Persoonlijk

Relatietherapie: ‘ik wil dat er ergens op een dag tijd is voor ons’

relatietherapie.jpg

Toon (56) snakt naar meer aandacht van Maxime (52), ouders van twee tieners (16 en 13). Maxime vindt dat hij moet stoppen het slachtoffer uit te hangen.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

Afspraken afzeggen

“Er verandert niets” zegt Toon. “In de therapie praten we en vervolgens gebeurt dat niet meer totdat we hier weken later weer zijn. Als we tenminste die afspraak kunnen nakomen. Want hoe vaak hebben we nu al moeten afzeggen omdat Maxime niet kon? Vandaag was er ook ineens een toestand op haar werk waar ze absoluut bij moest zijn. Uiteindelijk heeft ze dat kunnen verzetten, maar alleen omdat ik dreigde dat ik dan niet alleen de afspraak maar de hele therapie zou afzeggen, omdat het op deze manier geen zin heeft. En als we stoppen met de therapie, vraag ik me af of we niet ook beter kunnen stoppen met onze relatie.”

Weinig tijd

“Ik wil zo niet de rest van mijn leven doorgaan, zonder blijk van affectie of zonder dat we ooit een echt gesprek hebben of tijd met elkaar doorbrengen. Als we al iets samen doen, is het met het gezin en draait het om de kinderen. Dat is natuurlijk ook belangrijk en ik weet dat Maxime zich schuldig voelt, omdat ze ook te weinig tijd heeft voor de kinderen. Ik begrijp dat ze er voor hen wil zijn, maar intussen komen wij nooit aan elkaar toe.”

Werk mee naar huis

“Ze had me gezworen dat er meer tijd zou komen als ze haar studie had afgerond. Die heeft drie jaar lang al haar avonden en weekends opgeëist, maar het was in elk geval afzienbaar. Dacht ik. Alleen is er na die drie jaar niets veranderd. Ja, de functie van Maxime is veranderd. Dat betekent dat ze meer verantwoordelijkheid heeft gekregen en dus meer werk. Zou ook allemaal geen probleem zijn, volgens haar, want ze kon nu meer haar eigen tijd indelen en meer thuis werken. Nou dat klopt. Het betekent dat ze inderdaad elke dag werk mee naar huis neemt en dat ze opnieuw elk weekend en elke avond achter haar bureau zit. Zodra de kinderen naar bed zijn, gaat haar laptop open tot een uur of een, twee ’s nachts. Ik slaap dan al, dus in bed komen we elkaar ook niet tegen.”

Meer tijd voor ons

“Ik vind het helemaal niet erg om de kinderen op te vangen of mijn aandeel in het huishouden te leveren. Maar ik wil dat er ergens op een dag tijd is voor ons. Voor ons tweeën. Áls wij een keer uit eten gaan, zit ik aan tafel met iemand die gespannen en uitgeput is, hoor ik voortdurend piepjes van haar telefoon en zie ik haar spanning omdat we hebben afgesproken dat ze niet zal opnemen. Als we op vakantie gaan, is zij de eerste dagen uitgeput en slaapt ze heel veel. Door vakantie blijft ze net op de been, maar daarna begint het opnieuw. Ik wil dit echt niet meer.”

‘Urenlang aanhoren hoezeer hij iets tekortkomt’

Maxime reageert: “Ik kan daar helemaal niks mee, met dat roepen dat het toch niks meer wordt met onze relatie en dat we dus maar beter uit elkaar kunnen. Ik word dan zó boos, maar weet dat ik beter niet kan reageren, want dan escaleert het alleen maar en moet ik urenlang aanhoren hoezeer hij iets tekortkomt en dat hij werkt aan onze relatie, maar dat ik er niks aan doe en me niet houd aan afspraken. Terwijl dat gewoon niet waar is. Ik doe echt mijn best om geregeld even bij elkaar te gaan zitten en te vragen hoe zijn dag was.”

Drukke baan

“Het klopt dat ik een drukke baan heb. Ik had zelf ook gedacht dat ik na het afronden van mijn opleiding meer tijd zou krijgen, maar dat is niet echt gelukt omdat ik toen die andere baan aangeboden kreeg. Ik heb daar goed over nagedacht en er lang met Toon over gepraat. Het feit dat ik in die baan flexibeler kan omgaan met mijn tijd was voor ons allebei een belangrijk punt. Ik kan nu bijvoorbeeld een keer mee naar school als er klassemoeders voor het kerstonbijt worden gevraagd of van huis uit werken als de kinderen ziek zijn. Maar ik heb wel een fulltimebaan, dus ik moet mijn uren dan op een ander moment compenseren.”

“Ik weet dat ik nu te veel uren maak. Dat zal ook echt niet zo blijven. Het heeft te maken met het feit dat mijn voorganger een aantal zaken heeft laten liggen, die ik nu op mijn bordje krijg. Ik red dat wel, maar het zou erg helpen als Toon het me thuis niet zo moeilijk maakte en niet voortdurend mijn aandacht opeiste om over de relatie te praten en mij te verwijten dat ik daar geen waarde aan hecht.”

Omgekeerde situatie

“Ik vraag me af hoe het zou zijn als het omgekeerd was. Er zijn ook periodes geweest in het verleden dat hij meer uren maakte dan waarvoor hij was aangenomen. Ik heb daar nooit moeilijk over gedaan. Maar nu ik op dit moment wat onder druk sta wat mijn werk betreft, heeft hij daar helemaal geen begrip voor. Ik moet er zijn voor de kinderen en vooral voor hem, want anders vertrekt hij. Waarom kan hij me niet gewoon even wat ruimte geven? Het wordt heus wel beter als ik hier wat langer zit en dingen op orde heb.”

Drukke agenda’s

Toon en Maxime zijn al een maand of acht bij mij in therapie, maar in die periode is het maar zes keer gelukt om hen ook feitelijk te zien. Drukke agenda’s van beiden maakten het moeilijk om een afspraak te plannen op de tijden die ik beschikbaar had. Het lijkt zelfs alsof de afspraken en de tijd die daarmee gemoeid is, de stress van met name Maxime alleen maar verhogen. De therapie is nog iets wat ze ‘moet’ naast haar overvolle programma, om nog maar te zwijgen van de noodzaak om thuis terug te komen op wat er was besproken in de zittingen.

Een vast stramien

De gesprekken die we hadden, verliepen steeds volgens een vast stramien. Toon opende met het uiten van zijn onvrede. Maxime verdedigde zich vervolgens, kwam met voorbeelden waarbij ze wel geprobeerd had om tijd vrij te maken voor hen samen. Toon bagatelliseerde dat of zei dat hij ze had ervaren als geforceerd, dus waardeloos. De discussie eindigde meestal met Toons conclusie dat ze beter uit elkaar konden. Tegen die tijd was Maxime in tranen.

Op mijn vragen of een scheiding dan werkelijk was wat Toon wilde, zei hij dat natuurlijk niet te willen, omdat hij nog steeds van Maxime hield. Hij had alleen het gevoel dat er van haar kant niets terugkwam. Ook Maxime verklaarde dat ze niet wilde scheiden en dat ze van Toon hield. Beiden konden, na enig aandringen, ook aangeven wat ze in de ander waardeerden en waarom ze ondanks de teleurstelling en de verwijten elkaar toch niet kwijt wilden.

Zelfde soort dans

Na zo’n hoopvol einde van de zitting, gebeurde de keer daarna (die vanwege de drukke agenda’s pas weken later kon worden gepland) precies hetzelfde. Ik besloot om met Toon en Maxime te bespreken dat we steeds een soort dans met dezelfde passen uitvoerden. Ik legde hun de vraag voor of deze hectische fase in hun leven wel het goede tijdstip was om aan de relatie te werken. Sterker nog: ik had het gevoel dat de therapie alleen maar meer spanning opleverde, omdat het steeds ging over teleurstelling bij Toon en onmacht en verdriet bij Maxime en dat er op dit moment geen ruimte was voor verandering. Omgekeerd was voor mij ook duidelijk dat ze elkaar niet wilden verliezen.”

Een pas op de plaats

Mijn voorstel was daarom om te stoppen met therapie totdat er wel meer ruimte daarvoor zou zijn in hun leven. Ik raadde hun aan om in deze tussenperiode de aandacht niet zozeer te richten op wat verkeerd ging, maar op de eigenschappen die ze bij elkaar waardeerden en die ze in de therapie hadden uitgesproken en opgeschreven. Soms is zo’n pas op de plaats beter dan een impulsieve beslissing uit onmacht. Het helpt ook niet als je als therapeut aan iets of iemand gaat trekken. Die zal zich daardoor alleen maar meer schrap zetten. Ik hoop dat nu ik niet meer trek, Maxime en Toon straks zelf terug zullen komen en dat ze dan de noodzaak zullen zien om niet zozeer de ander, maar om zichzelf te veranderen en zodoende de relatie.

De namen in deze tekst zijn vanwege 
privacyredenen gefingeerd.

Tekst | Annette Heffels
Beeld | iStock

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant