Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Ik wrong me altijd in allerlei bochten voor Willem, maar dat doe ik niet meer’

relatietherapie-ik-wring-me-niet-meer-in-allerlei-bochten-voor-willem.jpg

Marina (50) was altijd heel volgzaam, maar dat is verleden tijd. Haar veranderde karakter leidt tot spanningen in haar huwelijk met Willem (56).

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

Relatietherapie

“Voor mij is dit de laatste poging om onze relatie te verbeteren”, vertelt Marina. “Ik heb al eerder tegen Willem gezegd dat ik vond dat we in therapie moesten, maar hij vond dat niet nodig. Volgens hem lag het allemaal aan mij. Ik deed moeilijk en had altijd wat te klagen. Ik heb dat lang geloofd. Het ging ook niet goed met mij. Ik voelde me nooit zorgeloos of gelukkig. Misschien was ik niet echt depressief, maar het leven voelde zwaar. Ik ben toen zelf in therapie gegaan en heb daar veel aan gehad. Het is me in elk geval duidelijk geworden dat ik me steeds maar aanpaste aan anderen. Die therapeute vroeg mij wat ik zélf wilde met mijn leven, maar die vraag kon ik niet beantwoorden. Ik was alleen maar bezig om het anderen naar de zin te maken. Door de therapie is dat veranderd.”

“Ik werkte altijd in de zaak van Willem. Dat was natuurlijk wel makkelijk toen de kinderen jonger waren, omdat ik zo mijn eigen tijd kon indelen. Maar het betekende ook dat alles wat ik deed als vanzelfsprekend werd gezien. Ik kreeg dan wel een salaris, vanwege belastingtechnische redenen, maar dat voelde niet als echt van mij. Het bedrag werd vaak ook niet uitgekeerd of weer in de zaak geïnvesteerd. Ik vertrouwde erop dat het wel goed zat en ik heb me daar eerlijk gezegd ook nooit in verdiept.”

Wraak

“Door die therapie besloot ik om te solliciteren op een andere baan. Willem vond dat belachelijk. Hij probeerde me ervan te weerhouden door te zeggen dat ik geen diploma’s had om werk op een behoorlijk niveau te vinden. Maar het is me wel gelukt. Ik heb een baan gekregen als secretaresse bij de gemeente. Daar verdien ik niet zo veel mee, maar het is wél mijn geld dat op mijn rekening komt. En ik krijg erkenning op mijn werk. Ik heb al twee keer promotie gekregen.”

“Volgens Willem leggen we er financieel op toe, omdat hij nu iemand moet inhuren om mijn werk te doen en die is natuurlijk duurder dan ik was. Omdat ik bijna fulltime werk, ben ik thuis ook meer van hem gaan vragen. Ik vind dat hij ook zijn aandeel moet leveren in het huishouden en ik ben niet meer altijd beschikbaar als hij me vraagt om iets voor de zaak te doen. Hij regelt het maar zelf. Hij neemt dan wraak door zich heel afstandelijk te gedragen en dagenlang geen woord tegen me te zeggen. In het verleden wrong ik me dan in allerlei bochten om het weer goed te maken, maar dat doe ik niet meer. Hij bekijkt het maar.”

Nooit tevreden

Willem reageert:  “Dat is inderdaad precies Marina’s houding de laatste twee jaar. Ze trekt volledig haar eigen plan en ik kom daar eigenlijk niet meer in voor. Ze gedraagt zich ten opzichte van mij alsof ik haar jaren heb uitgebuit, terwijl dat natuurlijk niet zo is. Wij hebben samen de zaak opgebouwd en zij is daar echt belangrijk bij geweest. Misschien heb ik dat inderdaad niet altijd even duidelijk gezegd. Maar als je elke dag samenwerkt en iets opbouwt, is het dan echt nodig om elkaar steeds weer te complimenteren? Ik kreeg ook echt niet elke dag te horen dat ik zo hard werkte en dat het allemaal zo goed ging.”

“Voor mij hoeft dat ook niet. Ik was tevreden met het leven dat we hadden, met ons bedrijf, met de kinderen en met het mooie huis dat we ons dankzij dat zakelijk succes konden veroorloven. Marina was nooit tevreden. Er was altijd wel iets waar ze zich druk over maakte, of waar ze last van had. Misschien heb ik daar te weinig naar geluisterd, raakte ik eraan gewend en dacht ik dat ze nu eenmaal zo was. Ik vond het weleens lastig, maar mijn idee is altijd geweest dat je elkaar moet accepteren zoals je bent.”

Spanningen

“Als ik dat tegen Marina zeg, wordt ze kwaad. ‘Lekker makkelijk!’, roept ze dan. Ze heeft me altijd verweten dat ik niet genoeg met haar praat of dat ik te nuchter reageer en veel te snel met oplossingen kom als zij ergens mee zit. Het was al nooit goed, maar sinds ze in therapie is geweest, deugt er helemáál niks meer. Dat is ook de reden dat ik nu zelf het initiatief heb genomen om in
relatietherapie te gaan. Ik wil niet dat wij uit elkaar gaan. De kinderen zijn weliswaar beiden uit huis omdat ze in een andere stad studeren, maar ik merk toch dat vooral onze dochter lijdt onder onze spanningen.”

“Marina heeft haar precies verteld wat er speelt. Ik was het daar niet mee eens. Ik vind dat we de kinderen erbuiten moeten laten. Wij moeten dit zelf oplossen en ik hoop dat u ons daarmee kunt helpen. Het is waar dat Marina al eerder therapie heeft voorgesteld en dat ik het toen niet nodig vond. Ik zag de problemen, die er volgens haar waren, niet zo. Ik heb vaak genoeg gezegd: ‘Als jij vindt dat ik meer moet doen, vraag het dan gewoon.’ Maar dat is dan weer niet de bedoeling. Volgens haar heeft ze het al veel te vaak gevraagd en verandert er dan toch weer niks.”

Besluit staat vast

Al in het eerste gesprek met Marina en Willem krijg ik het gevoel dat therapie weinig zal opleveren. Het voelt alsof Marina haar besluit al heeft genomen. Ik baseer dat op wat ze zegt, maar ook op non-verbale signalen. Ze heeft, afgewend van Willem, plaatsgenomen op de andere hoek van de bank in mijn kamer. Als hij aan het woord is, zucht ze of wendt zich af. En als hij naar haar kijkt of zich in het gesprek tot haar richt, verschijnt er een geïrriteerde, bijna vijandige uitdrukking op haar gezicht. Ze benadrukt een aantal keer dat dit echt haar laatste poging is om hem duidelijk te maken dat hij moet veranderen. Als dat niet lukt, wil ze
liever alleen verder.

Natuurlijk is dat naar voor de kinderen, maar die zijn volwassen en hebben hun eigen leven. Waarbij ze het opmerkelijk vindt dat Willem zich nu druk maakt over hen, terwijl zij degene was die jaar in jaar uit voor hen zorgde, omdat hij aan het werk was of moest ontspannen. Elke keer dat Marina iets zegt, is het een al dan niet direct verwijt. Zo reageert ze op mijn vraag wat naar haar idee hun problemen zijn met: “Laat het hem maar vertellen. Ik moet er altijd over beginnen, want hij beweert altijd dat hij geen problemen heeft. Of, met andere woorden, dat ik het probleem ben.”

Ouderlijk huis

Als ik halverwege het gesprek zeg dat ik het gevoel heb dat zij niet meer zo veel hoop en verwachtingen heeft als het gaat om het verbeteren van de relatie, zegt ze dat dat inderdaad zo is. “Houdt u nog van uw man?”, vraag ik. Het blijft enige tijd stil. Die stilte zegt al veel, maar ik wil toch ook graag een verbaal antwoord. “Ik weet het niet”, zegt Marina.

“We zijn al ruim dertig jaar bij elkaar, hebben twee kinderen en veel vrienden en familie die het heel erg zullen vinden als wij uit elkaar gaan. Bovendien heeft Willem al gezegd dat hij in elk geval in het huis wil blijven wonen, omdat hij eraan gehecht is, maar ook omdat de kinderen hun ouderlijk huis dan niet kwijtraken. Dat betekent dat ik alleen maar iets kan huren, want ik krijg dan natuurlijk geen hypotheek om iets te kopen. Hij zegt dat dat de consequentie is van mijn beslissing, als ik bij hem wegga.”

Advocaat

“Dat voelt onrechtvaardig. Dus ik ben wel van plan om een advocaat in te schakelen. Ik wil dat niet, maar ik weet dat Willem keihard kan zijn en hij heeft daar ook mee gedreigd; dat ik niet moet denken dat ik een riante alimentatie krijg. Ik heb me nooit met de financiën beziggehouden, dus ik besef dat hij allerlei trucs kan uithalen om mij te benadelen. Uit wraak of om te zorgen dat ik het niet aandurf om bij hem weg te gaan.”

“Dat klinkt vooral alsof er veel zakelijke en praktische bezwaren zijn tegen een scheiding”, zeg ik. “Maar houdt u nog van uw man?” “Niet op die manier”, zegt Marina, “niet meer, denk ik.” We maken nog een volgende afspraak, maar die belt ze af. Ze heeft besloten om de scheiding door te zetten en heeft inmiddels een advocaat ingehuurd.

Tekst | Annette Heffels
Beeld | iStock

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant