null Beeld Ester Gebuis. Visagie: Nicolette Bröndsted. Styling: Brigitte Kramer.
Beeld Ester Gebuis. Visagie: Nicolette Bröndsted. Styling: Brigitte Kramer.

PREMIUM

Tineke Schouten: ‘Ik ga toch nog maar een paar jaar door’

Tineke Schouten viert dit jaar haar veertigjarig jubileum als artiest, maar dat betekent niet dat ze het rustiger aandoet. Sterker nog: ze heeft het drukker dan ooit, soms zelfs iets té druk. Maar klagen, welnee, dat is niks voor haar. “Ik heb heel lang geroepen: ‘In Beiroet is het erger.’”

“Je wilt toch wel een gebakje?” roept Tineke (68) vanaf het aanrecht. “Ach wel ja, je kunt het hebben. Een halfje, dan neem ik de andere helft,” zegt ze gedecideerd. Ze schuift op de ronde keukentafel een pak koek, een stapel boeken en een thermoskan aan de kant, zet twee schoteltjes met een gehalveerd hazelnootgebakje op de vrijgekomen plek en vraagt zich hardop af waar ze de kopjes koffie heeft gelaten. “Je zult wel denken: wat een chaos is het hier,” lacht ze vrolijk, terwijl ze terugloopt naar het keukenblok om de vermiste cappuccino’s op te sporen.

Een kwartier eerder. Tineke komt in haar SUV aanrijden bij de oprijlaan van haar vrijstaande huis in Almere, om de hoek bij het Floriade-terrein. Ze heeft nog even snel haar man Hans Brunyanszki (77) afgezet bij het revalidatiecentrum waar hij wekelijks therapie volgt. “Vroeger hielp hij met alles mee, nu zit hij een halfuur voor vertrek al in z’n rolstoel te wachten en moet ik alles in m’n eentje regelen,” zegt Tineke, die geen idéé meer heeft waar ze de afstandsbediening van het elektrische hek zojuist in allerijl heeft gelaten.

Ze praat veel en snel, vaak van de hak op de tak, als een wervelwind van woorden en energie. “Mijn oudste dochter, een schatje, is net zo ingesteld als ik,” zegt ze, rommelend in haar tas. “Vlug even dit, gauw even dat. Ze heeft zich een keer laten testen op ADHD, waar ik als moeder bijzat. Ik riep bij alles: ‘O ja, dat herken ik!’ waarop de vrouw die de test afnam reageerde met: ‘U hoeft niets te zeggen mevrouw Schouten, we weten dat u ADHD heeft.’ Ik denk ook wel dat ik het heb, maar ja. O, hier is de afstandsbediening! Rijd je achter me aan?”

Is het nooit lastig dat het in je hoofd alle kanten opgaat?

“Zeker, vooral tijdens interviews,” vertelt Tineke even later in de ruime woonkeuken, haar twee hondjes scharrelend om haar heen. “Mijn manager Jacques zegt vaak: ‘Tien, houd het kort!’” Ze kijkt zoekend om zich heen, staat abrupt op en zegt: ‘O jee, ik heb mijn telefoon in de auto laten liggen. Zie je, dat vergeet ik gewoon. Het kan zijn dat mijn man na dit interview drie keer heeft gebeld om te zeggen dat hij al klaar is om te worden opgehaald.” Dan schouderophalend, terwijl ze weer gaat zitten: “Maar dat verwacht ik ook weer niet.”

null Beeld

Afgelopen december is het onderbeen van Hans geamputeerd. Hoe gaat het met hem?

“Hans had een diabetesvoet: altijd pijn, wonden, narigheid. Hij was zelf de eerste die zei: ‘Haal er maar af.’ Achteraf hadden ze zijn knie beter kunnen laten zitten, dan ben je er veel sneller weer bovenop. Ik weet ook niet waarom ze hiervoor hebben gekozen, misschien hebben we ons daar van tevoren te weinig in verdiept. De revalidatie is daardoor zwaar, maar Hans klaagt totaal niet, zo’n man is hij niet. Hij is eraan gewend dat ik in- en uitvlieg en kookt nog bijna elke avond, maar veel andere dingen kan hij niet meer. De boodschappen moet ik nu ook doen, de honden uitlaten, het huishouden, op de kleinkinderen passen... Het is een overladen programma, met een theatershow en ook nog m’n veertigjarig jubileum. Veel te druk eigenlijk.”

null Beeld

Hoe houd je dat vol?

“Ik krijg hulp en ze ontzien me: de kinderen, mijn manager. En relativeren, hè. Altijd relativeren. Afgelopen zomer was ik soms chagrijnig dat we zo veel mooie dagen hadden waar ik nauwelijks van kon genieten. Als ik dan eindelijk een keer in de tuin zat, was er altijd wel wat: je bent dit vergeten, je moet dat voorbereiden, kun je zus of zo even halen? Dat was een minpunt, maar je moet alles in perspectief zien. Ik heb heel lang geroepen: ‘In Beiroet is het erger!’ Nu zeg ik vaak: ‘Vergeleken met de mensen in Oekraïne stelt het niks voor.’ Ik maak op het toneel ook grappen over Hans z’n geamputeerde been, bijvoorbeeld dat hij tegen mij zei: ‘Ik heb zo veel liefde en kaarten gekregen, het stond zelfs in de krant. Zal ik mijn andere been er ook maar afhalen?’ Of dat hij een kaartje kreeg van de pedicure: ‘Vanaf heden vijftig procent korting.’ Dat soort grappen maken we wel.”

Is dat ook een manier om met het verdriet om te gaan?

“Tuurlijk, wat heeft huilen voor zin? We hebben heus onze moeilijke momenten gehad. Dat ik dacht: wat is dit, jongen? Wat een gezeik, wat een gedoe. Of dat Hans riep: ‘Ik word hier gek van, waarom heb ik dit laten doen?’ Maar ik ben Oost-Indisch dement, dus dat ben ik ook snel weer vergeten. Ik merk dat ik daarin heel erg lijk op mijn moeder en m’n zusjes. We zijn allemaal van de school: tel je zegeningen. Als mijn man wil klagen, dan zeg ik meteen: ‘Jongen, wat maakt het uit? Het komt wel goed.’ Als je er niet op ingaat, ben je het zo kwijt. Je kunt wel met z’n tweeën in de put gaan zitten, maar er is nog zo veel moois. Zo’n been krijg je niet voor niets hè, daar gaat iets aan vooraf. Hans heeft genoten, gedronken en gerookt, totdat hij vijftien jaar geleden een diabetesvoet kreeg. Vanaf dat moment is hij helemaal gezond gaan leven, zonder gekkigheid, maar toen was het eigenlijk al een beetje te laat. En alsnog mag hij dit jaar 78 jaar worden, dat is toch prachtig?”

null Beeld

Heb je de gezonde levensstijl van Hans overgenomen?

(lacht) “Dat valt mee.” Wijzend naar het inmiddels lege schoteltje voor haar: “Ik ben verslaafd aan gebak. En ik kan goed een wijntje drinken, maar ik zal me niet bezatten. Roken heb ik ook lang gedaan, net als mijn man, wat bij mij een beetje door mijn moeder kwam: ‘Neem maar een sigaretje, meid, anders ga je snoepen en word je net zo dik als ik.’ Toen ik intensief ging optreden, waarschuwde mijn vader me vaak voor m’n stem: ‘Kindje, stop toch.’ Maar ja, ik was eigenwijs hè. Ik ben pas gestopt toen hij in 1999 overleed, omdat ik dacht: mijn vader komt nooit meer terug, de eeuw komt nooit meer terug, dus laat ik die sigaret dan ook maar wegdoen.”

null Beeld

Je ziet er topfit uit. Hoe krijg je dat voor elkaar?

“Mijn zusje werkte veertig jaar voor Christian Dior in Brussel. Zij schoof me weleens crèmepjes toe, maar ik ben niet het type om aan mezelf te laten sleutelen. Zelfs de schoonheidsspecialiste vind ik gedoe. Ik maak mijn gezicht goed schoon, dat is het wel zo’n beetje. Het is toch vechten tegen de bierkaai, want de rimpels schieten er toch wel in. Als ik in de spiegel kijk, zie ik een klein mondje met allemaal kreukels eromheen. Brrr, vreselijk. Als ik opnames heb voor tv, dan roep ik altijd: ‘Goed licht erop!’ Daar gaat het om. Dan lijk je tien jaar jonger. Maar in de buitenlucht schiet dat niet altijd op.”

Heeft het voordelen om niet meer piepjong te zijn?

“Ik vind niet dat het veel voordelen heeft. Voordat ik aan mijn laatste tour begon, dacht ik: ik ga hardlopen om in vorm te komen. Vijf of zes jaar terug had ik een personal trainer met wie ik regelmatig een stukje rende. Nu schoot het meteen in mijn knie, potverdikkeme, dat deed me toch pijn! Mijn jongste dochter heeft jaren in Miami gewoond en ik weet nog dat ik haar jongens zo, van huppakee, op mijn schouders tilden als ze moe waren. Maar toen ik afgelopen weekend met de kleinkinderen op de trampoline achter in onze tuin stond te springen, de baby op mijn arm, kreeg ik het meteen in mijn rug. Het liefst was ik nog een jaar of veertig. Ik weet nog dat ik die leeftijd had en tegen mijn moeder zei: ‘Och mam, ik ben al zo oud.’ Zij was op dat moment 68 en antwoordde heel beslist: ‘Welnee kind, je bent nog zo heerlijk jong!’ Ik weet nog dat ik mijn ogen dichtdeed om me voor te stellen hoe dat zou zijn, als je 68 bent. Hoe zou dat voelen?”

null Beeld

Geboren 12 juni 1954

Opleiding Bonafitius Lyceum Utrecht Woonplaats Almere

Burgerlijke staat Getrouwd met Hans, twee dochters en zeven kleinkinderen

Carrière In haar beginjaren combineerde Tineke haar loopbaan als cabaretier met een baan bij autobedrijf Hessing. Vanaf haar 25ste stortte ze zich fulltime op haar shows en dit jaar viert ze haar veertigjarig jubileum. Dat doet ze met een eigen documentaire: Tineke, te bekijken via NPO Start, en de jubileumshow Dubbel, waarvoor ze put uit haar eigen leven. Want is het leven nu makkelijk of moeilijk? Lelijk of mooi? Oude bekenden als Bep en Lenie uit de Takkestraat, maar ook splinternieuwe typetjes passeren de revue.

Inmiddels ben je zelf 68. Hoe voelt dat?

“In mijn nieuwe show zit een liedje waarin ik zing: ‘Er leeft nog steeds een kind in mij, een sproetig kind met een gitaar. Ze heeft intussen veel geleerd, haar kunstjes geperfectioneerd, ze kan heel volwassen zijn, maar ze is eigenlijk nog heel klein.’ Dat voelt echt zo. Mijn dromen zijn uitgekomen, maar ik ben niet meer zo zorgeloos, omdat ik weet dat het leven bikkelhard kan zijn. Als ik televisie zit te kijken en de narigheid in Oekraïne zie… Verschrikkelijk. Ik kan geen mens zien lijden en wil iedereen helpen. Ze hoeven maar bij me aan te bellen en ze mogen alles meenemen. Documentaires over het klimaat, die vreet ik ook. Wij hebben vroeger zo genoten, het leek allemaal veel minder gecompliceerd. Mijn kleinkinderen zien via die telefoontjes de hele dag ellende en oorlog. Daar maak ik me zorgen over: hoe moet dat verder? Als ik daar te lang over ga nadenken, dan word ik somber. Daarom kan ik maar beter bezig blijven.”

null Beeld

Je viert dit jaar je veertigjarig jubileum. Zo lang op het podium, hoe doe je dat?

“Ik hoopte eigenlijk op een vermelding in het Guiness Book of Records, omdat ik 25 jaar lang non-stop in het theater had gestaan met een zelfgeschreven show. Nog nooit heb ik een jaar overgeslagen vanwege een burn-out, een dit of een dat. Mijn idee was: daarna kap ik ermee. Niet helemaal stoppen, maar het wel rustiger aan doen en gewoon eens een jaar met mijn man reizen en tijd hebben voor iedereen. Maar toen kwam corona. Reizen kon sowieso niet en mijn man was herstellende van een hartinfarctoperatie. Na een tijdje mochten we weer mondjesmaat het theater in en was de vraag: wat gaan we doen? Ik kan je duizend redenen geven om te stoppen: stressvol, duur, gedoe. Maar het is het leukste beroep dat er is, dus ik blijf het toch doen. De zalen zitten weer stampvol, het publiek is enthousiast. Ik heb ook nog altijd inspiratie en ideeën: dit wil ik nog doen, dat wil ik nog schrijven. Dus ik ga toch nog maar een paar jaar door.”

null Beeld

De titel van je nieuwe show is Dubbel. Is dat de rode draad in je leven?

“Mijn voorstelling begint met de vraag: is het leven mooi of lelijk? Ik hang daar steeds tussenin. Al die lieve kinderen die ik in mijn carrière heb ontmoet met een ziekte of een handicap: ‘Mag ik een handtekening, mevrouw Schouten?’ Dan dacht ik: waarom zit jij in een rolstoel, lieve schat? Of: een spierziekte, waarom is dat nodig? Wat is dat voor een ellende om zo ter wereld te komen? Maar tegelijk zie ik ook dat juist deze kinderen altijd vrolijk en blij zijn en misschien binnen hun beperkingen wel heel gelukkig kunnen worden. Laatst nog: het broertje van de schoondochter van mijn broer, 37 jaar en zelfmoord gepleegd. Waarom? Depressief. Ik kan me indenken dat mensen het leven soms niet meer zien zitten, vanuit eenzaamheid of andere redenen. Maar er is ook nog zo veel wat wél de moeite waard is. Het leven is niet mooi of lelijk. Het is niet zwart of wit. Er zit een heel grijs gebied tussen, dat ook kleurrijk kan zijn. Dat kleurrijke gebied, daar zit ik in. En daar hoop ik nog heel lang in te blijven.”

null Beeld

BoekThe Secret.”

FilmMy big fat Greek wedding kan ik honderd keer zien en ik blijf lachen. Zo gaat het in ons huishouden ook.”

Muziek “Mijn schoonzoon komt uit Zuid-Amerika en heeft de radio vaak hard aanstaan met muziek uit zijn land. Heerlijk.”

Eten “Wok of iets van de toko. Ik kan zelf niet goed koken, daarom doet mijn man het meestal. Als ik het toch een keer doe, dan wordt hij chagrijnig. Hij bakt alles dik in de boter, veel smaken en geuren. Bij mij moet alles snel. Supermarktdochter hè.”

Moment “Na een show in de spotlight kijken en denken: ik mag morgen weer, dank je wel.”

Fleur BaxmeierEster Gebuis. Visagie: Nicolette Bröndsted. Styling: Brigitte Kramer.

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden