Relatietherapie: ‘Het lijkt soms wel of ik niet meer besta’

Deel dit artikel:

Sylvia (47) en Frank (56) vormen een samengesteld gezin met hun puberkinderen. Zij vindt hem te streng, hij haar juist veel te makkelijk. “Als Sylvia zegt dat zij ook regels heeft, vraag ik me af welke regels dat dan zijn. De kinderen zijn de baas en het is altijd een puinhoop hier in huis.”

Verhaal uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Soms, best vaak, de laatste tijd, denk ik dat we niet zo snel samen hadden moeten gaan wonen”, vertelt Sylvia. “We kenden elkaar een jaar, maar hoe goed ken je de ander, wanneer je alleen in de weekenden elkaar en af en toe een avond ziet en daar dan een paar uur voor onderweg bent.

Gezin vormen

We waren het zo zat, dat voortdurende reizen en afstemmen. Want het moest ook allemaal passen in de bezoekregelingen en agenda’s van de kinderen. En het voelde goed, als we samen waren. De kinderen hadden ons en elkaar ontmoet en konden het goed vinden dus naar mijn idee waren we eraan toe om een gezin te vormen.

Frank zou bij mij komen wonen, omdat mijn huis groter is en omdat hij minder gebonden was aan een plek. Hij werkt zelfstandig en kon kantoorruimte vlak bij ons krijgen. Julia en Finn wonen bij hun moeder en konden zelf naar ons komen. Patrick, de vader van Emma en Finn zou er bovendien bezwaar tegen hebben gemaakt als ik met de kinderen verhuisd was. Voor hem en voor de kinderen is het belangrijk dat hij om de hoek woont en dat ze ook tussendoor, als ze bij mij zijn, naar hem toe kunnen.

Makkelijke moeder

We hadden er dus goed over nagedacht en hadden best wat aanpassingsproblemen verwacht, maar het gaat echt niet goed. Steeds meer wordt duidelijk dat Frank en ik totaal verschillend denken over de opvoeding. Ik denk dat ik best makkelijk ben. Ik ben gewend om met de kinderen te praten als er iets is en om vooral ook te luisteren naar hun mening.

Ik heb wel regels natuurlijk, maar ik vind het niet zo’n punt als ze troep op hun kamer hebben en ze hoeven van mij geen taken in huis te vervullen. Het zijn pubers. Ik vind dat ze zelf mogen weten of ze na school naar hun vader of naar een vriend gaan, mits ze zeggen hoe laat ze thuis zijn en zich daar ook aan houden.

Hij deelt meteen straf uit

Maar ik snap ook dat het wel eens voorkomt dat ze vergeten te bellen en dan bel ik. Waar ik moeite mee heb, is dat Frank bij de minste of geringste overtreding van zijn regels, meteen straf uitdeelt. Nog even op je telefoon kijken als je aan tafel zit? Inleveren dat ding! Wanneer ze protesteren of boos worden op hem staat daar gelijk een sanctie tegenover.

Ik ben het daar niet mee eens, maar ik wil hem ook niet afvallen waar de kinderen bij zijn. Dus verwijt vooral Emma mij nu dat ik veranderd ben en dat ik Frank de baas laat spelen over mij en over hun. En dat wil ik ook niet. Ik heb het gevoel dat ik voortdurend tussen twee vuren zit en dat ik altijd iemand tekort doe.”

Kinderen zijn de baas

“Ik zou het niet beter kunnen zeggen”, reageert Frank. “Sylvia probeert inderdaad iedereen te sparen en neemt geen standpunt in. De kinderen zijn de baas over haar en hebben net zo veel te zeggen in huis als ik. Terwijl mijn idee is dat je als ouders toch de regels in huis bepaalt.

Natuurlijk valt er over dingen te praten en kan er onderhandeld worden, maar als er een afspraak is, dan verwacht ik dat ze zich daar ook aan houden. Dat doe ik ook, als ik iets afspreek.

Puinhoop in huis

Als Sylvia zegt dat zij ook regels heeft, dan vraag ik me af welke regels dat dan zijn. Het is hier in huis altijd een puinhoop omdat Emma en Daan alles achter hun kont laten slingeren. Hun rugzakken liggen in de hal, hun jassen eroverheen, schoenen worden in een hoek geschopt. Als ze honger hebben pakken ze uit de koelkast waar zij trek in hebben en laten brood en kaas op het aanrecht liggen zodat alles uitdroogt. Dat wil zeggen als ze nog iets over laten. Een pak melk gaat mee naar hun kamer en komt nooit meer terug. Dus dat staat daar te bederven.

Hun kamers zijn een grote zooi met kleding op de grond, borden die half leeg gegeten zijn, spullen van school. Het is bij ons een komen en gaan van vrienden. Ik weet nooit wie er in huis is als ik thuiskom. Het kan zijn dat ze er helemaal niet zijn, omdat ze besloten hebben bij hun vader te gaan eten. Dan sturen ze een app als ik al aan het koken ben dat ze er niet zijn. Maar het kan ook zijn dat er twee vriendinnen mee blijven eten zonder dat mij dat gevraagd is. Ik mag daar van Sylvia allemaal niks over zeggen.

Grote mond

Als ik de kinderen corrigeer en ze geven mij een grote mond, reageert Sylvia daar niet op. Ik vind dat ze dat niet moet accepteren. Zij vindt het heel gewoon dat wij, als we thuiskomen, meteen aan de slag moeten om op te ruimen, tafel te dekken en naderhand weer af te ruimen. De kinderen doen echt helemaal niks. Zelfs hun eigen kamer houden ze niet bij. Dat doet Sylvia.

Normaal gesproken praat je even bij als je thuiskomt van je werk. Bij ons kan dat nooit. Ik zorg dat ik het eten heb voorbereid omdat ik vroeger thuis ben. Als Sylvia dan arriveert, vind ik het fijn om even tijd te hebben voor elkaar, maar dan komt meteen Emma of Daan ertussen en laat Sylvia alles uit handen vallen om met hen bezig te zijn.

Alsof ik niet meer besta…

Ik besta dan gewoon niet meer. Bij Emma weet ik dat ze het erom doet. Ik zie toch hoe triomfantelijk ze me aankijkt als ze weer eens, dwars door een verhaal van mij heen, iets onmiddellijk moet bespreken met haar moeder. ’s Avonds is het al net zo. Ze blijven veel te laat op, eisen dan voortdurend alle aandacht en confisqueren de afstandsbediening voor hun programma’s.

Dat ergert me, maar ik vind het vooral ook niet goed voor kinderen als alles zo om hen draait en dat ze zich nergens aan hoeven te houden. Het stuit me tegen de borst als ik zie hoe vanzelfsprekend ze het vinden dat Sylvia alles voor hen doet, zonder dat ze daar enige waardering voor hebben.”

Samengesteld gezin

Sylvia en Frank zijn met de beste bedoelingen en veel liefde aan hun nieuwe, samengestelde gezin begonnen, maar merken dat het allemaal totaal anders loopt dan ze hadden verwacht. De keren dat ze elkaar en elkaars kinderen zagen, in de periode voor het samenwonen leek het wel te klikken tussen de kinderen en de nieuwe stiefouders. Maar toen ze eenmaal een gezin probeerden te vormen werden de verschillen in gezinscultuur duidelijk.

Rust en regelmaat

Frank houdt van rust en regelmaat en vindt dat je kinderen moet leren verantwoordelijkheid te dragen. In theorie is Sylvia het daarmee eens, maar in de praktijk vullen ze dat anders in. Sylvia geeft haar kinderen veel vrijheid en praat met ze als ze iets doen waar ze het niet mee eens is.

Frank heeft zijn kinderen veel strikter opgevoed, met duidelijke regels en taken. Zijn kinderen studeren en doen het in hun studie heel goed. Frank is trots op ze en is ervan overtuigd dat zijn strenge opvoeding hieraan bijgedragen heeft.

Lakse houding

Hij stoort zich enorm aan de makkelijke, volgens hem ‘lakse’ houding van Sylvia. Bovendien heeft hij er moeite mee dat er, door de combinatie van gezin en drukke baan van Sylvia, weinig aandacht voor hem is. Toen ze nog niet samenwoonden waren de weekends zonder werk en kinderen echt voor hen. Die tijd voor elkaar is er niet meer. Zodra de kinderen aandacht vragen, bestaat hij niet meer en is Sylvia volledig op hen gericht.

Zware opgave

In de therapie leg ik vooral veel uit. Het is logisch dat Sylvia en Frank en hun kinderen het moeilijk hebben, want ze staan voor een zware opgave. Een stiefgezin is geen ‘gewoon’ gezin en een stiefouder wordt geen ‘gewone’ ouder. In de opvoeding van zijn stiefkinderen zal hij zich moeten aanpassen aan de gezinscultuur van de andere ouder, anders krijgt hij geheid problemen, zeker met puberkinderen.

De eenheid van een ouder met zijn eigen kinderen is hecht, vaak nog hechter na een scheiding en de stiefvader zal vaak een stap opzij moeten doen. Dat is pijnlijk voor hem. Hij heeft dan het gevoel geen deel uit te maken van de eenheid van zijn vrouw met haar kinderen.

Nieuwe partner

Voor de kinderen is het ook lastig om te accepteren dat er een nieuwe partner in het leven van hun ouder komt en dus in dat van hen. Wat helpt is zorgen dat er een-op-een aandacht is in plaats van alles in gezinsverband te delen. Dus dat de ouder regelmatig iets met een kind alleen doet en dat de nieuwe partners, ondanks alle hectiek, momenten zonder kinderen zoeken. En blijven praten en vooral luisteren.

Annette HeffelsAnnette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind.

 

 

 

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief

Meer lezen?

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 29-30 juli 2019. Het hele nummer lezen? Dat kan!

BESTEL ‘M VIA MAGAZINE.NL >
OF LEES ‘M VIA BLENDLE >