Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Hij kon vol afkeer naar me kijken’

relatietherapie-zij-wil-een-proefscheiding-hij-wil-samen-verder.jpg

Deze week in Relatietherapie lezen we het verhaal van Linda (30) en Frank (67). Linda heeft te doen met haar vader Frank, die het erg zwaar heeft sinds Margot (65) aankondigde een ‘proefscheiding’ te willen.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Ik heb tegen mijn vader gezegd, dat hij hulp moest zoeken, liefst samen met mijn moeder,” zegt Linda. “Hij gaat hier kapot aan. Mijn moeder heeft een maand geleden besloten dat ze bij mijn vader weg wil, omdat ze niet meer van hem houdt. Het kwam voor mijn vader en voor mijn broer en mij als een donderslag bij heldere hemel. Wij begrijpen niet wat haar bezielt. Wij wisten wel dat mijn ouders heel verschillend zijn en dat mijn moeder het niet zo makkelijk had met mijn vader, maar dit hadden we nooit zien aankomen.”

Een proefscheiding

“Ze heeft besloten dat ze een tijd lang op zichzelf wil wonen als een soort proefscheiding. We begrijpen niet dat ze zoiets nu nog besluit, na veertig jaar. Ik bedoel: als je het zo lang met elkaar hebt volgehouden, dan laat je elkaar nu toch niet in de steek. Mijn vader is totaal overstuur. Ik ga elke dag bij hem langs, maar ik kan hem ook niet echt helpen, daarom heb ik deze afspraak voor hem gemaakt. Natuurlijk heb ik geprobeerd met mijn moeder te praten en haar te overtuigen dat ze misschien samen hulp moeten zoeken, om dit op te lossen. Maar zij zegt dat ze daar niet aan toe is en dat ze tijd nodig heeft om te weten wat ze wil.”

Geen interesse

“Ik wil haar die tijd best geven,” zegt Frank, “maar daarvoor hoeft ze toch niet nu al uit huis te gaan. Ze zit nu in haar eentje in het appartement van een vriendin, die kortgeleden is gaan samenwonen. Misschien dat die vriendin haar beïnvloed heeft, want die is ook gescheiden en heeft nu een andere relatie. Maar die had een heel slecht huwelijk en dat was bij ons niet het geval. Althans niet in mijn beleving. Overal is wel eens wat, maar wij hadden echt zelden ruzie. Volgens Margot was dat, omdat we niet echt meer geïnteresseerd waren in elkaar. Voor haar was het niet meer de moeite waarde om ruzie te maken over dingen, die ze toch niet kon veranderen.

Ze geeft wel om me, zegt ze, maar ze weet niet of dat genoeg is om met mij samen te leven. Maar ik hou wel van haar. Ik vind dat ze niet zomaar kan vertrekken, zonder mij de kans te geven om mijn gedrag te veranderen. Na al die tijd vind ik dat ze in ieder geval een poging moet doen om op te lossen wat er dan in haar ogen allemaal fout zit in onze relatie. Ik wil daar mijn best voor doen, maar dan zal ik toch eerst moeten weten wat er zo slecht is aan ons huwelijk of aan mij. Dus ik hoop dat u haar kunt overhalen om samen met mij gesprekken te hebben om onze relatie te herstellen, want ik weet echt niet wat ik moet zonder haar.”

Lees ook:

Relatietherapie: ‘Ik raak geïrriteerd als hij weer iets vergeet’

‘Typisch Frank’

Eigenlijk had ik Frank gevraagd om zelf Margot uit te nodigen om samen met hem een gesprek over de relatie te hebben, maar het blijkt dat Margot door Linda is overgehaald om dit te doen.

“‘Typisch Frank’”, zegt Margot, “om anderen onder druk te zetten dingen voor hem te regelen. Ik ben zo boos op hem dat hij Linda onder druk zet door zich als hulpeloos slachtoffer op te stellen. Terwijl dit iets is dat tussen ons speelt en waar ik de kinderen zoveel mogelijk buiten wil houden, tijdens deze proefscheiding. Frank doet het voorkomen naar Linda dat ik zomaar ben vertrokken, zonder hem de kans te geven om te begrijpen wat mij bezielde. Dat is natuurlijk niet waar. Ik heb het hier vaak genoeg met hem over gehad.

“De reden dat ik afstand wil en wil nadenken over wat ik wil met mijn toekomst en met hem is dat wij al jaren langs elkaar heen leven.  Frank is tijdens ons huwelijk altijd volledig zijn eigen gang gegaan. Hij had zijn werk en hij vond het vanzelfsprekend dat ik thuis voor alles alleen opdraaide. Ook in de weekends. Want dan moest hij tijd hebben om te sporten en daarna wat te drinken met zijn sportmaten. Als ik iets wilde ondernemen was dat altijd moeilijk en moest ik maar oppas regelen, want hij was niet bereid tijd te maken voor mij of het gezin. Wat ik misschien nog erger vond was dat hij totaal geen belangstelling had voor dingen waar ik over inzat, met mijn werk bijvoorbeeld, of iets met de kinderen.”

‘Het ging en gaat altijd over hem’

“Het ging en gaat altijd over hem en het irriteerde hem als ik aandacht vroeg voor dingen die hij zag als ‘onbelangrijk’. En ‘onbelangrijk’ was alles wat niet over hem ging. Ik heb me daar heel lang naar gevoegd. Ik probeerde te voorkomen dat hij ergens geïrriteerd over was, zodat er een gespannen sfeer ontstond. Hij vertrok dan naar zijn werkkamer of ging gewoon de deur uit, zonder te zeggen waarheen. Hij kon dan echt naar me kijken alsof hij een afkeer van me had. Vervolgens verwachtte hij wel, dat ik ’s avonds seks met hem had. Als ik dat weigerde of wilde praten over wat er eerder die dag tussen ons gebeurd was, deed hij dagenlang ijzig tegen me. Dus gaf ik maar weer toe voor de lieve vrede en vooral voor de kinderen, want die merkten dat ook. Ze vroegen dan aan mij waarom papa boos was.”

Vreemdgaan

“Ik weet dat hij minstens een keer, waarschijnlijk vaker, is vreemdgegaan. Toen ik dat ontdekte zei hij: ‘Wat verwachtte je dan?’ Ik dwong hem daartoe omdat ik niks met hem wilde, volgens hem. Ik begreep dat ook nog wel, had zelf ook het gevoel dat het aan mij lag, zoals alles altijd aan mij lag. Inmiddels denk ik dat niet meer. Ik heb mijn best gedaan en ik ben het zat. Ik heb een muur om me heen opgetrokken om niet meer door hem gekwetst te worden. En ik weet dat ik daar geen leuker mens van word. Ik voel zoveel boosheid vanbinnen en wil dat niet meer. Daarom ben ik vertrokken.”

Lees ook:
Relatietherapie: ‘Mijn man is verliefd geworden op een andere man’

De relatietherapie

Annette Heffels: “Hoewel Linda aanvankelijk wilde meekomen naar het gesprek met haar beide ouders, heb ik haar gevraagd dat niet te doen. Ze zit te veel gevangen in een bemiddelende rol tussen haar ouders, waarbij ze vooral haar vader in bescherming neemt. Het is niet de taak van kinderen, zelfs al zijn ze volwassen, om het huwelijk van hun ouders te redden. Bovendien helpt het niet, omdat ze te zeer betrokken is. Hoe meer zij haar vader probeert op te vangen, hoe meer hij op haar leunt en hoe meer Margot zich boos van hem afkeert.

Ze heeft het gevoel dat Frank nu – tijdens de proefscheiding – haar dochter in de rol dwingt die zij altijd voor hem heeft vervuld. Hij verwacht van haar dat ze hem dagelijks belt of bezoekt, hem uitnodigt om te komen eten, zijn huis opruimt en boodschappen voor hem doet. Hij aanvaardt dat als vanzelfsprekend en staat niet stil bij wat dit voor zijn dochter en haar gezin betekent. Er zit veel boosheid in Margot. Boosheid die ze in vele jaren huwelijk heeft opgespaard. Ze heeft zich lang gevoegd en heeft geprobeerd de relatie met Frank harmonieus te houden. Ze ervoer hem als kritisch en zelfs denigrerend naar haar. Dat maakte haar onzeker en zette haar aan om zich nog meer aan te passen. Haar pogingen om contact te maken met Frank gaf ze steeds meer op.”

Inlevingsvermogen

“Ze trok zich meer en meer terug en voelde zich steeds eenzamer. Het leven met Frank en zonder de kinderen dat voor haar lag, kwam haar troosteloos voor, omdat ze zich niet meer met hem verbonden voelde. Voor Frank was dit totaal niet duidelijk. Hij vond zijn huwelijk goed genoeg. Er waren geen ruzies, hij had zijn sport en zat in een aantal besturen en ze hadden een prettig sociaal leven. Hij kon zich niet inleven in wat Margot miste. In elk huwelijk was toch wel eens wat en als ze wilde dat hij meer aandacht voor haar had of meer praatte dan zou hij dat doen. Maar Margot wilde niet meer. Binnen in haar was het zo verkild en er moest nog zoveel boosheid van al die jaren uit.”

“Misschien had ze kunnen verzachten als Frank die boosheid langer verdragen had, of misschien erkend had dat hij wel erg veel met zichzelf was bezig geweest. Na een aantal gesprekken gaf hij echter aan dat ze het maar moest uitzoeken en dat haar een vechtscheiding wachtte als ze haar plannen om bij hem weg te gaan zou uitvoeren. Omdat Margot een eigen inkomen had, kon ze zich een eigen woning permitteren. Mijn pogingen om hen te begeleiden bij het zo vriendschappelijk mogelijk maken van afspraken rondom te scheiding verliepen aanvankelijk moeizaam. Daarna kwam er meer ruimte, niet toevallig op het moment dat Frank een beginnende nieuwe relatie bleek te hebben.”

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie. 

Tekst | Annette Heffels
Beeld | Getty Images

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 34-2021. Deze Margriet of andere nummers nabestellen kan via Lossebladen.nl.

Ook interessant