Persoonlijk

Susan Smit in gesprek met Femke Halsema: ‘Ik wil mooie verhalen vertellen’

m31-susan-en-femke_6921.png

Speciaal voor Margriet maakt auteur Susan Smit vier extra lange zomerinterviews. Deze week 
met oud-politica, bestuurder en auteur Femke Halsema (51), die zich deze maanden voorbereidt op haar theatertournee. En passant fluistert ze dat ze ook een roman aan het schrijven is.

‘Tijd willen én kunnen nemen voor leuke dingen. Dat heb ik misschien wel te lang, te weinig gedaan’

Waarom wilde je het theater in? Je had ooit de droom om actrice te worden.
“Ha, ja! Maar die droom is echt wel begraven. Toen ik een jaar of veertien, vijftien was, wilde ik gaan acteren. Alleen toen duidelijk werd dat ik daar minder aanleg voor had, stond ik open voor andere dingen die op mijn pad kwamen. Even dacht ik nog aan journalistiek, maar via een wetenschappelijk bureau dat gelieerd was aan de PvdA rolde ik de politiek in. En dat ik nu 
het theater in ga, komt – heel simpel – omdat ik door een theaterproducent werd gevraagd. Daarmee viel alles op zijn plek. Nadat ik mijn boek Pluche 
had geschreven, ging ik het land door voor lezingen. Zo merkte ik dat er veel belangstelling voor was. Ik had het 
zelf niet bedacht, maar dit is wel een 
logische volgende stap. Ik wil niet zozeer iets bewijzen, maar een mooi verhaal vertellen. Ik wil mensen hoop geven.”

Lees je veel?
“Ik ben een enorme lezer. Alhoewel, 
het wordt door die series en podcasts steeds minder. Netflix heeft een goede aan mij.”

Je gaat theatercolleges geven over de Nederlandse cultuur. Van Spinoza tot Paul Verhoeven en van de homobeweging in de jaren zeventig tot het ene koekje bij de thee van Máxima. Wat is je conclusie over de Nederlandse identiteit?
“Ik vind dat we heel veel reden hebben om trots te zijn op Nederland en dat de moderne identiteit ook best sterk aanwezig is in de Nederlandse cultuur. Iemand als Paul Verhoeven heeft voor mij het beeld van geluk in ons land geschapen. In de film Turks fruit fietst Rutger Hauer slingerend door de stad met Monique van de Ven achterop. Het is zomer, ze zijn verliefd en onbezorgd. Dat zegt veel over de vrijheid die we hebben. De zomer dat ik verliefd werd op mijn man Robert fietsten we ook zo door de stad. Aan het eind van een warme zomerdag gingen we dan een ijsje halen. Slingerend op de fiets, ik bij hem achterop met mijn hoofd tegen zijn rug. Dat is voor mij zo Nederlands.”

Je staat daar straks volkomen als jezelf, zonder dat je een politieke partij aan je hebt hangen. Is er toch een verlangen 
om bij te dragen aan het maatschappelijk debat?
“Ik heb geen behoefte meer om te debatteren.”

Maar de algemene discussie, om daar toch iets aan toe te voegen?
“Dan is het toch dat ik verhalen wil vertellen. Ik heb de afgelopen jaren gezocht hoe ik dat zou kunnen doen. Pluche was het verhaal van mijn politieke carrière, maar ik heb ook meegewerkt aan de politieke dramaserie De fractie. Dat is niet goed gelukt, vind ik zelf. Maar dat 
is inherent aan een zoektocht. Dingen lukken, of niet, of een beetje. Ik ben nu begonnen aan een roman. Het is een 
beetje half fictie, half non-fictie.”

Dat is goed! Write what you know is altijd het advies voor je eerste boek.
“Dat is nog best lastig. Het gaat ook niet zo snel als dat ik zou willen. Ik merk 
dat ik geremd ben, dat ik er niet helemaal in durf te duiken. Maar dat komt ook doordat ik veel andere dingen aan het schrijven ben, zoals een groot essay over migratie en het essay voor de Maand van de Filosofie over de macht van de verbeelding. Weet je, ik heb zo lang meegedaan aan het politieke en maatschappelijke debat waarin meningen de boventoon voeren dat ik het nu leuk vind als ik kan helpen de wereld met kennis en verhalen te verrijken. Er wordt genoeg gevonden over van alles. Maar mooie verhalen, ja, ik denk dat daar wel een verlangen naar is.”

Mis je de politiek?
“Nee.”

Denk je niet af en toe: ik zou wel willen 
inbreken?
“Ik heb nooit de pretentie gehad dat ik terug moest komen omdat ik het beter kon. Toen GroenLinks in een moeilijke fase zat, heb ik echt weleens gedacht dat ik orde op zaken zou willen stellen. Maar ik vond dat tegelijkertijd ook aanmatigend. Nu kijk ik met plezier hoe Jesse (Klaver, red.) het doet. Ik vind hem erg goed. Sterker nog: ik vind hem beter dan ik was.”

De buitenwereld ziet jou gek genoeg nog steeds als politica, ook al heb je dat zelf losgelaten. Hoe ervaar je dat?
“Dat vind ik soms een beetje beklemmend. Maar ik snap het ook. Als fractievoorzitter was ik bekend, dat blijft bij de mensen hangen. Ik vind eigenlijk dat ik er ook niet te veel over moet zeuren. Het heeft me ook veel gebracht en dan is het ook een beetje gênant om erover te mekkeren.”

Heb je na je vertrek uit Den Haag ook een ‘nieuwe’ Femke gevonden?
“Ik ben 51, dat vind ik best wel, ehm, midlife. Ik vind die middelbare leeftijd ingewikkeld. Als kind dacht ik dat als 
je boven de vijftig bent, je heel oud bent. Het is zo’n mevrouwenleeftijd, maar 
ik voel me nog helemaal niet zo’n mevrouw. Het is ook een leeftijd die je bijna dwingt om over dingen na te denken, omdat je nog maar zo veel jaren voor je hebt: wat wil ik? Ik ontdekte overigens ook wat het probleem is van laat – ik was 37 – kinderen krijgen.”

Namelijk?
“Dat je zelf onzeker bent als je kinderen onzeker zijn. Ik heb een dochter van dertien die hartstikke aan het puberen is en die heeft dan een moeder die ook aan het puberen is.”

Omdat je in een andere soort onzekere, wankele hormonale periode zit?
“Het is heel verleidelijk om me daarin mee te laten slepen, mijn eigen stemmingen worden ook grilliger. En dat 
kun je je echt niet permitteren met een dertienjarige dochter. Ik heb ook een zoon van dertien, maar jongens in de puberteit zijn echt veel rustiger.”

Dit is een gedeelte uit het interview uit Margriet 2017-31. Dit nummer nabestellen? Dat kan via magazine.nl. Je kunt het hele interview ook online lezen via Blendle.

Interview| Susan Smit
Tekst | Saskia Smith
Fotografie | Marloes bosch
Visagie | Carmen Zomers
Styling | Esther loonstijn

Lees ook

Bekijk ook: 

Deze koninginnen en prinsessen lieten aan zich sleutelen

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant