Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Zijn dochters bepalen hoe wij ons leven leiden’

relatietherapie-zijn-dochters-bepalen-hoe-wij-ons-leven-leiden.jpg

Deze week in Relatietherapie: het verhaal van Susan (54), gescheiden en moeder van Maxime (25) en Nina (23). Sinds twee jaar heeft ze een relatie met Joost (60), weduwnaar en vader van Isa (26) en Sanne (22). De dochters van Joost bepalen hoe iedereen moet leven. Daar is Susan niet blij mee.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Joost is bang voor zijn kinderen, zegt Susan. Hij zal dat zelf anders omschrijven; hij wil hun de tijd geven om de dood van hun moeder te verwerken, zegt hij, maar in de praktijk komt het erop neer dat zijn dochters bepalen hoe wij ons leven leiden.”

Nieuwe relatie

“Toen wij een relatie kregen was hun moeder drie maanden daarvoor overleden, Na een zware periode waarin ze heel ziek was. Natuurlijk begrepen we dat onze relatie in de ogen van veel mensen te snel zou zijn. Daarom zijn er in het begin heel discreet geweest. Na twee maanden heeft Joost het tegen zijn kinderen verteld, omdat we bang waren dat ze het anders toch zouden horen. Mijn kinderen wisten het al wel en hadden ook al kennis gemaakt met Joost. Zij reageerden blij. Na mijn scheiding was ik jaren alleen en ze gunden me deze nieuwe relatie.”

Ingepikt

“De reactie van Isa en Sanne was totaal anders. Ze reageerden boos en verdrietig. Ze weigerden om kennis met mij te maken en ze maakten duidelijk dat ik weg moest zijn als zij hun vader kwamen opzoeken en dat ik nooit welkom zou zijn bij hen. Joost vond het pijnlijk om dat tegen me te zeggen. De suggestie van zijn dochters was dat ik hem al had ingepikt toen hun moeder nog leefde en dat het me om zijn geld te doen was. Ik had me daar graag tegen willen verdedigen, maar Joost smeekte me om dat niet te doen en om hun tijd te geven aan het idee te wennen.”

Samenwonen

“Inmiddels zijn we twee jaar verder en er verandert niets. Aanvankelijk heb ik vanwege Joost toegegeven en ben ik naar mijn eigen huis gegaan, als zijn kinderen op bezoek kwamen. Toen de relatie van Sanne uit raakte trok ze bij haar vader in en hebben we maanden elkaar alleen kunnen zien bij mij thuis en dan nog heel beperkt want Sanne had het zo moeilijk. Inmiddels heeft ze gelukkig weer eigen woonruimte.”

“Ik zou graag willen samenwonen met Joost, want we brengen veel tijd samen door en het is duur en omslachtig om twee huizen aan te houden. Maar Joost stelt het uit. Als ik bij hem zou intrekken wil ik wel een samenlevingscontract sluiten, want anders heb ik nergens recht op als er iets zou gebeuren met Joost.”

Twijfels

“We hebben in het begin van onze relatie gepraat over trouwen, maar daar is nu helemaal geen sprake meer van, dus hoewel ik dat graag zou willen, heb ik die wens al laten varen. Joost zou dat niet aankunnen zolang zijn dochters weigeren om mij te zien en dus zeker ons huwelijk niet zouden bijwonen. Inmiddels twijfel ik soms aan onze relatie.”

“Ik heb het gevoel dat Joost niet echt kiest voor mij. Bovendien vind ik het echt niet goed dat hij niet tegen zijn dochters durft te zeggen wat hij echt wil. Van die meiden vind ik het heel egoïstisch dat ze hun vader zijn geluk misgunnen, maar dat mag ik van Joost niet zeggen.”

Lees ook: Relatietherapie: ‘Mijn dochters zijn volwassen en moeten dit zelf oplossen’

Dochters verliezen

“Ik begrijp dat ik veel vraag van Susan,” zegt Joost. “Ik zou zelf ook graag willen samenwonen, maar ik denk echt dat ik daarmee de relatie met mijn dochters zou verliezen. Susan begrijpt dat niet, omdat de relatie met haar kinderen zoveel anders is. Ik vind het ook soms pijnlijk om te merken hoe open haar dochters zich tegenover mij hebben opgesteld, maar realiseer me dat hun geschiedenis zo anders is dan die van ons.”

ALS

“Mijn vrouw is jarenlang ziek geweest. Ze had ALS, een progressieve zenuw-spierziekte. Na de diagnose heeft ze nog vijf jaar geleefd waarin ze steeds verder achteruit ging en veel zorg vroeg van mij en van de meisjes. Het klinkt raar, maar die vijf jaar, vooral de eerste jaren toen ze nog niet zo zwak was, waren voor ons als gezin een heel bijzondere tijd. Mijn vrouw was fantastisch. Ze bleef vol aandacht en liefde voor de meiden.”

“Zelfs toen ze bijna niets meer kon en heel ziek en benauwd was heeft ze zich heel lang vastgehouden aan het leven. Isa was toen zwanger van haar eerste kindje en ze wilde dat nog meemaken. Ze heeft het niet gehaald. Aan het einde was het echt niet meer vol te houden. Voor Isa was het natuurlijk heel moeilijk om een kindje te krijgen en tegelijk te rouwen om haar moeder.”

Eigen leven

“Na haar dood was het laatste waar ik aan dacht een nieuwe relatie. De meisjes en ik waren heel hecht. Sanne is een tijd terug bij mij komen wonen en Isa was er elke dag. We aten samen, haalden herinneringen op en huilden samen. Uiteindelijk heb ik de meisjes gezegd dat ze hun eigen leven weer moesten oppakken en dat ik toch moest leren om me alleen te redden.”

Susan

“Kort daarna leerde ik Susan kennen. Ik kende haar vaag, wist dat ze in de buurt woonde. Ze kwam bij mij langs om te vragen of ze ergens mee kon helpen. Geleidelijk aan zijn we elkaar vaker gaan zien. Ik vond het aanvankelijk moeilijk, het voelde toch als een soort ontrouw aan mijn vrouw. Bovendien merkten de kinderen dat er iemand was. Er stonden bloemen in huis en andere boodschappen in de keukenkastjes. Toen ik het hun vertelde, waren ze totaal van streek. Ze hebben inderdaad lelijke dingen gezegd over Susan, dat ze op mijn geld uit was en dat ik erin trapte.”

“Ik begreep het wel en wilde hun de tijd geven. Susan heeft geprobeerd het contact te forceren door een keer langs te komen in de periode dat Sanne weer even thuis woonde omdat haar relatie uit was. Het was na de dood van haar moeder weer een verlies en ze had me in die tijd nodig. Dat bezoek van Susan viel heel verkeerd. Tegen mijn advies in heeft ze toen ook nog een brief gestuurd naar mijn dochters waarin ze haar kant van het verhaal vertelde en zei dat de kinderen mij mijn geluk misgunden en sindsdien is het helemaal mis.”

Lees ook: Relatietherapie: ‘Mijn man heeft vasculaire dementie en is veranderd’

Accepteren

“Het lijkt soms voor de (volwassen) kinderen moeilijker te zijn om een nieuwe partner van hun ouders te accepteren na het overlijden van de andere ouder dan na een scheiding. De overleden ouder wordt geïdealiseerd en niemand mag die plek innemen. Joost heeft het gevoel dat hij, naast zijn eigen verdriet, er ook moet zijn voor zijn dochters. Hij heeft dit heel goed gedaan, zowel tijdens het ziekteproces van zijn vrouw als na haar dood.”

“Hun relatie zorgde ervoor dat ze troost bij elkaar vonden.  Het schuldgevoel dat Joost heeft als hij gevoelens krijgt voor Susan, maakt dat hij extra gevoelig is voor het verdriet en onbegrip van zijn dochters, die niet kunnen accepteren dat hij hun moeder al ‘vergeten’ is, zoals zij dat zien. Ze hebben het gevoel dat hun vader ‘ingepikt’ is door een vrouw die van hem wil profiteren.”

Dwingend

“Ik denk dat dat niet zo is, dat Susan oprecht houdt van Joost, maar ze is wel wat dwingend in de stappen die ze wil zetten in deze prille relatie. Ze vindt dat Joost moet kiezen voor haar en dat de kinderen niet het recht hebben om het leven van hun vader te bepalen.  Daar heeft ze natuurlijk in zekere zin gelijk in, maar Joost is nog niet zo ver. Hij voelt zich niet in staat om tegen de kinderen te zeggen dat ze zijn nieuwe partner moeten accepteren en dat ze anders maar weg moeten blijven als ze haar niet willen zien, omdat ze nu deel uitmaakt van zijn leven.”

Gevangen

“Hij is echter ook niet echt duidelijk tegen Susan, die daarom probeert de situatie te forceren. Door op subtiele, en soms niet zo subtiele, manier haar sporen achter te laten in het huis van Joost, door kleine veranderingen in de inrichting en door foto’s wat meer verdekt op te stellen, maakt ze de dochters duidelijk dat ze er is.”

“Ook zorgt ze ervoor dat veel mensen weten van hun relatie, ook al in de periode dat die nog ‘geheim’ is. Haar brief met beschuldigingen aan het adres van de dochters maakt het nog moeilijker. Joost voelt zich gevangen tussen zijn kinderen en zijn vriendin en besluit uiteindelijk dat hij voorlopig meer afstand wil. Hij is nog niet toe aan samenwonen.”

Vaste verbinding

“Volgens Susan is hij dat wel en is hij te bang voor zijn dochters om zijn eigen gevoel te volgen. In onze gesprekken wordt echter duidelijk dat Joost zelf ook nog niet toe is aan een vaste verbinding. Zijn betrokkenheid bij het verdriet van zijn dochters is oprecht, maar hij verschuilt zich er ook een beetje achter. Susan is eerst boos, dan verdrietig, als dit duidelijk wordt, maar zij kan niet anders dan accepteren dat Joost tijd nodig heeft voor hij haar echt toelaat in zijn leven. Een half jaar later belt ze voor een afspraak voor haar alleen. De relatie met Joost heeft ze verbroken omdat ze niet wilde blijven wachten.”

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Beeld | Getty Images

Ook interessant