Shirley Brefeld was erbij toen Pim Fortuyn twintig jaar geleden doodgeschoten werd Beeld Richard Brefeld
Beeld Richard Brefeld

PREMIUM

Shirley was erbij toen Pim Fortuyn stierf: ‘Terwijl ik naast hem stond, zag ik het leven uit hem vloeien’

De kans is groot dat ook jij nog precies weet waar je was, toen twintig jaar geleden het nieuws bekend werd dat politicus Pim Fortuyn doodgeschoten was op het Mediapark in Hilversum. Op die bewuste 6 mei 2002 was beveiligingsmedewerker Shirley Brefeld (57) aan het werk op het Mediapark: een dag die ze nooit zal vergeten. “Terwijl ik daar stond met de infuuszak, zag ik de kleur wegtrekken uit zijn gezicht. Ik zag het leven letterlijk uit hem wegstromen.”

Het was voor Shirley een werkdag zoals alle anderen. Ze was in opleiding tot beveiligingsmedewerker en liep stage op verschillende locaties op het Mediapark. Op 6 mei begon haar werkdag rond het middaguur en kreeg ze van de centrale meldkamer te horen in welk gebouw ze die dag de beveiliging zou doen. Dat werd het audiocentrum, waar onder andere de studio van 3FM gevestigd is, en waarvan bekend was dat politicus Pim Fortuyn er later die dag een bezoek zou brengen.

Een doodgewone werkdag

“Het was eigenlijk een doodgewone dag”, vertelt Shirley. “We hadden een dag eerder gehoord dat Pim Fortuyn zou komen bij 3FM, maar onze werkzaamheden waren niet anders. Ik nam gewoon telefoontjes aan bij de receptie en liep mijn rondes. Onbewust hield ik de omgeving buiten natuurlijk wel in de gaten, dat is iets wat elke beveiliger doet. Ik keek of ik ongebruikelijke dingen zag. Een auto die er normaal niet was, mensen die daar langer staan dan anders of zoiets.”

Een parmantige, lange en nette man

Later die dag treft Shirley de politicus. “Op een gegeven moment kwam hij naar boven en stond hij bij mij aan de balie. Ik had zo'n parmantige, lange en nette man ineens voor me. Hij vroeg waar het toilet was. Dat vertelde ik hem en ik vroeg of ik mee moest lopen, maar dat hoefde niet.”

‘Pim Fortuyn is doodgeschoten’

Dat moment aan de balie is het eerste en ook het laatste moment dat Shirley Pim Fortuyn spreekt. “Het moment dat het buiten gebeurde, heb ik niet meegekregen. Daar kan ik dus ook weinig over zeggen. Maar vlak nadat het gebeurd was kwam een vrouwelijke dj, Isabelle Brinkman, helemaal in paniek naar boven gerend. Zij riep: ‘Shirley, Pim Fortuyn is neergeschoten!’. Ik was heel erg verbaasd en mijn eerste reactie was ook: ‘wat zeg je nou?’ Maar ik zag dat zij helemaal in paniek was en dacht: ‘oh jee, dit is echt zo.’”

“Ik dacht niet na, pakte mijn sleutels en portofoon en kwam in actie. Terwijl ik naar beneden ging, naar de parkeerplaats waar Pim Fortuyn lag, heb ik contact gezocht met de centrale meldkamer, die dezelfde eerste reactie als ik hadden. Toen ik bij de deur aankwam was het wel even schrikken. Ik keek op de parkeerplaats en zag daar Pim Fortuyn liggen. Zijn hoofd in een grote plas bloed. Ik heb geen moment getwijfeld, waarschijnlijk niet eens echt nagedacht, en ben naar hem toegelopen. Ik ben naast hem geknield en moest weten of hij nog leefde. Ik pakte zijn pols vast en voelde daar een hartslag.”

“Op het moment dat ik zijn hand pakte, deed hij ineens zijn ogen open en keek recht vooruit en hapte naar adem. Toen ben ik tegen hem gaan praten. Ik vertelde hem dat ik bij hem was, dat hij moest volhouden en dat de ambulance onderweg was. Ik riep dat hij moest vechten.” Toen de ambulance arriveerde, moest Shirley een stap naar achteren doen en werd haar gevraagd de infuuszak vast te houden. “De ambulancebroeders gingen aan het werk, maar terwijl ik daarnaast stond, zag ik het leven uit hem vloeien. Ik zag dat hij langzaam grijzer werd en zijn ademhaling was bijna niet meer waarneembaar.”

Weer aan het werk

De rest van de dag ging als een waas voorbij aan Shirley. “Ik werd in een auto gezet en naar de centrale meldkamer gebracht. Daar moest ik wat vragen beantwoorden en vertellen wat er gebeurd was, maar onderweg daarnaartoe had ik flinke migraine gekregen. Ik kreeg pijnstilling en vertelde ze alles wat ik kon. Ik was zo blij toen de verlossende woorden ‘je mag naar huis toe’ gesproken werden.” Het advies dat ze meekreeg: rust nemen en voorlopig niet aan het werk gaan.

Drie dagen later werd ze gevraagd om toch weer aan het werk te gaan. Ze besloot te gaan, maar achteraf was dit een verkeerde beslissing. “Ik was bezig met een van mijn rondes toen ik Pim Fortuyn bovenaan de trap zag staan. Ik vertelde dat aan de meldkamer en werd toen snel afgelost en opgehaald door een andere collega. Het ging echt nog niet goed met me.”

Geen contractverlenging

“Mijn opleiding tot beveiliger heb ik afgerond, maar de beloofde contractverlenging heb ik niet gekregen. Ik ben daar heel boos en teleurgesteld om geweest. Ik had er zo m’n best voor gedaan. Ik besloot m’n spullen te pakken en verhuisde van de ene op de andere dag naar de andere kant van het land. Ik vertelde het niet veel mensen en ging daar aan het werk op een benzinepomp.”

Opgemerkt door de familie Fortuyn

Het werk daar houdt haar bezig en zorgt voor de nodige afleiding. “Tot ik op een dag aan het werk was en een collega tegen mij zei dat ze meneer Fortuyn aan de lijn had. Ik keek haar verbaasd aan en zei dat ze normaal moest doen. Dat was een grapje dat ik absoluut niet kon waarderen.” Maar het was geen grap. Ze had Marten Fortuyn aan de lijn. De broer van de omgekomen politicus.

“Ik nam de telefoon op en zodra hij begon te praten schrok ik me kapot. Zijn stem was exact hetzelfde als de stem van zijn broer Pim. Het was net alsof het een zieke grap was, zo bijna een jaar later. Maar dat was het niet.” Marten belt haar met een speciale reden. “Hij vertelde me dat hij, en de rest van de familie, dat hele jaar gedacht hadden dat Pim alleen was toen hij stierf. Totdat ze erachter kwamen dat ik erbij was geweest en de hele tijd zijn hand vastgehouden had. Hij wilde me daarvoor bedanken. Dat overviel me eerlijk gezegd heel erg. Maar ik werd ook emotioneel van het feit dat hij me wilde bedanken. Voor mij voelde het een jaar eerder zo vanzelfsprekend dat ik naast Fortuyn knielde. Hij was toen niet politicus Pim Fortuyn, maar gewoon een mens, net als ieder ander.”

Marten vroeg Shirley of ze op 6 mei 2003 naar de herdenking wilde komen die werd georganiseerd. Op het Mediapark, de plek waar het een jaar eerder allemaal gebeurd was. “Daar moest ik wel even over nadenken. Er zat nog veel oud zeer en ik wist helemaal niet of ik weer terugwilde naar die herinneringen.” Nadat ze erover sprak met haar partner, besloot ze toch te gaan. Daar bedankte de hele familie haar voor wat ze die bewuste dag gedaan had. Ze gaven haar een gouden reversspeld met het familiewapen.

Leven weer oppakken

“In het begin dacht ik er natuurlijk elke dag aan en ben ik er echt kapot van geweest. Maar met de jaren is dat minder geworden en kwamen er dagen, weken, dat ik er niet meer aan dacht.” Achteraf heeft Shirley naar eigen zeggen weleens bij zichzelf gedacht: wat heb ik in godsnaam gedaan? “Op dat moment voelde het ontzettend vanzelfsprekend om naast hem te gaan zitten, maar later dacht ik: hij was nog niet dood. We wisten niet of het één of meerdere schutters waren. Ze hadden terug kunnen komen. Dat ik daarnaast ben gaan zitten was dus eigenlijk superlink.”

Hoewel ze niet meer elke dag aan de gebeurtenis denkt, is het wel iets waar ze van geleerd heeft. “Ik deed altijd alles voor anderen, stond voor iedereen klaar en ging mee in wat zij wel en niet wilden. Van deze dag heb ik geleerd dat mijn tijd hier kort is. Ik moet doen waar ik zin in heb en waar ik blij van word. Als ik iets niet wil doen, om welke reden dan ook, dan doe ik dat ook niet meer.”

Haar werk als beveiliger heeft Shirley niet meer opgepakt, al komt dat niet door die specifieke dag. Ze werkt nu, samen met haar man Richard, als fotograaf.

Nynke KooyRichard Brefeld

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden