Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Ik weet hoeveel pijn het hem doet als ik niet mee ga’

relatietherapie-verhuizen-portugal.jpg

Bea (57) heeft sinds drie jaar een relatie met Stef (60). Het is zijn droom om naar Portugal te emigreren, maar Bea ziet daar enorm tegenop.

“Als we niet gaan, ben ik bang dat hij het mij altijd zal blijven verwijten, maar ik raak in paniek van het idee dat ik zo ver weg woon van mijn dochters, mijn ouders en vriendinnen.”

Toekomst

“Ik voel me zo verscheurd”, vertelt Bea. “Verhuizen naar Portugal is echt de droom van Stef en ik dacht dat het ook mijn droom was. Toen ik Stef leerde kennen, drie jaar geleden, had hij het huis in Portugal al en hij heeft meteen verteld dat hij daar permanent wilde gaan wonen. Hij had zijn bedrijf verkocht onder voorwaarde dat hij nog drie jaar zou blijven.

In die jaren zijn we regelmatig op vakantie naar Portugal geweest en hebben we het huis verder verbouwd, steeds met het idee dat onze toekomst daar lag. Ik vond het ook fantastisch. Het is daar prachtig en toen ik jonger was wilde ik altijd reizen of een tijd in een ander land wilde wonen, liefst met een zonnig klimaat.

Geen eigen persoonlijkheid

Maar dan krijg je een baan en je trouwt en er komen kinderen en mijn ex-man was niet zo avontuurlijk. Dus raakt zo’n verlangen op de achtergrond. Ik ben iemand die zich makkelijk voegt naar anderen. Soms te makkelijk, alsof ik geen eigen persoonlijkheid heb.

Ik denk dat dat deels de reden is geweest, dat het huwelijk met mijn ex-man stuk liep. Hij vond het saai met mij, en er was natuurlijk iemand anders met wie hij kon praten en die hem tegengas bood. Mijn wereld stortte in. Ik voelde me afgedankt, bij het groot vuil gezet, terwijl ik naar mijn idee zo mijn best had gedaan.

Steeds meer paniek

Dat Stef in mijn leven kwam was voor mij een wonder. Maar naarmate onze verhuizing naar Portugal dichterbij komt, raak ik steeds meer in paniek. Ik vind het vreselijk om zo ver weg te wonen van mijn dochters en van mijn ouders die nu nog redelijk gezond zijn, maar wel op leeftijd en van mijn vriendinnen.

De mensen daar zijn heel lief, maar je zit met de taal. Ik ben Portugees aan het leren, maar ik vind het ontzettend moeilijk. Ik ben bang dat ik me daar heel alleen ga voelen. Ik kan daar natuurlijk niet werken, ja aan het huis en in de tuin, maar dat is ook op een bepaald moment klaar.

Bang om hem kwijt te raken

Mijn dochters zeggen dat ze vaak komen. Ze wonen allebei al lang zelfstandig, hebben hun eigen relatie. Maar ik zou zo graag, als ze straks kinderen krijgen, op mijn kleinkinderen willen passen en ze zien opgroeien.

Stef heeft altijd gezegd: ‘Als jij het echt niet wil, dan gaan we niet.’ Maar ik weet hoeveel pijn hem dat doet. Dat zegt hij ook eerlijk. Ik voel me vreselijk schuldig tegenover hem. Ik ben bang dat hij het mij altijd zal blijven verwijten en dat hij uiteindelijk toch voor zijn droom gaat en dat ik hem dan kwijtraak. Dus denk ik weer: ik moet het gewoon doen en dan slaat de paniek toe. Ik kom er niet uit, word gek van mezelf.”

Teleurgesteld

“Voor mij is het duidelijk”, reageert Stef. “Toen wij met elkaar in zee gingen heb ik gezegd dat ik graag naar Portugal wilde, maar ik heb ook altijd daaraan toegevoegd, dat ik dat niet koste wat kost zou doorzetten als Bea niet wilde. Ik zou me daar zelf ook niet gelukkig voelen, als zij enorme heimwee zou hebben.

Of ik dan teleurgesteld ben? Ja, zeker. Ik vind het ontzettend jammer en ik vind eigenlijk ook dat ze het eerst zou moeten proberen. Ze laat het nu afweten zonder dat we er echt voor gegaan zijn.

Altijd welkom

We houden hier een appartement aan, dus als zij tussendoor naar de kinderen of naar haar ouders wil, dan kan dat en heeft ze haar eigen ruimte. En uiteraard zijn de kinderen en onze ouders en vrienden ook altijd welkom daar. We hebben een gastenverblijf waar ze helemaal zelfstandig kunnen wonen met hun eigen badkamer en keuken.

Het zou wel eens zo kunnen zijn dat we de kinderen en onze vrienden uiteindelijk vaker zien dan In Nederland. Bea’s dochters wonen allebei in het westen van het land en het is echt niet zo dat we ze elke week zien. De jongste gaat bovendien voorlopig en mogelijk definitief in Engeland wonen. Die zal haar plannen ook echt niet af laten hangen van haar moeder.

Geen reden om weg te gaan

Dus ja, ik vind het moeilijk dat Bea nu terugkomt op het besluit dat we samen hebben genomen en ik moet dat verwerken. Maar het zal voor mij geen reden zijn om bij haar weg te gaan. Ik hoop dat we op een compromis uitkomen.

Een paar maanden daar en een paar maanden in Nederland. Misschien dat Bea meer tijd nodig heeft om aan het idee te wennen dat ons huis daar ons hoofdverblijf wordt.

Twijfels

Waar ik niet goed tegen kan en wat me ook irriteert is dat ze voortdurend blijft twijfelen. Ik denk dan: hak de knoop door. Het lijkt wel alsof ze van mij verwacht dat ik het met haar eens ben en zeg dat het ook beter is dat we hier blijven. Maar dat vind ik niet en dat ga ik ook niet zeggen. Als wij in Nederland blijven doe ik dat voor haar, niet omdat ik dat zelf wil.

Zij voelt zich daar schuldig over, zegt ze, maar dat kan ik niet helpen. Ik kan dat gevoel niet bij haar weg nemen. In haar huwelijk met haar ex-man was ze gewend zich aan te passen aan wat hij wilde. Ik vraag dat niet van haar. Ik zou haar nooit dwingen om iets te doen waar ze ongelukkig van wordt. Zij zegt dat ze bang is dat ik haar dit ga verwijten en dat ik ongelukkig word als ik hier blijf. Ik denk het niet. Ik kan niet in de toekomst kijken, maar ik houd me aan de afspraak: als zij niet wil, gaan we niet.”

Vast stramien

De gesprekken tussen Bea en Stef rondom het eventuele vertrek naar Portugal verlopen volgens een vast stramien. Bea loopt met een ongelukkig gezicht te piekeren. Stef vraagt wat er is. Zij zegt dat hij dat wel weet en vraagt hem of hij het haar echt niet blijvend zal verwijten als ze niet gaan.

Hij zegt dat hij gezegd heeft dat ze niet gaan, als zij niet wil, waarop zij vraagt naar zijn ‘echte gevoel’. Hij antwoordt dat hij het moeilijk vindt, dat zij terug lijkt te komen op haar besluit en zij zegt dat ze zich daar schuldig over voelt. Hij raakt geïrriteerd omdat hij niks kan met dat schuldgevoel waarop zij nog verdrietiger en angstiger wordt en zegt dat ze nu al merkt dat hij het haar toch kwalijk neemt.

Verantwoordelijk voor andermans geluk

Bea is nooit gewend om duidelijk te zeggen wat zij graag wil. Als kind voelde ze zich al verantwoordelijk voor het geluk van haar moeder die last had van sombere buien en angsten. Bea begreep niet precies wat daar de oorzaak van was, maar had wel het gevoel dat zij als enige dochter te kort schoot, omdat ze er niet in slaagde haar moeder blij te maken.

Later ging ze wel zien dat haar moeder niet zoveel talent had om te genieten van het leven, maar ze bleef zich verplicht voelen om voor haar te zorgen.

Dienstbaar

In haar huwelijk stelde ze zich dienstbaar op naar haar man en slaagde er opnieuw, ondanks haar inspanningen, uiteindelijk niet in om hem gelukkig te maken. Wat haar zelf gelukkig maakt weet ze niet. Ja, dat anderen blij zijn, dat maakt haar ook blij en tevreden.

Maar nu zijn er tegenstrijdige belangen. Haar ouders vinden het moeilijk dat ze zo ver weg gaat wonen, ze heeft het gevoel dat het ook tegenover haar dochters egoïstisch is. Wat als ze haar nodig hebben. Aan de andere kant is er de droom van Stef. Mag zij hem die afnemen en zal hij uiteindelijk daardoor niet een hekel aan haar krijgen. Piekerend over wat ze moet doen, beslist ze het ene moment om toch te gaan en daarna dat ze het niet aandurft en niet mag.

Angsten verkennen

Wanneer we haar angsten wat meer verkennen, realiseert ze zich dat haar belangrijkste angst is om Stef te verliezen. Ze verdraagt het verdriet of de boosheid van iemand van wie ze houdt bijna niet. Wat ze vooral hoopt en probeert te bereiken is dat Stef tegen haar zegt: ‘Ik wil eigenlijk ook liever hier blijven en het huis in Portugal als vakantiehuis zien. Of dat hij haar minimaal verzekert dat hij zoveel van haar houdt dat hij dit plan met liefde en zonder wrok opgeeft.

Maar Stef is teleurgesteld en zegt dat ook. Ik help Bea om dit te verdragen en om te accepteren dat hij dit offer (met pijn) voor haar over heeft. Natuurlijk vergt elke relatie aanpassing, maar als je je zo aanpast dat je jezelf verliest, is dat voor niemand goed. Een compromis tussen Portugal en Nederland is alleen te vinden als ze beiden eerlijk zeggen wat ze willen.

Namen en sommige omstandigheden zijn vanwege privacyredenen veranderd.

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind.Annette Heffels

 

 

 

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief

Meer lezen?

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 33 2019. Het hele nummer lezen? Dat kan!

BESTEL ‘M VIA MAGAZINE.NL >
OF LEES ‘M VIA BLENDLE >

Ook interessant