Relatietherapie: ‘Ik ben overal verantwoordelijk voor en hij gaat z’n gang’

Deel dit artikel:

Pinterest

Het irriteert Nathalie (48) mateloos dat Simon (53) zo weinig doet in huis en in de opvoeding. Hij vindt dat ze niet overal zo’n punt van moet maken: “Ik kan geen gedachten lezen.”

Uit de praktijk van Annette Heffels

Er zijn van die therapieën waar ik tegenop zie als ik de naam van het paar in mijn agenda zie staan. Dat komt vrijwel altijd omdat partners elkaar blijven aanvallen en beschuldigen, zonder dat het me lukt om dat patroon te doorbreken. Dat is allereerst naar voor die paren zelf, maar het is akelig om toe te kijken hoe twee mensen elkaar pijn blijven doen. Het maakt dat ik me een falende, slechte therapeut voel .

Nathalie en Simon zijn zo’n stel.

Gezellig weekendje Parijs

Tot mijn verrassing zegt Nathalie, die normaal gesproken het meest negatief is over de relatie: ‘We hebben een heel fijn lang weekend gehad in Parijs. Simon had me dat voor mijn vorige verjaardag cadeau gegeven, maar we waren er nooit aan toe gekomen. Vanwege de kinderen of, omdat het zo moeizaam ging tussen ons dat ik helemaal geen zin had om een paar dagen met hem weg te gaan.

Dus Simon heeft het nu min of meer doorgedrukt, had mijn werk gebeld en had geregeld dat zijn ouders op de kinderen zouden passen. Ik was er niet blij mee dat hij dat allemaal buiten mij om gedaan had, maar al in de trein voelde ik dat ik ontspande. We hadden een mooi hotel, hebben uren gewandeld en veel gezien, lekker gegeten en ook gepraat, zonder dat het meteen uitdraaide op elkaar verwijten maken.

Er zijn voor de kinderen

Ik denk dat het ook kwam, omdat we een paar dagen zonder kinderen waren. Ik wil dat bijna nooit, omdat ik vind dat ik toch al veel weg ben en dat ik er, als ik vrij ben, eigenlijk voor de kinderen moet zijn. Dus ik realiseer me dat we nooit gegaan waren als Simon het met mij had overlegd. Terwijl het mij en ons goed heeft gedaan. We konden zelfs overleggen over wat we die dag wilden zien zonder daar ruzie over te krijgen.

“Ik ben voor alles verantwoordelijk”

Het is dan alleen zo jammer dat die prettige sfeer meteen weg is zodra we thuis zijn. Simon verdwijnt dan gelijk achter zijn PC en laat mij zitten met de kinderen en met zijn ouders die natuurlijk ook even hun verhaal kwijt moesten en die ik toen moest uitnodigen om te blijven eten. Ik moet hem vervolgens weer vragen of hij even kan meehelpen om de kinderen in bad te zetten en naar bed te brengen.

Hij blijft dan gewoon na het eten met zijn vader zitten praten, die ook niet aanvoelt dat het langzamerhand tijd is om op te stappen. Dat is dan zo’n afknapper en het klopt dat ik dan niet erg aardig ben tegen hem en zijn ouders. Ik begrijp niet dat hij niet begrijpt dat de kinderen op tijd naar bed moeten, omdat het de volgende dag weer gewoon school is en dat ik dan ook een drukke dag heb. Het komt altijd op hetzelfde neer: ik ben voor alles verantwoordelijk en hij gaat zijn gang en doet alleen iets als ik het hem vraag.’

Lees ook: Relatietherapie: ‘Ik zie er vaak tegen op om naar huis te gaan’

Stress en irritatie

‘Dit is zo typisch Nathalie,’ zegt Simon. Bij haar is het glas altijd halfleeg. We hebben een fantastisch weekend waar zij ook van genoten heeft, maar wat ze onthoudt is dat het druk was toen we thuiskwamen en dat ik niet meteen aanvoelde dat mijn ouders de deur uit gewerkt moesten worden en de kinderen in bed.

In plaats van even napraten en nagenieten is het dan onmiddellijk weer stress en irritatie. Ook van mijn kant. Want ik denk dan: de kinderen zijn blij dat we weer thuis zijn, ze hebben het gezellig gehad met opa en oma en hoe erg is het dan dat ze wat later naar bed gaan en het douchen een keer overslaan.

“Ik kan geen gedachten lezen”

We hebben het er in de gesprekken hier al vaker over gehad dat Nathalie het aan mij moet vragen als ze wil dat ik dingen doe. Want omdat ik totaal anders in elkaar zit, kom ik er niet spontaan op dat ik de kinderen onmiddellijk na het toetje naar bed moet brengen. En ik kan geen gedachten lezen. Zij vindt dat ik dat moet aanvoelen en uit mezelf moet doen, omdat zij anders altijd degene is die overal aan moet denken en op moet letten.

Ik zeg dan: ‘Dat hoef je helemaal niet. Leef alsjeblieft wat gemakkelijker, dat zou voor iedereen een stuk aangenamer zijn.’ Maar goed, dan verwijt zij me weer dat het lekker makkelijk is voor mij om relaxed te zijn, want ik weet toch dat zij het wel weer oplost als er iets fout gaat. En dat zij daarom tegenover de kinderen altijd de strenge moeder is en ik de leuke vader. Dat klopt, maar het zou niet hoeven.

De Nathalie van toen

In dat weekend was het weer even zoals vroeger, in het begin van onze relatie. Ik zag weer de Nathalie van toen. We konden lachen samen en met zijn tweeën genieten van lekker eten en van de mooie dingen die we zagen. Nathalie was ontspannen en lief. We hebben hand in hand gelopen en gepraat over onszelf en over de kinderen en we hebben heerlijk gevreeën. Ik had echt het gevoel dat we elkaar weer gevonden hadden.

“Momenten voor ons samen”

Het viel me op hoe makkelijk het was om een plan te maken wat we die dag zouden doen, zonder dat één van ons tweeën zich tekortgedaan voelde, om dat er geen rekening met hem of haar werd gehouden. We hebben nog tegen elkaar gezegd dat het zo anders was dan thuis en dat we dat moesten vasthouden.

Natuurlijk begrijp ik dat er thuis meer stress is en dat hebben we ook besproken: dat het daar moeilijker zou worden, maar dat we daarom momenten voor ons samen moesten plannen. Nou daar is dus niets van gekomen. Nathalie zegt dat ze teleurgesteld is, maar dat geldt ook voor mij. Ik word er ontzettend moedeloos van.’

Langer in Parijs

Ik vraag aan Simon en Nathalie om even nog niet terug te keren naar de stress, de ergernis en de machteloosheid van hun leven thuis, maar om in gedachten nog wat langer in Parijs te blijven. Zouden ze me kunnen beschrijven hoe het precies was daar, hoe zij waren, hoe ze overlegden over hun plannen en wat het was dat zij elkaars hand pakten en elkaar weer zagen zoals ze waren in gelukkiger tijden.

Terwijl ze hun herinneringen vertellen (Nathalie aanvankelijk wat tegenstribbelend, ze moet nog iets kwijt wat haar enorm gestoord heeft in de afgelopen week) zie ik hen veranderen. Ze kijken elkaar aan, moeten lachen, vullen elkaars verhaal aan terwijl ze vertellen wat ze hebben gedaan en hoe leuk het was.

”Parijsgevoel”

Ik versterk de ervaring door de aandacht te vestigen op hoe ze kijken, wat hun houding is en hoe hun stemmen klinken als ze in dat ontspannen, blije gevoel zitten. Vervolgens vraag ik of ze dat gevoel mee willen nemen naar huis en met dat gevoel willen kijken naar het conflict over de taakverdeling waar Nathalie op doelde. Kunnen ze visualiseren hoe ze met het ‘Parijsgevoel’ dit hadden kunnen aanpakken.

Simon zegt als eerste: ‘We hadden allebei een drukke dag gehad en er moest nog gekookt worden. Ik zou pizza’s hebben besteld zodat Nathalie even tot rust kon komen. Maar’, onderbreekt hij zichzelf, ‘dat zou ze nooit goed gevonden hebben, want het is niet gezond.’ ‘Bovendien waren ze in het weekend al met jouw ouders naar Mc Donalds geweest,’ zegt Nathalie.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Rekening houden met elkaar

‘Probeer nog even naar je ‘Parijsgevoel’ te gaan’, vraag ik haar ‘en kijk eens hoe je dat initiatief van Simon dan zou vinden?’ Het blijft even stil. Dan zegt ze. ‘Het is dubbel: fijn dat hij het van me overneemt, maar het voelt ook onrustig. Omdat ik alles perfect wil doen.’ Als we deze ervaringsoefening bespreken, realiseren beiden zich hoe veel makkelijker het is om met een ‘Parijsgevoel’ te overleggen. In dat gevoel kunnen ze rekening houden met elkaar, initiatief nemen en meegaan met het initiatief van de ander. Ineens zien ze weer elkaars leuke, spontane kanten.

Wederzijdse verwijten

Natuurlijk kun je niet altijd een ‘Parijsgevoel’ hebben. Het leven met twee banen en twee jonge kinderen is druk. Maar het ontdekken en weer opzoeken van het ‘Parijsgevoel’ geeft wel een opening naar het doorbreken van het patroon van wederzijdse verwijten. Als er in de volgende zittingen opnieuw conflicten naar voren komen, proberen we het ‘Parijsgevoel’ terug te halen. Het gevoel waarbij ze naar elkaar konden luisteren, zich konden verplaatsen, konden relativeren en initiëren en volgen.

Niemand is perfect

Vanuit dat gevoel lukt het meestal om te bedenken wat ze anders hadden kunnen doen. Voor Simon betekent dit: vaker initiatief nemen of vragen aan Nathalie wat hij kan doen. Voor Nathalie: haar perfectionisme wat meer loslaten en meer verantwoordelijkheid uit handen geven. Niemand is perfect en gelukkig hoeft dat ook niet. Simon vindt haar zelfs leuker als imperfect mens.

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind.

 

 

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-40. Je kunt deze editie hier nabestellen.