Relatietherapie: ‘Ik vraag me af wanneer wat wij hebben wel bekend mag worden’

Deel dit artikel:

Nina (40) had een affaire met Maurice (48) toen zijn vrouw ernstig ziek werd. Inmiddels is zij overleden en wil Nina met hem verder. Maar Maurice twijfelt. “Nina zal nooit een plaatsvervangende moeder worden. De kinderen zijn er nog niet aan toe om iemand op Geertjes plaats te zien.”

Uit de praktijk van Annette Heffels

“Maurice en ik hadden al een relatie toen hij nog getrouwd was”, zegt Nina. “Ik ben daar niet trots op. Het was voor Geertje ziek werd. Bijna niemand weet dat. Het is natuurlijk al fout om iets te beginnen met een getrouwde man, maar het is nog veel erger als de vrouw van die man kanker heeft. Als zij niet ziek was geworden, zou Maurice waarschijnlijk gescheiden zijn van haar. Het ging niet goed tussen hen en hij had tegen haar gezegd dat hij verliefd was geworden op iemand anders. Dat heeft hij mij tenminste verteld.”

Afstand

“De laatste tijd twijfel ik daar wel eens aan. Het was natuurlijk duidelijk dat hij er voor Geertje en voor de kinderen moest zijn. Korte tijd nadat wij verliefd waren geworden, bleek dat zij een hersentumor had en dat de zware behandelingen die ze moest ondergaan alleen maar levensverlengend zouden zijn. In die tijd zagen we elkaar toch nog heel af en toe en dan probeerde ik hem zo veel mogelijk te steunen. Ik merkte toen al wel dat hij afstand nam. Hij voelde zich schuldig en ik kon me dat ook wel voorstellen. Ik had dat zelf ook.”

‘Hij had meer tijd nodig’

“Natuurlijk mocht niemand iets van onze relatie weten. Ik heb het alleen tegen een vriendin verteld. Toen Geertje overleed, zo’n acht maanden later, merkte ik dat Maurice nog steeds anders, gereserveerder, was. Hij moest natuurlijk de kinderen opvangen die heel verdrietig waren. Ik heb toen wel gevraagd of er iets veranderd was in zijn gevoelens voor mij en hij zei van niet, maar dat hij tijd nodig had. De periode met Geertje was heel intensief geweest en hij kon niet ineens de overgang maken naar een relatie met mij.”

‘Een goede vriendin’

“Inmiddels is Geertje ruim een jaar dood. Wij zien elkaar weer regelmatig, maar nog steeds voel ik dat Maurice er niet echt voor durft te gaan. Hij noemt mij, ook tegenover vrienden en familie, ‘een goede vriendin’. Hij heeft het niet over ‘mijn vriendin’. Hij zal me ook nooit aanraken als er anderen bij zijn, al vermoeden veel mensen inmiddels wel dat er meer tussen ons is dan alleen vriendschap. Maar hij wil vooral niet dat zijn kinderen of de ouders van Geertje het weten.”

Lees ook: Relatietherapie: ‘Zelfs op vakantie appte hij met háár’

‘Hij weet het niet’

“Volgens hem zouden die dat, zo kort na de dood van hun moeder en dochter, niet aankunnen. Het contact met zijn schoonouders is hecht. Zij vangen de kinderen op als hij voor zijn werk weg moet. Aan de ene kant begrijp ik dat allemaal wel, maar ik vraag me af wanneer het wel bekend zou mogen worden. Moet ik dan nog een jaar wachten, of drie jaar. Van Maurice krijg ik geen antwoord. Hij weet het niet, zegt hij. Hij houdt van me, maar hij is allereerst vader en hij wil de kinderen niet nog meer verdriet doen. Ik mag inmiddels wel af en toe op bezoek komen als de kinderen er zijn, maar moet dan ’s avonds weer naar huis. Ik vind dat pijnlijk.”

Spijt

“Ik begrijp dat het moeilijk is voor Nina”, zegt Maurice, “maar ik kan naar mijn gevoel niet anders. Het is voor iedereen, maar vooral voor mijn kinderen en voor de ouders van Geertje, een verschrikkelijke periode geweest. Ik heb er achteraf heel veel spijt van dat ik tegen Geertje heb gezegd dat ik een andere relatie had. Ik zou dat natuurlijk nooit gedaan hebben als ik had geweten dat ze ziek was.”

“Na de diagnose werd pas duidelijk waarom ze altijd zo’n hoofdpijn had en zo duizelig was. Ik heb haar toen beloofd dat ik er zou zijn voor haar en dat ik de relatie met Nina zou stoppen. Ik hoop dat ze me geloofde. Ik heb mijn best gedaan om de pijn, die ik haar door mijn ontrouw gedaan had, zo veel mogelijk goed te maken. Het is me niet gelukt om me te houden aan mijn belofte aan Geertje om Nina niet meer te zien. Ik heb me daar enorm schuldig over gevoeld.”

‘Even in een andere wereld’

“Niet alleen naar Geertje, maar ook naar Nina. Ik wist niet hoe het verder zou gaan en wilde haar niet verplichten om op mij te blijven wachten. Ik ben er wel eerlijk over geweest, dat ik niets kon beloven en dat zij door moest gaan met haar leven. Maar ik had haar ook nodig. Als ik haar zag kon ik even in een andere wereld zijn, een wereld buiten ziekenhuizen en ellende.”

De kinderen zijn er nog niet aan toe

“Dat Nina nu duidelijkheid wil, kan ik me heel goed voorstellen. Zij verwijt me dat ik me schaam voor onze relatie, alsof we iets verschrikkelijks hebben gedaan, terwijl we in haar visie gewoon verliefd geworden zijn, zoals zo veel mensen overkomt in een relatie die niet goed is. Volgens haar zullen de kinderen haar best accepteren als ze haar eenmaal leren kennen. Ik ben daarin meegegaan, maar merk aan met name Phoebe dat ze er moeite mee heeft als Nina er is.”

“Ze vraagt mij dan waarom ze ‘alweer’ komt. Nina doet te veel haar best om contact te maken met de kinderen en dat doorzien ze. Het verdriet over hun moeder is nog vers. Ze missen haar allebei op hun eigen manier. We zijn met zijn drieën heel hecht geworden in de afgelopen periode en ze zijn er niet aan toe om iemand op de plaats van Geertje te zien. Nina ziet zich wel als een soort plaatsvervangende moeder, maar dat zal ze nooit kunnen worden.”

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Kinderwens

“Ik weet dat ze graag een kind van zichzelf zou willen. Gezien haar leeftijd kan ze niet meer zo lang daarmee wachten. Maar voor mij is het ondenkbaar om de kinderen niet alleen met een nieuwe partner te confronteren, maar ook met een nieuw kind. Nina accepteert dat en zegt dat ze afstand wil doen van die kinderwens, maar ik ben bang dat ze me dat later zal verwijten. Kortom: ik zit met zo veel twijfels en voel me zo verscheurd door al die verschillende emoties dat ik me afvraag of ik Nina niet los moet laten.”

‘Eerlijk zeggen’

“Ik wil helemaal niet dat je me loslaat”, reageert Nina, “maar als jij alleen de relatie met mij aanhoudt omdat je je verplicht voelt naar mij toe, dan kun je dat beter eerlijk zeggen. Ik heb het idee dat je je verschuilt achter de gevoelens van de kinderen en de familie omdat je bang bent dat zij een oordeel over jou zullen hebben als duidelijk wordt dat wij een relatie hebben. Terwijl iedereen nu vindt dat je het zo fantastisch doet.”

‘Ze denken voor de ander”‘

Nina en Maurice zijn zo bang om de ander teleur te stellen, of af te wijzen, of afgewezen te worden, dat ze uitermate onduidelijk worden. Ze denken voor de ander, die vervolgens die interpretaties van zijn woorden of gedrag weer ontkent. Ik vind het ook moeilijk om duidelijk te krijgen wat ze echt willen. Vooral Maurice is onduidelijk. In de afgelopen periode is hij volledig afgestemd geweest op de behoeften van Geertje en zijn kinderen.

Ontrouw naar Geertje

Ondanks de pijn die dat veroorzaakt voor Nina, vraag ik door naar zijn diepere gevoelens. Na de intense periode van Geertjes ziekte en dood, mist hij Geertje en het gezin dat hij met haar en de kinderen vormde meer dan hij durft te uiten naar Nina.

Zijn relatie met Nina voelt nog steeds als ontrouw naar Geertje. Dat de kinderen en vooral zijn dochter scherp opletten wie Nina is en wat hun vader voor haar voelt is zeker waar. Nina voelt de vijandige houding van Phoebe – die haar broer daarin meeneemt – heel goed aan en is teleurgesteld dat Maurice daarin altijd kiest voor de kinderen.

Moeilijker

Geertje is bovendien in de ogen van Nina nog overal in huis aanwezig. Ze vraagt zich af of ze ooit een plek kan krijgen in het leven van Maurice en de kinderen als iedereen er zo aan meewerkt om die herinnering vooral levend te houden. Voor mij is ook niet duidelijk of er voor Nina ruimte is in het huis van Geertje en Maurice en de kinderen. Een stiefmoeder zal het vaak in het gezin waarin de moeder is overleden en wordt geïdealiseerd, nog moeilijker krijgen dan wanneer de ouders zijn gescheiden.

Duidelijkheid geven

Maurice houdt van Nina, maar voelt zich allereerst verantwoordelijk voor zijn kinderen. Hij kan niet anders, naar zijn gevoel. De duidelijkheid die hij Nina kan geven is dat hij nu niet ervoor kiest om haar bij de kinderen als zijn vriendin te introduceren. Hij wil voorlopig alle tijd die hij vrij heeft met de kinderen doorbrengen. Nina vindt dat hij de kinderen te veel macht geeft over zijn leven, maar accepteert dit. Voorlopig.

Annette HeffelsAnnette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-47. Je kunt deze editie hier nabestellen