Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Wie wil mij nou, ik heb een vrouw niets te bieden’

burn-out-relatietherapie.jpg

Olaf is 39 jaar, alleenstaand en woont samen met zijn moeder Diana, 63. Zijn ouders zijn gescheiden toen hij zes jaar was. Hij heeft al dertig jaar geen contact meer met zijn vader. “Mensen hebben weinig geduld met iemand die ziek is. Ik voel me ontzettend eenzaam. Ik heb mijn moeder natuurlijk wel, maar ik zou heel graag een vriendin hebben.”

Verhaal uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

‘De arts gelooft niet dat ik depressief ben’

“Het gaat helemaal niet goed met mij”, zegt Olaf. “Ik ben bij de arts geweest voor een keuring in verband met de WIA en hij zegt dat er gekeken moet worden of er toch niet passend werk voor mij gevonden kan worden. Ik heb gezegd dat ik hier in behandeling ben en dat ik antidepressiva slik die de huisarts mij heeft voorgeschreven, omdat ik depressief ben en paniekaanvallen heb. Ik had het gevoel dat hij me niet geloofde en hij zou nog contact met jou opnemen.”

“Maar was het niet zo, dat je zelf eigenlijk ook graag wilde werken, zodat je niet de hele dag thuis zat. Je wilde toch weer het gevoel krijgen dat je zinvol bezig was?”, vraagt Annette. “Ik had bovendien van jou begrepen dat je toch ook graag eigen woonruimte zou willen hebben en je eigen spullen en een relatie, maar dat je naar jouw idee daar pas aan toe zou zijn als je eerst werk had.”

Normaal leven leiden

“Dat is wel zo”, zegt Olaf, “Natuurlijk wil ik werken en zou ik graag een normaal leven willen leiden, net als anderen van mijn leeftijd. Maar ik denk dat het nu nog niet gaat. Ik heb zoveel last van mijn rug dat ik nauwelijks een half uur achter elkaar kan zitten of staan. Ik moet telkens tussendoor even lopen. Dat heeft de huisarts ook gezegd en de fysiotherapeut.

Maar als je werkt kan dat natuurlijk niet. Bovendien weet ik niet wat voor werk dat dan zou moeten zijn. Ik heb in de boekhouding gewerkt, maar nadat ik die burn-out heb gekregen een paar jaar geleden, is er zoveel veranderd in die boekhoudprogramma’s. Er zijn nieuwe computerversies die ik niet ken. Ik heb geprobeerd om daar thuis naar te kijken, maar ik raakte totaal in paniek. Ik begreep er niks van en ik merk dat ik me niet meer kan concentreren en dat ik enorme hoofdpijn krijg van dat staren naar een scherm.”

Eenzaam

“Ik wil er alles aan doen om beter te worden. Ik ben 39, maar ik leid het leven van iemand van middelbare leeftijd. Vroeger had ik nog wel vrienden en collega’s met wie ik af en toe iets ondernam, maar geleidelijk aan zijn die ook allemaal weg gebleven. Mensen hebben weinig geduld met iemand die ziek is. Ik voel me ontzettend eenzaam. Ik heb mijn moeder natuurlijk wel, maar ik zou heel graag een vriendin hebben. Maar wie wil mij nou.

Zoals ik nu ben heb ik een vrouw niks te bieden. Ik heb wel eens op zo’n datingsite gekeken, maar niemand reageerde op mijn profiel. Ja één vrouw, maar die had zelf ook allemaal problemen en die is toen al snel afgehaakt. Dus ik weet het allemaal niet meer. Ik zie het allemaal echt niet meer zitten.”

Hij houdt zich groot

“Ik heb u gevraagd om een keer met Olaf mee te komen”, zegt Annette. “Omdat ik vind dat het niet goed gaat en omdat ik niet goed weet hoe ik hem kan helpen. Misschien kunt u me wat meer uitleggen over hoe hij is en hoe hij was als kind. Ik heb wel geprobeerd om hem stapje voor stapje te motiveren om actiever te zijn en meer te ondernemen, zodat hij zijn angst en onzekerheid overwint en anders over zichzelf gaat denken. Maar de opdrachten die ik hem meegeef blijken ofwel te moeilijk, of hij is er niet aan toe gekomen omdat hij zich zo slecht voelde.”

“Dat komt omdat hij het gevoel heeft dat u niet echt begrijpt hoe slecht het met hem gaat,’ reageert Diana. “Ik zeg dan: ‘Je moet wel eerlijk zijn tegen die mevrouw, anders kan ze je niet helpen.’ Hij houdt zich tegenover u groot, omdat hij bang is dat u denkt dat hij zich aanstelt. Je ziet natuurlijk uiterlijk niks aan hem, dus mensen denken dan al snel dat hij lui is of dat hij profiteert. Daarom durft hij nauwelijks de deur uit. Bang dat iemand hem aanspreekt, of vraagt of hij nog niet beter is. Ik zeg dan tegen hem dat mensen altijd wat te kletsen hebben en dat hij zich dat niet zo moet aantrekken.”

‘Ik leefde voor Olaf’

“Maar Olaf is altijd al erg gevoelig geweest. Ik heb het gevoel dat hij een vader heeft gemist, ook al zegt hij van niet, omdat ik vader en moeder tegelijk was voor hem. Hij heeft weinig herinneringen aan mijn man, gelukkig. Mijn man was heel agressief naar mij. Hij sloeg en schreeuwde en schold me uit. Olaf probeerde dan, zo klein als hij was, mij te beschermen. Ik denk dat het voor ons allebei een opluchting was toen hij vertrok. Maar misschien is het voor Olaf toch moeilijk geweest dat zijn vader geen enkele moeite heeft gedaan om contact met hem te houden.

Ik heb nooit een andere vriend gekregen. Nooit gewild ook. Ik leefde voor Olaf. Hij is mijn alles. Ik weet niet of ik het zonder hem had gered. Olaf is net als ik, wij begrijpen elkaar zonder woorden.”

Anders dan andere jongens

“Financieel hadden we het niet breed, maar we hebben ook weinig nodig. Olaf speelde altijd het liefste thuis. Ik vroeg wel eens of hij niet een vriendje mee wilde nemen maar hij had daar geen behoefte aan. Hij werd niet gepest, maar was wel anders dan de jongens uit zijn klas. Hij wilde goede cijfers halen, hield niet van voetballen of wilde spelletjes.

Ik was eerlijk gezegd niet verbaasd dat hij een burn-out kreeg. Hij werkte veel te hard, kon geen nee zeggen. Door die burn-out is hij veranderd. Zijn gezondheid is aangetast. Hij kan nog weinig aan. Ik denk echt dat hij dit komende jaar nog niet in staat is om te werken.”

Bang om beter te worden

“Het gesprek met Diana maakt dat ik Olaf beter begrijp, maar het maakt me niet optimistischer over de therapie”, zegt Annette. “Het was me al duidelijk dat Olaf bang was om beter te worden. Weer deel gaan nemen aan het leven en de maatschappij, is voor hem veel angstiger dan de situatie continueren zoals die nu is.

Ik had gehoopt dat ik van zijn moeder een bondgenoot kon maken, die Olaf zou motiveren, om allereerst een dagstructuur aan te houden met vaste tijden van opstaan, activiteiten, sporten en rust houden. Een structuur die hij aan zou moeten houden, los van zijn lichamelijke klachten. Dus niet ineens heel veel doen als hij zich een dag goed voelt en dan de volgende dag gevloerd in bed blijven, maar een vast, niet te belastend dagprogramma.”

Realistische kijk op het leven

“Daarna zouden we kunnen starten met cognitieve gedragstherapie om te toetsen of alle rampzalige gedachten die Olaf heeft over zichzelf, over anderen en over de toekomst, wel kloppen en om die te vervangen door een meer realistische kijk.”

Leven herpakken

‘Verder zou ik willen dat hij geleidelijk aan vrijwilligerswerk gaat zoeken, een cursus gaat volgen, gaat sporten, of zich aansluit bij een club, of oude vrienden opzoekt. Daarbij heb ik en heeft vooral Olaf, de steun van zijn moeder nodig. Diana ziet echter totaal niet voor zich dat haar zoon dit aan zou kunnen.

Vanuit haar overmatige zorg voor hem, en misschien onbewust ook uit angst haar zoon kwijt te raken, wanneer hij een normaal leven zou gaan leiden – meer los van haar – gaat ze volledig mee in zijn beeld dat hij eerst nog lange tijd rust nodig heeft en dat er misschien toch nog een keer een volledig lichamelijk onderzoek moet plaatsvinden, omdat haar zoon fysiek echt niet in orde is. Eerdere onderzoeken hebben weliswaar geen lichamelijke verklaring kunnen vinden, maar ja!”

Angst overwinnen

Ik benadruk dat Olaf echte klachten heeft, ook al is de oorzaak daarvan niet een bekende fysieke afwijking. Ik geloof ook dat hij graag zou willen werken en vrienden en een relatie zou willen hebben. Daarom is mijn aanbod om te werken aan het geleidelijk verbeteren van zijn conditie en zijn zelfvertrouwen, maar zowel Olaf als Diana houden vol dat dit te zwaar is voor hem. Ook als het in heel kleine stapjes gaat. Is er dan echt niet een andere therapie of medicatie die Olaf beter kan maken.

Ik leg hun uit dat er geen pijnloze manier is. Om angst te overwinnen, moet je kleine porties angst verdragen. De zittingen verlopen volgens hetzelfde stramien: Olaf heeft niet kunnen doen wat we hebben afgesproken, vertelt uitvoerig hoe beroerd het gaat en vraagt aan mij wat hij hieraan moet doen.”

Lijdensweg

“Uiteindelijk geef ik hem en mezelf toe dat dit niet werkt. Mogelijk zal Olaf op een ander moment wel in staat zijn om zijn problemen aan te pakken, maar op dit moment is beter worden voor hem erger dan ziek blijven. Voor nu stop ik de gesprekken, met een naar gevoel van falen. Want Olaf lijdt wel.”

Tekst | Anette Heffels

Beeld | iStock

Meer lezen?

Burn-out? Dit is volgens experts hét moment om weer te gaan werken

DM17 Coverit artikel verscheen in 2019-17. Wil je het hele nummer graag lezen? Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl of lezen via Blendle.

 

 

 

 

 

Ook interessant