Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Verschillende ideeën over opvoeding leiden tot veel ruzie en discussie’

relatietherapie-verschillen-in-de-opvoeding-leiden-tot-veel-ruzie-en-discussie.jpg

Olga (47) en Philip (51) hebben nogal uiteenlopende ideeën over de opvoeding van hun drie kinderen. Dat leidt geregeld tot discussies en ruzies tussen hen.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Ik vind de opvoeding enorm zwaar met drie kinderen van wie er eentje al stevig pubert, terwijl de andere twee vreselijk druk zijn en elkaar geregeld naar het leven staan,” vertelt Olga. “Toen we door de coronacrisis de hele dag met z’n allen thuis waren, had ik af en toe het gevoel dat ik wilde vluchten. Het maakte me niet eens uit waarnaartoe, ik wilde gewoon weg van het geschreeuw en geruzie en de strijd over de schoolopdrachten. Toen de kinderen weer de hele week naar school waren, kwam ik er eindelijk aan toe om de achterstand in mijn eigen werk in te lopen.”

Niet gesteund bij opvoeding

“Wat niet alleen tijdens de lockdown speelt, maar eigenlijk altijd, is dat ik me totaal niet gesteund voel door Philip als het gaat over de opvoeding van de kinderen. We hebben daar vaak ruzie over. Philip gaat ervan uit dat de kinderen gewoon doen wat hij zegt. Doen ze dat niet, dan gaat hij tegen ze tekeer en dreigt hij meteen met straf. Die straf staat vaak totaal niet in verhouding tot wat ze hebben gedaan. Ik houd ze daar vervolgens niet aan en hij vergeet het. Daardoor maakt het op de kinderen weinig indruk.”

Verkeerd voorbeeld

“Bovendien geeft hij hierdoor een totaal verkeerd voorbeeld aan de kinderen. Tobias en Jochem beginnen al net zo hard terug te schreeuwen en Liesje komt dan vaak in tranen naar mij. Natuurlijk probeer ik Philip duidelijk te maken dat we het op een rustige manier moeten oplossen, maar vaak valt hij dan uit tegen mij of loopt hij weg.”

“Ik vind het verschrikkelijk dat er altijd zo’n gespannen sfeer in huis is. Zelf probeer ik meer met de kinderen te praten, maar ik moet eerlijk zeggen dat dat vaak ook niet fantastisch werkt. Ik probeer dan bijvoorbeeld duidelijk te krijgen waar een ruzie over gaat, maar voordat ik dat hoor, moet ik ze eerst bijna met geweld uit elkaar halen, want ze blijven elkaar dan toch nog schoppen of een mep geven.”

Problemen oplossen

“Als ik boven probeer te werken en Philip is beneden bij de kinderen, dan staat er binnen de kortste keren een kind bij me dat komt klagen, omdat hij iets niet mag van Philip of omdat hij ‘onterecht’ ergens de schuld van heeft gekregen. Dus moet ik toch weer naar beneden om te zien wat er aan de hand is.

Philip zit dan achter zijn computer, want hij vindt dat hij gewoon moet kunnen werken en dat de kinderen rustig op hun kamer hun huiswerk moeten maken of zichzelf bezig moeten houden. Omdat ze bij hem niet terechtkunnen als er iets is, ben ik dus altijd degene die het moet oplossen.”

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Stemverheffing

“Olga denkt dat ze het moet oplossen omdat ze de enige meent te zijn die dat kan,” vertelt Philip. “Terwijl het tumult vaak alleen maar erger wordt als ze het probeert op te lossen met ‘een goed gesprek’. Het komt dan ook vaak genoeg voor dat ze mij erbij roept als het weer eens uit de hand loopt. Maar als ik dan ingrijp, is het weer niet goed, want dan ben ik te streng of praat ik te veel met stemverheffing. Soms is dat helaas nodig, vooral bij de jongens.”

Lastige kinderen

“Ik kom zelf uit een jongensgezin en bij ons liep het soms ook flink uit de hand, maar als mijn vader riep dat het afgelopen moest zijn, zorgden we dat we ons gedeisd hielden. Maar goed, Olga denkt dus dat alles kan worden opgelost door te praten. Als dat niet lukt, dan ligt het aan de kinderen. Dan zijn die lastig of onhandelbaar, of ze mankeren psychisch iets. Ze wil ze nu laten testen op ADHD, maar ik wil niet dat ze zo’n etiket krijgen. Volgens mij is er ook niks met ze aan de hand. Op school zijn er nooit problemen, daar gedragen ze zich goed. Logisch, want daar is een duidelijke structuur en weten ze waar ze zich aan moeten houden.”

Jongens

“Natuurlijk zullen ze thuis vaker uit de band springen of klieren als ze een hele dag rustig zijn geweest op school, daarvoor zijn het jongens. Dus als ze het te bont maken of als ze hun zus beginnen te pesten, zet ik ze buiten om daar uit te razen. De jongens weten heel goed wat ze aan me hebben. Als ik tegen ze tekeerga, houden ze daar echt niks aan over, want ze weten dat ik het niet zo bedoel. En Liesje kan dan wel vaak zielig doen en naar haar moeder lopen omdat haar broers flauw tegen haar doen, maar zij kan vaak ook iets uitlokken en dan krijgen de jongens ervan langs.”

Normaal gezin

“Kortom: ik denk dat we een heel normaal gezin zijn, maar dat Olga niet tegen ruzie en stemverheffing kan. Dat geldt zeker als ze het druk heeft en dat is eigenlijk altijd het geval, want ze heeft een heel zware baan. Wat ik slecht kan hebben, is dat ze, op momenten dat het haar boven het hoofd groeit, mij erbij haalt omdat ze het niet aankan. Vervolgens mag ik het niet op mijn manier oplossen, want dan heb ik ze te hard aangepakt. Of ze gaan zich bij haar beklagen en krijgen dan gelijk van haar.

Van de kinderen begrijpelijk natuurlijk, die spelen ons tegen elkaar uit als ze voelen dat we niet op één lijn zitten. Dus denk ik: betrek me er dan niet bij, los het zelf op. Maar vervolgens heeft zij dan weer het idee dat ik me overal vanaf houd. Dus dan krijgen wij inderdaad weer ruzie.”

Lees meer:
Relatietherapie: ‘Ik wil mijn best doen, maar kan geen ander mens worden’

Op één lijn

Psycholoog en relatietherapeut Anette Heffels heeft naar de kwestie gekeken en zegt er het volgende over:

“Ouders hoeven echt niet altijd één lijn te trekken in de opvoeding. Het is helemaal niet zo erg als kinderen doorhebben dat ze voor sommige dingen beter bij hun moeder kunnen zijn en dat papa misschien weer makkelijker is op andere gebieden. Het aanvoelen van de meningen en gevoelens van je ouders en inschatten van je kansen, kun je ook zien als een sociale vaardigheid, waar ze later plezier van kunnen hebben. Daarbij ga ik er uiteraard wel van uit dat de gezinssituatie veilig is voor de kinderen, dat de ouders van hen houden en het beste met hen voorhebben.

Waarden en regels

Het is wel handig als ouders het eens zijn over belangrijke waarden en regels in de opvoeding, maar ze hoeven echt niet precies hetzelfde te reageren op vragen, behoeften of gedrag van hun kinderen. Wat ze zeker níét moeten doen, is tegelijkertijd op een verschillende manier kinderen aanspreken op hun gedrag. Ook moeten ze niet de andere ouder afvallen of diskwalificeren als kinderen hun beklag doen bij de ene ouder over de andere. Ze moeten met respect praten over die andere ouder en de kinderen aanmoedigen om het zelf met papa of mama op te lossen.

Patroon

In het geval van Olga en Philip ontstaat herhaaldelijk een patroon, waarin de kinderen stevig worden gecorrigeerd door Philip. Hij is er dan bijgehaald door Olga die hem te hulp roept of is zelf afgekomen op tumult dat Olga niet kan hanteren. Vervolgens wordt hij in aanwezigheid van de kinderen door Olga gecorrigeerd. Daarnaast kiest Olga vaak partij voor de kinderen en praat negatief over Philip als de kinderen over hem komen klagen. Omgekeerd grijpt Philip vaak ongevraagd in als hij vindt dat Olga te soft met de kinderen omgaat.

Verschillen in opvoeding

De eerste stap in de therapie is dat Philip en Olga beiden erkennen dat de ander een goede ouder is die van de kinderen houdt en dat ze erop vertrouwen dat die het beste voorheeft met de kinderen. Ook vinden ze in grote lijnen hetzelfde belangrijk in de opvoeding, maar ze verschillen duidelijk in de manier waarop ze die opvoeddoelen proberen te realiseren. We spreken af dat de ouder die op dat moment opvoeder is niet wordt geholpen of gecorrigeerd door de ander, tenzij die ander dat uitdrukkelijk vraagt.

Op dat moment geeft de ouder het uit handen en trekt zich terug, dus bemoeit zich niet meer met wat de ander doet. Als de kinderen zich bij de ene ouder beklagen over de andere of proberen om de ouders uit te spelen, worden ze terugverwezen naar de ouder met wie ze het oneens zijn: ‘Als papa heeft gezegd dat hij het niet goed vindt, dan vind ik het ook niet goed.’

Rust keert terug

Door deze afspraken keert de duidelijkheid en daardoor de rust in het gezin
geleidelijk terug. Opmerkelijk is dat Olga en Philip de kinderen minder verschillend benaderen nu ze daarover met elkaar de strijd niet meer hoeven aan te gaan over de opvoeding. Door niet meer te willen bewijzen dat de ander het verkeerd doet, wordt Olga ietsje strikter en Philip duidelijk zachter.”

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Tekst | Annette Heffels
Beeld | iStock

Ook interessant