Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Ik wil niet dat hij blijft uit medelijden’

relatietherapie-medelijden.jpg

Koen (48) en Marloes (47), ouders van Sara (15) en Sterre (12), waren net uit elkaar toen Marloes ernstig ziek werd. Hij keerde terug voor zijn gezin. “Ik kon Marloes dat zware traject niet alleen laten doormaken. Maar we zijn nu een jaar verder en ik merk dat we weer in ons oude patronen vallen.”

Uit de praktijk van Annette Heffels

“Natuurlijk hou ik van Marloes”, zegt Koen. “En ik zal altijd op een bepaalde manier met haar verbonden blijven. Toen we de uitslag kregen van haar ziekte, heb ik geen moment getwijfeld en ben onmiddellijk terug naar huis gegaan.

Nieuwe liefde

We waren toen ruim drie maanden uit elkaar, maar hadden wel nog een goed contact als ouders van de kinderen en als vrienden. De beslissing om uit elkaar te gaan kwam vooral van mij. Het ging al lang niet goed tussen ons. Niet dat we veel ruzie hadden. Er waren wel voortdurende irritaties, maar we hadden het opgegeven om daar nog ruzie over te maken, omdat het toch tot niets leidde.

Daarnaast speelde het zeker ook een belangrijke rol dat ik verliefd werd op een vriendin van ons die een jaar daarvoor gescheiden was. Ik wilde niet meteen bij haar intrekken, maar ik wilde die relatie wel een kans geven. Marloes vond dat moeilijk. Zij wilde toen al in relatietherapie, maar ik zag daar niets in. Naar mijn gevoel was het op tussen ons.

Borstonderzoek

Maar toen vertelde Marloes dat bij het borstonderzoek was geconstateerd dat er iets zat en dat er verder naar gekeken moest worden. Ze had wel vaker iets gevoeld en dat bleek nooit ernstig te zijn, maar deze keer was het dus wel mis. Ik ben met haar mee gegaan voor de uitslag. Er zou een operatie volgen, amputatie van beide borsten – borstbesparend was niet meer mogelijk – en daarna bestraling en chemotherapie.

Het zou dus een lang en zwaar traject worden. Ik kon haar dat niet alleen laten doormaken. Ook niet vanwege de kinderen die natuurlijk overstuur en angstig waren. Ik was weggegaan en ze waren bang hun moeder ook te verliezen. Het was in het begin niet duidelijk of Marloes het zou overleven, omdat er in beide borsten kanker was en mogelijk uitzaaiingen in de lymfeklieren.

Zware chemo

Vooral de chemo was heel zwaar voor Marloes. Ze was doodziek, verloor haar haar en was ontzettend moe. Ik heb in die tijd met de twee meisjes voor haar gezorgd. Ook na de behandeling bleef Marloes uitgeput. Ze begint eigenlijk nu pas weer een beetje te herstellen. We zijn inmiddels een jaar verder.

‘Ze is als een vriendin’

Mijn vriendin van toen heeft afgehaakt. Terecht natuurlijk. Voor haar was het duidelijk dat ik nog niet klaar was met mijn huwelijk en ze vond dat ik dat maar eerst moest uitzoeken. Ik heb daar toen niet eens zo’n verdriet van gehad. Wat er met mijn gezin gebeurde was zo ingrijpend, dat ik geen ruimte had voor andere gevoelens.

Intussen merk ik dat we weer in oude patronen vervallen van onuitgesproken irritaties en afstand nemen van elkaar. Terwijl we, zeker voor de kinderen en voor de buitenwereld, weer een gezin vormen. Maar mijn gevoelens voor Marloes zijn niet veranderd. Ik hou van haar als van een vriendin, niet als van een partner en ik denk dat dat voor mij niet genoeg is.”

Emotionele steun

“Ik was heel blij en dankbaar dat Koen weer thuis kwam wonen en ik vind het echt ongelooflijk hoe hij er weer helemaal kon zijn voor mij en voor de kinderen”, reageert Marloes. “Ik weet niet hoe ik het zonder hem had moeten redden. Niet alleen praktisch maar vooral ook zijn emotionele steun als ik het niet meer zag zitten.

Ik ben zo ontzettend ziek geweest van die chemo, ben mijn haren kwijtgeraakt. Koen ging steeds met me mee naar het ziekenhuis, ging mee een pruik uitzoeken nog voor ik hem nodig had. ‘Voor alle zekerheid,’ zei hij, zodat ik daar niet naar hoefde te zoeken als mijn haar zou beginnen met uitvallen. Hij wilde dat het een heel natuurlijke mooie pruik zou zijn waar ik me goed bij zou voelen.

Haar én borsten kwijt

Toen ik ineens bossen haar op mijn kussen zag, was ik zo dankbaar dat we dat gedaan hadden op zijn aandringen. Mijn zelfvertrouwen was natuurlijk al niet veel toen Koen besloot bij mij weg te gaan. Toen ik ook nog mijn borsten kwijtraakte voelde ik me helemaal niets meer. Geen echte vrouw. Ik kon me niet voorstellen dat iemand nog in mij, als vrouw, geïnteresseerd zou zijn.

Koen en ik waren natuurlijk al niet meer intiem met elkaar, maar in die periode sliepen we wel weer samen in ons bed, maar ik heb hem nooit laten zien hoe het er uit zag. Dat durfde ik niet. En hij heeft het nooit gevraagd.

Bang voor de realiteit

Diep in mijn hart wist ik natuurlijk wel dat de problemen tussen ons niet opgelost waren. Ik durfde ze niet ter sprake te brengen. Ik hoopte alleen dat de periode van mijn ziekte, waarin we als gezin toch heel hecht waren, voor hem een reden zou zijn om te blijven. Ik hoopte dat voor mezelf, maar ook zo erg voor de kinderen.

Zij praatten ook nergens meer over, ze namen gewoon aan dat alles weer goed zou komen: papa weer terug, mama weer beter, alles weer als vanouds. Maar dat is natuurlijk niet zo. Mijn haar is wel weer aangegroeid, maar mijn lijf is verminkt.

‘Ik wil hem niet kwijt’

Ik kan nog een operatie krijgen voor een borstreconstructie, maar het wordt natuurlijk nooit zoals het was. Ik ben er ook nog niet aan toe om dat te laten doen. Ik heb het voor nu overleefd, maar ik weet niet of de kanker nog terugkomt. Dat is voor nu veel belangrijker. Ik moet er zijn voor de kinderen.

Het klinkt misschien stom, maar als Koen toch nog bij ons weggaat dan weet ik al helemaal niet waarom ik dat nog zou doen. Ik heb hem gevraagd om ons nog een kans te geven. Daarom zijn we hier. Hij weet het niet, zegt hij. Ik weet het wel, ik wil hem niet kwijt, maar ik wil ook niet dat hij blijft uit medelijden.”

Geslaagde therapie?

Soms wil je zo graag dat een therapie slaagt en dat twee mensen erin slagen zich weer met elkaar verbonden te voelen. Koen en Marloes zijn twee aardige, lieve mensen die uit elkaar zijn gegroeid. Wanneer de borstkanker er niet tussen was gekomen zouden ze hoogstwaarschijnlijk al eerder gescheiden zijn. Ze waren bezig, toen Marloes ziek werd, om op een verstandige, redelijke manier uit elkaar te gaan.

Ze vonden het belangrijk om samen in goede harmonie ouders van hun kinderen te kunnen blijven en waarschijnlijk zelfs vrienden. Ze waren vanaf de middelbare school samen en hadden zeker geen hekel aan elkaar, maar ontdekten wel dat er moeilijk te overbruggen verschillen waren. Marloes was eigenlijk veel bozer op haar vriendin dan op Koen, omdat zij zich ingedrongen had in een relatie die niet goed liep. Marloes had haar zelfs in vertrouwen genomen hierover.

Tweede vertrek

Voor Koen was het vanzelfsprekend dat hij zijn vrouw en zijn kinderen niet in de steek kon laten toen Marloes ziek werd. Hij ging terug naar huis en door alle angsten en heftige emoties die speelden tijdens de behandeling, leek hun relatie bijna weer op hoe die vroeger was. Er was dankbaarheid en waardering van de kant van Marloes voor alles wat Koen voor haar deed. Hij voelde van zijn kant compassie voor haar en respect voor de moed waarmee ze dit alles doorstond.

Maar iets, noem het maar liefde, voelde hij niet. En Marloes voelde dat hij niet op die manier van haar hield. Naarmate het beter ging met haar, werd het weer stiller tussen hen. Ik heb geprobeerd hun band te versterken door hen te laten praten over wat ze voelden en wat ze misten. We hebben het over de kinderen gehad. Hoe moeilijk het voor hen zou zijn als Koen voor een tweede keer zou vertrekken en over het schuldgevoel dat Koen had naar hen en naar Marloes.

Te lang doorgegaan

Misschien ben ik te lang doorgegaan met proberen een relatie te herstellen tussen twee mensen die elkaar al lang waren kwijtgeraakt. Het is niet gelukt. Koen trok zich meer en meer terug. Vermoedelijk was er weer contact met de vriendin die mede oorzaak was van zijn eerdere vertrek. Hij had tijd nodig, zei hij, geen therapie, want hij voelde niet dat hij verder kwam.

Uiteindelijk zei Marloes dat hij moest gaan. Ze wilde hem tijd geven. Ze wilde vooral zelf niet samenleven met een man die haar niet wilde. Ze zou het wel redden, zei ze en ze zouden immers vrienden blijven.

Beschaafde scheiding

Ik heb zelden een echtpaar beschaafder uit elkaar zien gaan en ik heb het zelden meer betreurd dat de afstand niet te overbruggen was. Misschien verwachtten ze teveel van de liefde. Immers, een relatie waarin je goede vrienden en goede ouders bent, is ook waardevol en meer dan veel mensen kunnen realiseren.

Annette HeffelsAnnette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind.

 

 

 

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-32
Je kunt deze editie nabestellen via MAGAZINE.NL >

 

 

 

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant