Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Ik probeer te accepteren dat hij seks heeft met zijn exen’

im-just-tired-of-fighting.jpg

Noortje (40) wil graag samenwonen met Niels (47). Maar hun behoeftes en interesses liggen zo ver uit elkaar, dat Niels dat totaal niet ziet zitten. “Mijn kinderwens heb ik voor hem opzij gezet en ik probeer te accepteren dat hij seks heeft met een aantal van zijn exen. Moet ik hem dan nog meer ruimte geven?”

Verhaal uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Ik weet dat ik op het moment geen echt leuke partner ben voor Niels”, zegt Noortje. ‘Ik probeer het wel, maar ik voel me vaak zo ongelukkig en onzeker. Ik heb steeds bevestiging van hem nodig en ik snap best dat hij daar genoeg van heeft. Dus dan raakt hij geïrriteerd en voel ik me nog ellendiger. Ik zou willen dat we elkaar beter gaan begrijpen en beter communiceren en dat ik minder afhankelijk word en niet voortdurend zijn goedkeuring nodig heb.”

Samenwonen

“We kennen elkaar nu acht jaar en ik zou graag samenwonen. Ik wil dat al heel lang. Niels zegt dat hij dat ook wel wil, maar niet zo. Hij vindt dat onze relatie dan eerst moet verbeteren en dat ik hem moet accepteren zoals hij is. Hij vindt dat ik hem te veel claim en hem geen ruimte geef. Turlijk probeer ik dat, maar denk ook wel: Nog meer ruimte? Ik heb me al op zo veel gebieden aangepast aan hem.

Ik wilde graag kinderen, maar Niels heeft van het begin af aan gezegd dat hij dat niet wil. Hij heeft twee kinderen uit zijn eerste huwelijk, die eens in de veertien dagen het weekend bij hem doorbrengen en hij wil niet opnieuw een kind van baby af aan opvoeden. Ik heb gezegd dat ik de zorg voor dat kindje zo veel mogelijk alleen op me wil nemen, maar voor hem was dit echt een uitgemaakte zaak. Dus heb ik dat geaccepteerd.”

Seks met zijn exen

Zoals ik ook probeer om te accepteren dat hij alle contacten met zijn ex-vriendinnen onderhoudt en dat zijn er nogal wat. Hij doet daar verder niet geheimzinnig over. Ik weet dat hij soms ook nog seks heeft met sommige van die vrouwen, maar ik mag daar niks van zeggen. Ik probeer me daar maar zoveel mogelijk voor af te schermen, maar het is toch niet zo gek dat ik dat moeilijk vind?

Hij zegt dat het belachelijk is om ervan uit te gaan dat een partner op ieder gebied bij je past. Hij vindt dat ik moeilijk doe op seksueel gebied en te weinig bereid ben om te experimenteren, terwijl ik al vind dat ik daarin erg veranderd ben. Maar met sommige dingen die hij graag zou willen heb ik inderdaad moeite. Ik wil bijvoorbeeld niet vrijen met een andere vrouw erbij.”

‘Ik hou ontzettend veel van hem’

“Het klinkt nu alsof er heel veel dingen zijn waar ik ongelukkig over ben in deze relatie, maar ik vind ook dat er heel veel goed gaat. Ik hou ontzettend veel van Niels, hij kan heel lief en zorgzaam zijn en ik zou niks liever willen dan met hem verder gaan. Maar hij zegt dat hij het niet aandurft zoals het nu gaat tussen ons. Dat moet eerst veranderen en dus moet ik veranderen.”

Veranderingen

Tijdens het verhaal van Noortje onderschep ik af en toe een angstige blik van haar naar hem. Alsof ze wil peilen of ze dit allemaal wel mag zeggen. Niels reageert noch verbaal, noch non-verbaal op haar verhaal. Af en toe zoemt zijn telefoon en kijkt hij daarop. Hij heeft aan het begin van het gesprek gezegd dat hij een belangrijk telefoontje verwacht en zijn telefoon daarom niet uit wil zetten.

“Zegt u maar wat u van mij wil weten”, zegt hij. Ik vraag wat hij bedoelt als hij zegt dat de relatie eerst moet veranderen, voordat hij wil samenwonen. “Dat lijkt me duidelijk”, zegt hij. “Noortje legt zelf net uit dat ze zich ongelukkig voelt in de relatie en dat ze eigenlijk wil dat we samen gaan wonen. Voor haar betekent dat al onze vrije tijd samen doorbrengen en dat ik mijn vriendschappen met anderen moet verbreken. Zo zit ik niet in elkaar. Ik zie niet in waarom je geen vrienden zou kunnen blijven als je tot de conclusie bent gekomen dat je geen heel leven wil delen.”

‘Ze is nogal preuts’

“Het gaat er mij heus niet om dat ik met al die vrouwen nog het bed in duik. Soms gebeurt dat wel, met sommigen van hen deel ik een interessegebied en heb ik daar goede en inspirerende gesprekken over. Noortje is heel lief, maar veel van de dingen waar ik me voor interesseer, gaan haar begrip te boven. Dat geeft niet, zij heeft een heel andere opleiding en een andere achtergrond. Ik denk dat zij het liefste een burgerlijk, traditioneel gezin had willen hebben, met een part time baantje, zodat ze genoeg tijd voor haar man en kinderen zou hebben.

Ik ben niet zo’n man, dus ik kan haar dat niet bieden. Ze doet wel haar best om zich te verdiepen in dingen die mij bezighouden, maar voor mij gaat het daar niet om. Ik vind dat ze haar eigen belangstelling en ambities zou moeten ontwikkelen. Hetzelfde geldt voor onze seksuele relatie. Ze is inderdaad nogal preuts en behoudend, maar als ze voor mij gaat proberen om uitdagend en sexy te zijn dan vind ik dat eerder een afknapper, omdat ik voel dat ze zich eigenlijk doodschaamt.”

Verbeteringen in de relatie

“Dus als u me vraagt wat ik bedoel als ik zeg dat de relatie tussen ons eerst beter moet zijn voordat ik wil samenwonen, dan komt het er eigenlijk op neer dat Noortje moet accepteren dat ik ben wie ik ben en dat ik niet aan al haar verwachtingen kan voldoen. Ik weet niet of therapie haar daarbij kan helpen. Dat is uw vak. Als u mij bij die gesprekken nodig hebt dan wil ik best af en toe meekomen. Het zou dan wel in de avond of op zaterdag moeten, want door de week kan ik daar niet steeds vrij voor nemen. Zegt u maar wat uw plan is.”

‘Belangrijk’ persoon

Na dit gesprek stel ik voor om zowel met Noortje als met Niels een keer een individueel gesprek te hebben. Meestal doe ik dat niet als een echtpaar zich aanmeldt. Het gaat er immers om dat zij elkaar gaan begrijpen en met elkaar praten. Door de snelle blikken van Noortje naar Niels krijg ik echter het gevoel dat ze niet alles durft te zeggen. Ik kan me daar iets bij voorstellen.

Ik merk dat ook ik ten opzichte van Niels het gevoel krijg dat ik op mijn woorden moet letten en vooral dat ik beoordeeld word: Ben ik wel bekwaam genoeg om hem te kunnen begrijpen en om Noortje te helpen. Dat hij zelf een aandeel zou kunnen hebben in de relatieproblemen komt niet in hem op. Vanaf het begin van ons gesprek bepaalt hij de situatie, door zijn telefoon voor zich te leggen en duidelijk te maken dat hij een belangrijk persoon is die zich met moeite voor dit gesprek vrij heeft gemaakt en dat hij het verhaal van Noortje niet erg volgt.

Persoonlijkheidsstoornis

Natuurlijk moet je oppassen met conclusies na een gesprek, maar mijn vermoeden dat er bij Niels sprake is van trekken van een narcistische persoonlijkheid wordt sterker na het individuele gesprek met Noortje. Kenmerken van deze persoonlijkheidsstoornis, die ik bij hem zie, zijn dat hij zichzelf als superieur, belangrijk en uniek ziet en daarom vindt dat hij bijzondere rechten heeft. Hij kan zich moeilijk verplaatsen in de behoeften van anderen en maakt als dat zo uitkomt gebruik van hen. Hij verdraagt geen kritiek en eist erkenning en bewondering.

Vernedering en mishandeling

In de voorbeelden die Noortje niet durfde te delen in aanwezigheid van Niels is er sprake van vernedering en mishandeling door hem. Niels slaat haar niet, zegt ze, dus zelf noemt ze het geen mishandeling, maar wat hij wel doet vind ik erger. Wanneer ze niet doet wat hij wil, met name op seksueel gebied, vernedert hij haar door te zeggen dat ze dik en lelijk is en dat hij niet begrijpt wat hij moet met zo’n oud lijk. Soms zet hij haar midden in de nacht uit huis, met de mededeling dat hij haar niet om zich heen verdraagt.

Wanneer een van zijn vriendinnen op bezoek komt sommeert hij Noortje om te vertrekken omdat hij een gesprek op niveau wil hebben. In gezelschap van vrienden en collega’s negeert hij haar en maakt denigrerende opmerkingen wanneer ze met een mening komt.

Gelukkig houdt ze voet bij stuk

Als ik hierop vraag aan Noortje waarom ze al acht jaar wacht tot deze man haar goed genoeg vindt om samen te wonen, zegt ze: “Omdat ik van hem houd”, en ze herhaalt dat Niels ook heel lief kan zijn. Niels zegt het individuele gesprek af: tijdgebrek. Als ik hen weer samen zie, benadruk ik dat vernederen en dwang echt niet mogen in een relatie. Niels reageert met: “Ik heb altijd gezegd dat Noortje haar eigen plan moet trekken als ze mij niet kan accepteren zoals ik ben.”

Uiteindelijk slaagt Noortje erin zich los te maken van Niels. Hij ervaart dat als een krenking en blijft haar een tijdlang achtervolgen, maar ondanks haar verdriet houdt ze voet bij stuk.

Annette HeffelsAnnette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind.

 

 

 

Tekst | Annette Heffels
Beeld | iStock

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-24.
Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

 

 

 

 

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op
 margriet.nl/nieuwsbrief.

 

Ook interessant