardig vond ik het wel. Toen hij door de artsen werd ontslagen, nam ik hem bij mij in huis, dat leek me qua verzorging wel zo makkelijk. Maar natuurlijk had hij kleding van thuisnodig. En had hij daar niet nog boeken liggen, om zich mee te vermaken? Opnieuw zag ik de paniek in zijn ogen. Toen kon ik de alarmbellen in mijn hoofd niet langer negeren.Zonder dat hij het wist, ben ik met zijn sleutels naar zijn huis gegaan. De gordijnen waren dicht, zoals dat al jaren het geval is; mijn vader houdt niet van licht. Dat het huis ook om heel andere redenen hermetisch was afgesloten werd mij pas duidelijk toen ik zijn voordeur opendeed. Net zoals zijn werkkamer vroeger, ging die maar een klein stukje open. De gang stond vol met rommel. Boeken vooral, heel veel boeken. Tot aan het plafond waren ze opgestapeld. Met moeite bereikte ik de woonkamer. Daar kreeg ik een hartverzakking. Het bleek er afgeladen. En víés dat het was. Overal stofwolken. Er liep een klein paadje naar een leunstoel. Een ander paadje ging naar de koelkast. De rest van de keuken stond vol. Koken kon hier helemaal niet. Mijn vader had duidelijk al in geen jaren iets voor zichzelf gemaakt. De enige fatsoenlijke maaltijd die hij binnenkreeg was dus die op donderdagavond, bij mij. De trap, die ook moeilijk begaanbaar was, leidde me naar zijn slaapkamer. Opnieuw een smal paadje naar een bed dat volgens mij al een halfjaar niet was verschoond. Ik ben erop gezakt en heb ontzettend zitten huilen. Hoe was het in hemelsnaam mogelijk dat ik dit niet had geweten?”

Professionele hulp
“Ik heb mijn mond gehouden totdat mijn vader helemaal genezen was. Toen hij terug naar huis wilde – per se alleen, natuurlijk – heb ik hem geconfronteerd met wat ik wist. Ook hij moest huilen. Hij bleek radeloos en stemde in met het stappenplan dat ik had opgesteld. Ik zou hem helpen, één dag per week, en had voor hem allemaal uitzoek- en weggooi taken bedacht. Ik was optimistisch. Met mijn hulp zouden we dit varkentje wel wassen. We zijn nu een half jaar verder. De keuken is schoner en mijn vader heeft nieuw beddengoed, maar daar is alles wel mee gezegd. Bij elk object dat ik weg wil doen, of het nu een boek of krantenknipsel is, komt mijn vader in opstand. Elke keer dat ik bij hem kom is voor ons beiden een hel. Als ik dreig dat hij zal worden ontruimd door de GG&GD begint hij te snikken, maar zodra ik een vuilniszak begin te vullen met spullen, wordt hij boos. Hij wil gewoon niets wegdoen, terwijl hij toch zo’n intelligente man is! Het is echt verschrikkelijk. Dit gaat zo niet langer. We moeten professionele hulp inschakelen, want met z’n tweeën komen we er niet uit. Maar ik mag er van mijn vader met niemand over praten, omdat hij zich te veel schaamt. Daarin is hij niet de enige: ook ik schaam me. Voor hem, én voor mezelf, omdat ik dit niet heb kunnen voorkomen. Hoe dat huis voor mijn vader ooit weer leefbaar kan worden, zou ik vooralsnog niet weten.”

Tekst | Lydia van der Weide
Foto | iStock

De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd. Ook (anoniem) een geheim delen? Er wordt integer en vertrouwelijk met je bericht omgegaan. Mail naar Lydia van der Weide: redactie@margriet.nl.

Dit is afkomstig uit Margriet 2017-17. Deze editie nabestellen? Dat kan via magazine.nl.

Lees ook:

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief

 

Ook interessant