Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Sandra Ysbrandy: ‘Toen ik geitenballen moest eten, appte mijn moeder me: ‘Wat ben jij nou aan het doen?”

sandra-ysbrandy-toen-ik-geitenballen-moest-eten-appte-mijn-moeder-me-wat-ben-jij-nou-aan-het-doen.jpg

Terugblikkend op het leven van haar moeder Henny, ziet Sandra Ysbrandy (52) dat hun levens best wat overeenkomsten vertonen. “Ze droeg jurken waar ik nu zo dol op ben, fiftieshurken met petticoats”.

“Dit interview voelt als een cadeautje. Het betekende namelijk dat ik een avond met mijn moeder ging ‘bomen’ over vroeger. Een glas wijn erbij, oude foto’s op tafel en urenlang herinneringen ophalen.”

‘Glas kwam in het ledikantje terecht’

“Mijn moeder, Henny van den Berg, werd geboren in Muiden in 1940. Opa en oma hadden een sigarenhandel aan de sluis. Het was oorlogstijd, maar op foto’s van vroeger ziet mijn moeder er prima uit – opa had een groentetuin. In de oorlog brachten de Duitsers de sluis tot ontploffen. Ruiten in de omgeving sprongen en het glas kwam zelfs terecht in het ledikantje van mijn moeder.”

‘Ze vond het dorp maar klein’

“Mijn moeder was een nakomertje. Haar zus Annie was vijftien jaar ouder en broer Ben vijf jaar. Mijn moeder was welkom, maar ze liep ook een beetje in de weg. Ze was een boefje, een druk kindje en ze leidde af van het vele werk. Mijn moeder herinnert zich dat ze werd vermaakt door haar oudere zus en diens man Anton, die boven de winkel woonden. Anton was bijzonder creatief en stimuleerde mijn moeder in haar creativiteit. Mede door Annie en Anton had mijn moeder een heel gelukkige jeugd. Wel vond ze het dorp maar klein. Een van de hoogtepunten in haar jonge jaren was dat ze koningin Juliana zag aanleggen met het jacht de Piet Hein. Mijn moeder rende als kind langs het water om een glimp van de prinsesjes op te vangen.”

‘Ze droeg jurken waae ik nu zo dol op ben’

“Ze had gevoel voor grandeur. Mijn moeder deed een mannequin-opleiding en kon kleding maken als een coupeuse. Ze droeg de jurken waar ik nu zo dol op ben, fiftiesjurken met petticoats. Ze vond in de belangstelling staan leuk. Amsterdam was dichtbij en daar ging ze veel uit. Ze wilde kleuterleidster worden, hoofdleidster nog wel. Daartoe voltooide ze een vijfjarige opleiding in Hilversum en Amsterdam en kwam terecht in een kleuterschool aan het Singel in Amsterdam. In haar functie als leidster had ze de zorg over kindjes van allerlei pluimage: kinderen van kunstschilders als Jan Sierhuis en Aat Veldhoen en ook de kinderen van prostituees.”

‘Ze sjouwde een joekel van een watermeloen mee naar huis’

“Reizen deed ze graag. In Italië ontmoette ze Paolo Amaducci, een vakantie­romance. Ik hoor mijn hele leven al over de watermeloen die hij haar daar voor het eerst liet proeven. Ze was verrukt, vond het zo nieuw en geweldig dat ze een joekel van een watermeloen meesjouwde voor het thuisfront. De vrucht kreeg niet de waardering waar ze op had gehoopt, haha. Tijdens een jazzconcert op het Leidseplein ontmoette ze mijn vader, een hts-student. Hij, de zoon van een bank­directeur, zij een meisje uit ’t Gooi. Dat klinkt heerlijk voornaam, dachten ze allebei over elkaars achtergrond. In het echt zat dat net even anders, maar het mocht de pret niet drukken. Ze werden hartstikke verliefd, kregen twee kinderen en verhuisden naar Duiven.”

‘Wij voelden ons veilig en gezien’

“Mijmerend over dit interview dacht ik na over welke lessen mijn moeder mij heeft geleerd. Ze heeft bijvoorbeeld een heel mooi gezin neergezet, waarin wij kinderen ons altijd veilig en gezien voelden. Mijn moeder leerde mij ook koken. Eerst de simpele dingen: boontjes snijden, dressing maken, tafel dekken. Voor feestjes en verjaardagen pakte ze uit. Themafeestjes waren haar ding. Dan dacht ze dagen na over de gerechten en styling. Gasten mochten verkleed komen, bijvoorbeeld voor een heus schippersdiner. Met oude visnetten, drijfhout en schelpen versierde ze de woonkamer en ze toverde een kapucijnersmaaltijd met spekjes en piccalilly op tafel.”

Lees ook:
Cor Bakker: ‘Ik heb mijn moeder slechts één keer zien huilen’

Geitenballen

“We vinden veel dezelfde dingen leuk en niet leuk. Mijn moeder werkte eens een blauwe maandag bij ABN AMRO. Maar het leukst aan haar functie vond ze dat ze kroketjes mocht halen voor de lunch. Ook ik belandde bij een bank, en ook ik zat daar totaal niet op mijn plek. Toen ik besloot een koksopleiding te doen, vond ze dat eng en prachtig tegelijk. Ze keek jaren trouw naar Carlo & Irene, Life 4 You en Familiediner toen ik kookte in die programma’s. Ook mist ze niks van Tijd voor Max en Expeditie Robinson. In dat laatste programma moest ik geitenballen eten. Kreeg ik meteen een appje van haar: ‘Wat ben jij nou aan het doen? Wat vreselijk!’”

‘Dat het stomme pech is, vindt ze lastig te accepteren’

“Net als mijn moeder vind ik het moeilijk om het uit te spreken als iets me niet zint. In onze familie verkiezen we leven in harmonie altijd boven het belanden in conflicten. Mijn moeder is altijd ontzettend fit geweest. Zeilen, drie keer in de week naar de sportschool, gezond eten, dat werk. Des te bozer maakt het haar dat ze kampt met blaaskanker. Dat het stomme pech is, vindt ze lastig te accepteren. De behandelingen kan ze goed aan, dat heeft ze vast te danken aan die steengoede conditie. We beleefden laatst een fantastische week. Mijn vader was zeilen met vrienden waarop mijn moeder, mijn drie jaar jongere zus Severien en ik besloten naar het Franse Île de Ré te gaan. We brachten een week door met z’n drieën. We hebben gegeten, gefietst, gewandeld en eindeloos gepraat over de angstige tijd die mijn moeder door de behandelingen en corona heeft gehad. Dat pakken ze ons niet meer af.”

Tekst | Nicole Gabriëls
Fotografie | Janita Sassen en privébeeld.

Ook interessant