MT33 M33 Persoonlijk hoogbegaafd Beeld Mariël Kolmschot. Visagie: Nicolette Brøndsted.
Beeld Mariël Kolmschot. Visagie: Nicolette Brøndsted.

PREMIUM

‘Toen ik me in de hoogbegaafdheid van mijn oudste zoon ging verdiepen, dacht ik al snel: maar dit gaat ook over mij! Het voelde als thuiskomen’

Sinds Larinda Bok-van der Voet er rond haar vijftigste achter kwam dat ze hoogbegaafd is, zet ze zich in als expert. “Ik heb geleerd hoe ik mijn hoogbegaafdheid op een positieve manier kan inzetten. Omdat ik snel verbanden leg, veel vragen stel en het grote plaatje zie, kan ik anderen goed helpen.”

“Als kind voelde ik me vaak eenzaam. Ik had weinig vriendinnen en dacht dat dat was omdat ik buiten het dorp woonde. Nu weet ik dat het kwam omdat zij met heel andere dingen bezig waren dan ik. Leeftijdsgenoten hielden van voetballen of popfestivals, dingen waar ik geen plezier uit haalde. Ik ging liever kijken naar de postzegels die een vriendje spaarde, want daardoor kon je veel te weten komen over andere landen en culturen.”

“Verder was ik een rustig meisje dat graag de kat uit de boom keek. Niemand had door dat ik hoogbegaafd was – die term bestond ook nog niet toen ik jong was. Natuurlijk waren er slimme kinderen, maar daar schaarde ik mezelf niet onder. Ik schaamde me zelfs voor mijn lage cijfers, had een vier voor geschiedenis en een vier voor aardrijkskunde. Nu weet ik dat hoogbegaafden anders leren. Als een leraar mij had verteld waarom ik de locatie van een plaats moest weten – bijvoorbeeld vanwege de bezienswaardigheden – had ik dat wél kunnen onthouden. Daarom stellen veel hoogbegaafde mensen continu ‘waaromvragen’. We willen het grote plaatje weten, iets stapje voor stapje leren werkt niet.”

Thuis kon ik mijn ei kwijt

“Gelukkig kon ik al mijn vragen thuis bij mijn vader kwijt. Als tienjarige wilde ik al precies weten hoe alles op zijn werk bij een fabriek voor landbouwwerktuigen geregeld en georganiseerd was. Ook hadden we het veel over wat er in de politiek gebeurde. Achteraf gezien zijn dat wel zware onderwerpen voor een kind, maar ik vond het heerlijk dat ik mijn ei in deze gesprekken kwijt kon. Mijn moeder was heel lief, maar kon weinig met mijn interesses. Als ik wilde weten waarom iets zo was, antwoordde ze ‘daarom’ of ‘dat hoort zo’ en dan was het onderwerp gesloten. Het voelde eenzaam dat ik mijn onderzoekende kant bij haar niet kwijt kon. Dat had ik ook bij mijn zusjes; we speelden leuk met elkaar, maar over diepgaande dingen kon ik het niet met ze hebben. Ik dacht altijd dat dat was omdat zij jonger waren, ik besef nu pas dat het vrij apart was dat ik als jong meisje over bepaalde dingen nadacht.”

“Ook nu denken mijn zussen trouwens soms nog: waar denk jij nou over na, waar héb je het over? Verjaardagsfeestjes zijn ook altijd lastig voor me geweest. Veel mensen hebben het over koetjes en kalfjes, maar ik weet niet zo goed wat ik dan moet zeggen. Ik heb liever een mooi gesprek over iets wat ik gelezen heb, of wat er in de wereld gebeurt. Maar niet iedereen zit daarop te wachten.”

Machteloos

“Ik ben getrouwd met mijn allereerste vriendje en we hebben drie kinderen. Het is door mijn oudste zoon dat ik er rond mijn vijftigste achter ben gekomen dat ik hoogbegaafd ben. Het was bij hem geïdentificeerd en toen ik me erin ging verdiepen, dacht ik al snel: maar dit gaat ook over mij! Het voelde als thuiskomen. Het was een en al herkenning toen ik las over de eenzaamheid die je kunt voelen tussen studiegenoten en op werk. Maar ook over het snelle denken waarin je vaak stappen verder bent dan anderen of het feit dat je hersenen continu aan staan en interessante dingen opnemen. Opeens begreep ik waarom mijn werkende leven soms zo moeizaam was verlopen. Want na de mavo had ik snel carrière in de ouderenzorg gemaakt, was ik summa cum laude voor verdiepende opleidingen geslaagd en uiteindelijk manager geworden. Het ging mij veelal moeiteloos af, maar mijn collega’s konden mij vaak niet volgen. Nu weet ik: mensen wílden me wel begrijpen, maar zagen simpelweg niet wat ik bedoelde!”

“Vooral toen ik een nieuw zorgcentrum moest laten bouwen, hoorde ik vaak: ‘Je gaat veel te snel, we begrijpen je niet.’ Ik deed heel erg mijn best, nam mijn collega’s bijvoorbeeld mee op werkbezoek, maar het lukte maar niet om over te brengen wat ik bedoelde. Ik begreep maar niet waarom. Ik dacht: jullie hebben toch alle informatie? Jullie hebben de planning, kennen het budget en weten aan welke eisen het moet voldoen; dan kun je toch aan de slag? Ik voelde me eenzaam, onbegrepen en gefrustreerd en had het idee dat mijn collega’s me tegenwerkten. Ik zag niet dat het ook aan mij lag, dat het míj niet lukte om dingen stap voor stap uit te leggen. We bespraken de stroeve samenwerking met elkaar, maar niemand kon de vinger leggen op wat er misging.”

MT33 M33 Persoonlijk hoogbegaafd Beeld

“Ik zie mezelf nog zitten in die grote bestuurskamer met een paar teamleiders die allemaal tegenwerpingen en bezwaren hadden. Ze weigerden te doen wat ik wilde, begonnen zelfs tegen me te schreeuwen en ik zag ze veelbetekenende blikken uitwisselen. Ik voelde me zo enorm machteloos. Ik geloofde dat ik mijn werk goed deed en dacht dus dat ze het op mij gemunt hadden. Er was maar één iemand van personeelszaken die zei dat ik wel degelijk goed zat, dat ik gewoon moest doorgaan en dat ze naar me moeten luisteren. Maar toen het gebouw eenmaal opgeleverd was, ben ik op zoek gegaan naar een ander functie.”

Pijnlijke inzichten

“Hoeveel er ook op z’n plek viel toen ik inzag dat ik hoogbegaafd ben, het was tegelijkertijd slikken om daar via mijn zoon achter te komen. Als ik het eerder had geweten, had ik mijn kinderen daarin zo veel beter kunnen begeleiden en zo veel kunnen doen om ze te helpen. Mijn zoon had de hoogste Cito-score van de klas, maar evengoed vmbo-advies gekregen omdat hij weinig op school deed en af en toe klierig was.”

“Als ik had geweten dat hij hoogbegaafd is, had ik aan de leraren kunnen uitleggen dat een blad met sommen maken bij hem niet werkt, omdat hij ánders leert. Dat besef doet echt heel veel pijn. Verder ben ik ertegenaan gelopen dat mijn dochter toen ze klein was met een aantal dingen in de knoop zat en bij mij onvoldoende aansluiting vond. Zij kwam toen bij een psycholoog terecht. Het was verdrietig dat ik mijn kind onvoldoende aan kon voelen terwijl ze dat zo nodig had, want je wilt altijd het beste voor je kinderen. Maar ik zit heel erg in mijn hoofd en rationaliseer veel. Ik moest echt leren aan mijn dochter te vragen hoe zij bepaalde dingen voelt.”

“Tussen mijn man en mij gaat het goed: hij heeft ook een heel brede belangstelling, ziet snel verbanden en heeft een bepaald soort humor. Soms is het wel superirritant voor hem dat ik continu door kan vragen: waarom doe je dat, waarom denk je dit? Ik probeer dan een plaatje in mijn hoofd te krijgen van de keuzes die hij maakt. Af en toe vraagt hij wel of ik alsjeblieft kan ophouden met die waaromvragen. Dat vind ik soms moeilijk, want ik voel me dan niet altijd gehoord. Ik wil soms zo graag nog even doorpraten over iets wat mijn interesse heeft. Maar ik weet dat het nou eenmaal anders werkt bij hem.”

“Met mijn oudste zoon kan ik dat soort gesprekken wel voeren, die wil ook over alles precies weten hoe de vork in de steel zit. Ook in bepaalde netwerken en mijn werk kan ik die behoefte om op een diepere laag te praten kwijt.”

Oordeelvrij helpen

“Dankzij een coach en psycholoog heb ik geleerd hoe ik het meeste uit mijn hoogbegaafdheid kan halen en het op een positieve manier kan inzetten. Omdat ik snel verbanden leg, veel vragen stel en het grote plaatje zie, kan ik anderen goed helpen. Waar het vroeger kon botsen met collega’s, begeleid ik nu mensen als hoogbegaafdheidexpert, want er is niet veel hulp voor volwassenen zoals ik. Ik krijg nu dertigers, veertigers en vijftigers in mijn praktijk die zich zo onbegrepen voelen. Ik hoor soms de ergste verhalen. Veel hoogbegaafden voelen onbegrip, afwijzing en eenzaamheid. Als niemand je begrijpt, dan ga je je afvragen of je er wel mag zijn. Het voelt zo fijn dat ik er voor ze kan zijn. Dat ik ze begrijp, herken waar ze tegenaan lopen en ze kan helpen…”

“Laatst kreeg ik een compliment dat ik heel toegankelijk en oordeelvrij overkom. Dat doet me goed, want het is heel belangrijk voor me om niet arrogant over te komen. Ik ben gelukkig: ik heb een omgeving voor mezelf gecreëerd waarin ik het helemaal naar mijn zin heb. Dat is het beste wat je kunt doen, want dan kun je in je eigen tempo iets betekenen voor anderen. De complexe dingen vind ik het leukst aan mijn werk; ik geniet ervan als ik in mijn hoofd allemaal verbanden heb gelegd en denk: dáár ligt de oplossing.”

“Ik heb inmiddels zes studies gedaan – waaronder Specialist Hoogbegaafdheid – en ga nu ook aan de Radboud Universiteit wetenschappelijk onderzoek doen naar een bepaald aspect van hoogbegaafdheid. Om mezelf intellectueel uit te dagen, maar ook om een maatschappelijke bijdrage te leveren. Want ik wil dat mensen weten dat hoogbegaafdheid je ook zo veel kan brengen. Het gevoel dat ik op mijn werk krijg als ik in mijn flow zit en lekker snel verbanden kan leggen, is echt op-en-top genieten. Alleen reizen en genieten van de natuur en mijn man vind ik nóg fijner.”

Mariska VermeulenMariël Kolmschot. Visagie: Nicolette Brøndsted.
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden