Meest Gelezen Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Ik kan er niet tegen dat zij alles pikt van die man’

relatietherapie-ik-kan-er-niet-tegen-dat-zij-alles-pikt-van-die-man.jpg

Romi (14) woont bij haar oma Marga (70). Isa (33), die een relatie heeft met de getraumatiseerde militair Nick (42) wil dat haar dochter weer thuis komt wonen.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

Een bloedneus geslagen

“Ze hoeft echt niet te denken dat ik weer thuis kom wonen” zegt Romi. “Eerst moest ik weg, omdat ik lastig was en omdat ik Nick niet zie zitten. Hij mij ook niet trouwens, dus hij vond het wel best dat ik bij oma ging wonen. Dat was nadat hij me een bloedneus had geslagen, omdat ik volgens hem brutaal tegen hem was en geen respect had voor Isa. Nee, inderdaad niet. Ik kan er niet tegen dat zij alles pikt van die man.”

“Hij zit zodra hij thuis komt voor de tv of spelletjes te doen op zijn computer en commandeert Isa en mij om iets voor hem te pakken, of om alles in huis te doen, omdat hij zogenaamd last heeft van zijn rug of weet ik veel waarvan. Hij is beroepsmilitair en gedraagt zich alsof hij bij ons thuis ook in de kazerne zit. Om het minste of geringste begint hij te schreeuwen of te schelden en Isa durft niks terug te zeggen, die gaat huilen, of zielig doen, of ze gaat hysterisch krijsen en loopt weg, zonder te zeggen waar ze naartoe gaat.”

Partij kiezen

Als ze dan terugkomt, gaat het soms een tijdje goed, dan doen ze klef waar ik ook niet goed van word, omdat ik weet dat het toch weer klapt. Ze zegt tegen mij dat hij veel heeft meegemaakt toen hij uitgezonden was. Kan zijn, maar hij heeft nu gewoon een kantoorbaan, dus hoezo? Isa kiest altijd partij voor hem. Als ik tegen hem inga, zie ik haar al kijken van: doe nou maar gewoon wat hij vraagt. Volgens mij vond ze het prima dat ik naar oma ging. Dus ik begrijp eerlijk gezegd niet waarom ik nu ineens terug moet naar huis. Volgens haar is het nu rustig thuis. Dat zal wel, want zij doet alles wat hij wil. Zolang hij daar in huis is, blijf ik hier.”

Ontsporen

Marga heeft al die tijd stil zitten luisteren. “Natuurlijk kan Romi bij mij blijven zolang ze dat wil,” zegt ze. “Maar Isa blijft natuurlijk haar moeder en ze neemt mij enorm kwalijk dat ik Romi niet naar huis stuur. Volgens haar wil ze bij mij blijven omdat ze bij mij alles mag. Ze denkt dat ik Romi opzet tegen haar en Nick, maar dat is niet zo. Ik heb mijn bedenkingen bij Nick, ik denk dat hij niet goed is voor Isa, maar ik heb inmiddels geleerd om mijn mond daarover te houden. Het is zo verdrietig, dat de geschiedenis zich herhaalt: Ik heb Isa ook alleen opgevoed en wij hebben vanaf haar puberteit heel veel problemen gehad omdat ze dreigde te ontsporen. En nu zie ik dat tussen haar en Romi hetzelfde gebeurt. Terwijl ze een schat van een meid is. Ik heb totaal geen problemen met haar.”

‘Ze gedroeg zich onbeschoft’

Isa: “Ik wilde niet samen met mijn moeder en Romi komen. Omdat ik weet dat Romi zich heel lief en onschuldig voor kan doen en anderen de indruk geeft dat ik niet in staat ben om haar een rustige omgeving te bieden. Dat heeft ze namelijk op school verteld: dat ze slechte cijfers haalde, omdat er thuis voortdurend ruzie was en omdat Nick haar had mishandeld. Hij heeft haar een keer een klap gegeven, omdat ze zich echt onbeschoft gedroeg.

Hij heeft daar vreselijk spijt van en heeft Romi en mij bezworen dat het niet meer zou voorkomen. Slaan is natuurlijk nooit goed, maar Romi is ook echt geen lieverdje. Voor ik, twee jaar geleden, een relatie met Nick kreeg, heb ik andere relaties gehad en dat was ook altijd lastig. We hebben natuurlijk, na het vertrek van Romi’s vader toen zij een jaar oud was, jarenlang met zijn tweeën gewoond. Dus zij had altijd alle aandacht, van mij en ook van mijn moeder, die veel op haar paste als ik moest werken. Toen ik Nick leerde kennen, was zij twaalf en aan het puberen, waardoor haar verzet nog veel heftiger werd. Het leek wel alsof ze het mij niet gunde, dat er weer iemand in mijn leven was die aandacht voor mij had en natuurlijk ook aandacht vroeg.

Het probleem

Ik had Nick mee willen nemen naar dit gesprek zodat hij ook zijn visie kon geven op Romi en zodat u zelf ook kon horen dat hij het beste met Romi en mij voorheeft. Maar u zei dat u eerst met mij wilde praten. Ik neem aan dat Romi als eis stelde dat hij niet bij de therapie betrokken zou worden en dat is precies het probleem. Alles moet gaan zoals zij dat wil en mijn moeder gaat daar altijd in mee. Die voorwaarde, die ze stelt: dat ze alleen terugkomt als Nick vertrekt: dat gaat toch veel te ver. Ze kan als kind toch niet over mijn leven beslissen? Straks gaat zij het huis uit en blijf ik alleen achter. Ik heb haar gevraagd of ze daar weleens aan denkt. Volgens haar hoef ik het niet uit te maken met Nick. Hij kan rustig blijven en dan blijft zij bij mijn moeder.

Ik wil dat niet, omdat ik vind dat ze bij mij hoort. Maar vooral ook omdat ik het niet goed vind voor Romi zelf, als ze daar blijft. Mijn moeder is nu niet bepaald iemand die mijn dochter de opvoeding kan geven die ze nodig heeft. Dat heeft ze bij mij niet gedaan en dat zal ze bij Romi ook niet doen. Als Romi daar blijft wonen, ga ik contact opnemen met Jeugdzorg, om haar te dwingen terug naar huis te komen.”

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Inschakelen van instanties

Isa heeft tegenover haar moeder en Romi gedreigd met het inschakelen van instanties, die ervoor moeten zorgen dat ze terug naar huis komt en dat er, desnoods gedwongen, hulp komt voor Romi en voor haar. Ze verwacht van die hulp dat een dergelijke beslissing zal worden opgelegd en dat Romi zich daarnaar zal schikken. Zo eenvoudig is dat echter niet bij een meisje van veertien. Die zal zelf ook haar verhaal mogen doen en haar mening wordt heel serieus genomen. Een afgedwongen beslissing levert namelijk vaak alleen maar meer problemen op.

Ik heb als therapeut totaal geen macht om zo’n beslissing op te leggen of te forceren. Mijn taak is het om mensen met elkaar te laten praten en daarbij als een soort ‘vertaler van goede bedoelingen’ te zorgen dat ze naar elkaar luisteren en elkaar begrijpen, zodat zij zelf tot een oplossing kunnen komen.

Een belangrijke kentering

Om dat te bereiken heb ik gesprekken met Romi, Isa, Nick en Marga, deels individueel, deels in verschillende combinaties. Daarbij blijken de gesprekken tussen Isa en Marga, over oud zeer in het verleden, een belangrijke kentering te geven in de patstelling. Isa kan met haar moeder bespreken hoe bang en verdrietig ze zich als kind vaak heeft gevoeld. Marga had, na het vertrek van Isa’s vader, perioden waarin ze depressief was. Isa probeerde haar te helpen, maar was daar als klein meisje niet toe in staat. Omdat ze zich hierover machteloos en verdrietig voelde, ging ze al jong op zoek naar liefde bij vriendjes, die vaak niet betrouwbaar bleken.

Waarschijnlijk hoopte ze dat haar moeder zou ingrijpen, maar Marga voelde zich zo ongelukkig dat ze daar niet toe in staat was. Intussen gaf ze hierdoor aan haar dochter de boodschap mee dat een leven zonder een man die voor je zorgde, niet te doen was. Voor haar en voor Marga wordt door dit gesprek duidelijk dat onder de verwijten en de boosheid veel verdriet schuilt. Beide vrouwen hebben weinig gevoel van eigenwaarde en gaan ervan uit dat iedereen uiteindelijk bij hen weggaat. Isa kan gaan zien dat ze de angsten van haar moeder heeft overgenomen. In de relatie met Nick is ze te afhankelijk uit angst dat hij haar verlaat, zoals haar vader deed met haar moeder en haar. Ze legt hem ook uit dat ze bang is voor zijn uitbarstingen, die mogelijk te maken hebben met een trauma dat hij tijdens zijn uitzending heeft ervaren. Ze overtuigt hem ervan dat hij hiervoor hulp moet zoeken.

Regelmatig thuis

Tenslotte kan ze haar dochter uitleggen dat ze graag de relatie met haar wil behouden en verbeteren. Omdat ze van haar houdt. Ze respecteert dat Romi voorlopig bij Marga blijft maar vraagt haar wel om regelmatig thuis te komen en dingen met haar samen te doen. Ze vertelt Romi dat ze nu ziet hoezeer ze vanuit haar afhankelijkheid over haar grenzen heeft laten gaan en dat ze hier samen met Nick aan wil werken.

Ik heb er vertrouwen in dat ze samen kunnen werken aan het veranderen van de geschiedenis, die zich niet hoeft te herhalen, omdat zij elkaar beter begrijpen.  

Tekst | Annette Heffels
Beeld | iStock

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Ook interessant