Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Ik kan nog maar weinig respect voor hem opbrengen’

two-people-sitting-face-to-face.jpg

Tot grote ontsteltenis van Mieke (57) heeft haar man Maarten (67) haar jarenlang voorgelogen over hun financiën. Nu zitten ze diep in de schulden en vertrouwt ze hem niet meer.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Natuurlijk ben ik ook boos geweest op mezelf, omdat ik me niet eerder heb verdiept in onze financiële situatie,” zegt Mieke. “Maar ik ben vooral woedend geweest op hém. Ik vertrouwde Maarten. Hij deed altijd onze financiën, zoals ik altijd de zaken in huis en met de kinderen regelde. Natuurlijk besprak ik het met hem als ik me ergens zorgen over maakte en dat verwachtte ik van hem ook. Nou blijkt dat hij een soort dubbelleven leidde. Ik wist dat het met zijn bedrijf niet zo goed ging en was het er ook mee eens dat hij stopte, maar ik had altijd van hem begrepen dat hij voldoende had gereserveerd in een pensioenvoorziening, zodat we ons geen zorgen hoefden te maken over onze toekomst. Daar bleek dus niets van te kloppen. Geleidelijk aan kwam ik erachter dat het bedrijf er ook ver voor de coronacrisis slecht voor stond.”

‘Ik heb moeten eisen dat hij alle afschrijvingen aan mij verklaarde’

“Maarten heeft behoorlijk wat geld geleend. Eerst van de bank en toen dat niet meer kon van zijn moeder en broer. Daarnaast heeft hij, om uit de problemen te komen, op een risicovolle manier gespeculeerd met aandelen en daar flink op verloren. Maar het allerergst vind ik dat hij vervolgens met geleend geld online is gaan gokken. Toen hij dat vertelde ben ik zó ontzettend boos geworden. Hoe stom kun je zijn? Het ergst vind ik het bedrog.”

“Zelfs toen hij het niet meer kon verbergen, omdat ik plotseling niet meer kon pinnen en ontdekte dat er niets meer op onze lopende rekeningen stond, bleef hij nog dingen voor me achterhouden. Ik heb echt moeten eisen dat hij alle afschrijvingen aan mij verklaarde. Toen pas werd voor mij duidelijk dat ons pensioen niet meer bestond, dat we schulden hadden bij zijn familie en dat er flinke bedragen waren afgeschreven vanwege gokken en speculeren. De hypotheek hadden we al verhoogd, met mijn toestemming, omdat hij toen moeilijk zat met zijn bedrijf. Tijdelijk dacht ik.”

“Ik heb de hulp van Maartens broer ingeroepen, die hem nu helpt om orde op zaken te stellen. Ik heb al besloten om meer te gaan werken. Maarten heeft zijn creditcard en pinpas ingeleverd en we moeten rondkomen van heel weinig geld. Toch vind ik dat niet het ergste. Wat ik écht niet verdraag, is dat Maarten zelf niets doet om uit deze toestand te komen. Hij zit alleen maar depressief op de bank en zegt dat hij zich vreselijk schuldig voelt en niet weet hoe hij hier ooit nog uit kan komen. Niet alleen ben ik het vertrouwen in hem kwijt, ik kan nu ook nog maar weinig respect voor hem opbrengen.”

Een wonder

“Ik begrijp heel goed dat Mieke woedend is,” zegt Maarten. “Ik zou het ook begrijpen als ze zou willen scheiden. Ze heeft tegen me gezegd dat we ook dan samen verantwoordelijk blijven voor een belangrijk deel van de schulden, dus dat dat geen zin heeft. Het voert allemaal te ver om dat hier uit te leggen, maar het klopt dat we nu vooral afhankelijk zijn van het inkomen van Mieke en mijn AOW en dat we daarvan ook nog onze schulden moeten afbetalen. Ik voel me vreselijk schuldig, ten opzichte van haar en van onze kinderen. Ik heb de afgelopen jaren in een hel geleefd. Ergens wist ik natuurlijk wel dat dit ooit zou uitkomen, maar ik bleef toch hopen dat er een soort wonder zou gebeuren.”

“Dat ik een slag zou slaan met slimme investeringen of dat ik een groot bedrag zou winnen met gokken. Ik speelde online poker, waarmee ik best wat winsten behaalde in het begin. Omdat het water me steeds meer aan de lippen stond, vluchtte ik in dat soort activiteiten. Mieke heeft me weleens gevraagd of ik verslaafd was aan dat gokken. Of het een soort ziekte was. Ik denk van niet, maar het klopt wel dat ik, ondanks het feit dat ik flink verloor, er steeds weer naartoe werd getrokken. Ik zag geen oplossing meer en dus bedacht ik dat dit misschien een uitweg was. Toen het uiteindelijk uitkwam doordat Mieke en mijn broer vragen begonnen te stellen, was ik aanvankelijk bijna opgelucht, ook al schaamde ik me ontzettend. Die schaamte en het gevoel van mislukking zijn alleen maar erger geworden.”

Lees ook:

Relatietherapie: ‘Hij kon vol afkeer naar me kijken’

Nutteloos

“Ik heb geregeld op het punt gestaan om een eind aan mijn leven te maken, maar zelfs daar heb ik de kracht niet voor. Ik voel me totaal nutteloos, een blok aan het been van Mieke. Ik weet dat ze me niet meer vertrouwt en dat ze me nauwelijks om haar heen verdraagt. Mijn broer heeft ervoor gezorgd dat we het bedrag dat ik van mijn moeder heb geleend niet terug hoeven te betalen en dat ik bij hem in zijn bedrijf, dat wél succesvol is, kan werken om mijn schuld aan hem af te betalen.”

“Ik zou dat moeten doen en ik heb het ook geprobeerd, maar ik krijg het gewoon niet voor elkaar. Ik kan me niet concentreren en er komt niets uit mijn handen. Ik weet dat mijn broer het doet vanwege Mieke en mijn moeder, maar dat ik nauwelijks van nut ben. Als Mieke zegt dat ze geen respect meer heeft voor mij, dan begrijp ik dat heel goed. Ik heb ook totaal geen zelfrespect meer.”

De relatietherapie

Annette Heffels: “Mieke voelt zich bedrogen omdat Maarten nooit heeft verteld hoe precair hun financiële situatie was. Ze is woedend omdat hij door zijn vluchtgedrag de problemen zo veel groter heeft gemaakt. Ze heeft geen respect meer voor hem omdat hij het nu niet kan opbrengen om verantwoordelijkheid te nemen en mee te werken aan het saneren van hun schulden. Ze heeft het gevoel dat hij vooral begrip vraagt voor zijn schuldgevoel en hopeloosheid en dat kan ze niet opbrengen. Ze voelt zich zelf slachtoffer en ziet hem als de schuldige. Die gevoelens moet ze eerst kwijt voordat ze zich kan openstellen voor het verhaal van Maarten.”

“Maarten zit met schuld en schaamte over de manier waarop hij dit uit de hand heeft laten lopen en voelt zich een mislukkeling omdat hij niet voor zijn gezin kan zorgen. Wat Mieke over hem zegt, wakkert die gevoelens aan. Als hij haar vertelt dat hij zich verantwoordelijk en schuldig voelt en dat hij het vreselijk vindt dat hij haar gevoel van veiligheid en haar vertrouwen in hem zo heeft beschadigd, verzacht Mieke enigszins en laat ze hem vertellen hoe hij ertoe kon komen om op deze manier te vluchten in gokken en speculeren.”

Lees ook:

Relatietherapie: ‘Mijn man is verliefd geworden op een andere man’

Praten, begrijpen en vergeven

“Maarten kan op haar vragen uitleggen dat hij wanhopig was omdat hij zijn bedrijf en hun financiële toekomst zag verdampen. Hij durfde dit niet aan zichzelf en zéker niet aan Mieke toe te geven en ging geloven in onwaarschijnlijke oplossingen. Als hij nog een lening kon afsluiten of als hij een flinke winst kon behalen met risicovolle investeringen, of desnoods met online poker, dan hoefde misschien niemand hiervan te weten. Door Mieke te sparen heeft hij zichzelf en haar nog veel meer in de problemen gebracht en nu heeft hij het gevoel dat ze niets dan minachting voor hem voelt.”

“Gelukkig blijkt dat niet helemaal het geval. Er moet nog veel worden gepraat, begrepen en vergeven, maar het wordt duidelijk voor beiden dat er nog een perspectief is. Ze maken een plan voor de toekomst waarin ze allereerst beloven om samen verantwoordelijk te zijn voor het afbetalen van hun schulden. Er volgt een gesprek met de broer van Maarten, die hem duidelijk maakt dat hij wel degelijk van waarde kan zijn voor zijn bedrijf en die hem op de loonlijst wil zetten, mits hij belooft zich echt in te zetten. Aanvankelijk was de afspraak dat zijn broer hem niet rechtstreeks zou betalen voor zijn werk, maar zijn salaris in mindering zou brengen op zijn schuld.”

Maartens nieuwe afspraak

“De nieuwe afspraak dat hij toch krijgt uitbetaald en zelf aflost, is een subtiel, maar voor Maarten belangrijk verschil. Samen bekijken Mieke en hij wekelijks hun uitgaven en kosten. Voor Mieke is duidelijk dat ze daarin vanaf nu betrokken wil worden en er nooit meer van uitgaat dat het wel goed zal zijn. Het vertrouwen in elkaar en de relatie zal langzaam moeten terugkomen.”

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie. 

Tekst | Annette Heffels
Beeld | Getty Images

Ook interessant