Persoonlijk

Relatietherapie: ‘In de ogen van mijn moeder kan ik het nooit goed doen’

relatietherapie-in-de-ogen-van-mijn-moeder-kan-ik-het-nooit-goed-doen.jpg

Lieke (30) valt nogal eens voor de verkeerde man. Nu ze sinds kort weer een relatie heeft, reageert haar moeder Marian (64) dan ook niet onverdeeld enthousiast. Ze maakt zich zorgen.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

Lieke: “In de ogen van mijn moeder kan ik het nooit goed doen. Ze heeft alleen maar kritiek op mij, vindt dat ik aan de kinderen moet denken, alsof ik dat niet altijd al doe. Na mijn scheiding heb ik een paar keer een relatie gehad die fout liep. Ik was daar dan natuurlijk verdrietig over, want ik kies er niet voor om de rest van mijn leven alleen te blijven. Als ik dan steun zocht bij mijn moeder, kwam het er altijd op neer dat ik ook moeilijk was, of dat ik op de verkeerde mannen viel. Ik moest dan ook altijd weer horen dat papa en zij altijd al tegen het huwelijk met Mark waren geweest en dat ze toen ook al gelijk hadden gehad, maar dat ik dat nooit wilde horen. Als je je zo ellendig voelt zit je echt niet op zo’n reactie te wachten.”

Ruzie met ouders

“Achteraf gezien pasten Mark en ik inderdaad niet bij elkaar. Ik denk overigens dat ik nooit zo jong, op mijn achttiende, al met hem was gaan samenwonen als het thuis niet steeds ruzie was geweest tussen mijn ouders en mij. Ik was in ons gezin het probleemkind. Mijn twee zussen deden het goed op school, wat voor mijn vader zeer belangrijk was. Het waren echt van die keurige meisjes die voldeden aan de verwachtingen van mijn moeder. Ik verzette me daartegen. Ik wilde zelf mijn kleding uitkiezen, wilde uitgaan, vond school niet zo interessant. Dus ik was altijd degene die zorgde voor toestanden thuis.”

Relatie met Bob

“Nu ik sinds een paar maanden een relatie heb met Bob, zou je denken dat ze blij voor me zijn, omdat ik me zo gelukkig voel met hem. Maar mijn moeder heeft nu weer kritiek op het feit dat hij te veel bij ons is, dat ik de jongens te snel met hem heb geconfronteerd, dat ik te hard van stapel loop. Volgens haar gaat het straks vast weer mis, zodat de jongens weer iemand kwijtraken aan wie ze zich gehecht hebben. Omdat ze zo negatief doet heb ik tegen haar gezegd dat ik haar voorlopig even niet meer wil zien, want ik kom daar iedere keer in tranen vandaan als ze weer zo op me ingepraat heeft.”

“Eerst had ik haar natuurlijk echt nodig, omdat mijn ouders drie dagen per week de kinderen opvingen na school, omdat ik dan nog op mijn werk was. Bob heeft tegen me gezegd dat ik best minder uren kan werken, omdat we nu samen zijn. Bovendien kan hij de jongens na school opvangen. Dus hoef ik minder een beroep op mijn moeder te doen. Ze zegt altijd dat ze zo veel voor me doet en dat ik daar niet dankbaar genoeg voor ben. Maar nu ze niet meer hoeft op te passen is het natuurlijk ook weer mis, want nu neem ik haar de kleinkinderen af. Kortom: het is nooit goed.”

Ontzettend bezorgd

Marian: “Ik kan Lieke niet duidelijk maken dat ik van haar houd en ontzettend bezorgd ben over haar. Mijn man vindt dat ik me er niet mee moet bemoeien, maar ik kan dat niet. Ik zie dat ze weer dezelfde fout maakt door zich weer halsoverkop in een nieuwe relatie te storten. Straks loopt het weer fout loopt en is ze weer tijden totaal de weg kwijt. Ik vind dat verschrikkelijk, maar ben ook bang dat ze dan weer uitvalt op haar werk. Dat is twee keer eerder gebeurd en zeker in deze moeilijke tijd kun je je niet veroorloven dat je ontslagen wordt.”

“Als ik hoor dat Bob heeft voorgesteld dat ze minder uren kan gaan werken, slaat de schrik me om het hart. Van haar ex-man Mark hoeft ze niets te verwachten. Die betaalt het minimumbedrag voor de kinderen en dat niet eens altijd, dus ze heeft haar inkomen hard nodig.”

Kleinkinderen

“Wij steunen haar af en toe als ze krap zit, maar sinds mijn man met pensioen is, moeten wij ook zuiniger aan doen. Natuurlijk wil ik haar altijd helpen waar ik kan. In periodes dat het niet goed met haar ging, hebben wij de kinderen opgevangen, voor haar en de jongens gekookt en uren en uren met haar gepraat en haar geholpen om haar huis op orde te houden. Ik begon net voorzichtig te denken dat ze stabieler werd en dat ze leerde om ook gelukkig te zijn zonder man, met de kinderen.”

Afhankelijk van Bob

“Maar nu lijkt het alsof ze zich weer helemaal afhankelijk maakt van een nieuwe liefde. Begrijp me goed: ik heb niks tegen Bob. Hij is waarschijnlijk een aardige vent, al vind ik het leeftijdsverschil tussen hen wel wat groot. En ik vind het ook raar dat een man van 42 al twee mislukte huwelijken achter de rug heeft. Volgens Lieke ligt dat natuurlijk aan zijn exen, maar als een relatie stukloopt, komt dat nooit door een persoon alleen. Bovendien heb ik het gevoel dat hij onze dochter van ons probeert te vervreemden. De afgelopen weken hebben we de kinderen nauwelijks gezien, omdat hij kennelijk nogal flexibele werktijden heeft en ze dan ophaalt. Ik vind dat verschrikkelijk.”

“Net als dat plan om meteen te gaan samenwonen in zijn huis. Dat betekent dat ze haar eigen huis opgeeft, minder gaat werken en dus een heel stuk zelfstandigheid kwijt is. Maar als ik hier met Lieke over probeer te praten, wordt ze boos en zegt ze dat ik haar niks gun en dat ze het nooit goed kan doen in mijn ogen. Er is zo veel dat ze ons verwijt, ook over vroeger. Ze voelt zich de zondebok, terwijl wij alleen maar geprobeerd hebben het goed te doen. Voor alle drie onze dochters, maar zeker voor Lieke.”

Relatietherapie

Lieke verzet zich fel tegen wat ze als bemoeizucht van haar moeder ervaart. Ze wil haar eigen leven te leiden. Gezien haar leeftijd zou ze inmiddels ook die ruimte moeten krijgen. Maar je losmaken van je ouders zodat je zelf verantwoordelijk bent voor je eigen beslissingen, is een proces dat zowel door ouders als door kinderen moet worden doorlopen. Over het algemeen willen ouders hun kinderen best loslaten, mits ze zien dat die kinderen die zelfstandigheid aankunnen. De meeste ouders zijn er trots op dat hun kind in staat is zichzelf te redden in de volwassen wereld.

Als het echter niet goed gaat met volwassen kinderen, omdat ze zich ongelukkig voelen of onverstandige beslissingen nemen, kunnen ouders hen minder loslaten. Natuurlijk zullen er regelmatig meningsverschillen zijn over wat verstandige keuzes zijn en er zijn absoluut ouders die alleen de keuzes die ze zelf gemaakt zouden hebben verstandig vinden. Maar van mening verschillen met je ouders hoort bij een losmakingsproces.

Goedkeuring

Wat gebeurt tussen Lieke en haar moeder is enerzijds dat Marian haar dochter te veel wil beschermen, maar anderzijds ook dat Lieke voortdurend een beroep op haar moeder doet en haar overal in betrekt. Ze hecht erg aan de goedkeuring van haar moeder. Omdat Marian haar angst voortdurend omzet in afkeurende opmerkingen en adviezen krijgt Lieke die goedkeuring niet. De enige oplossing die ze vervolgens kan bedenken is om dan maar weg te blijven bij haar ouders.

Haar vader reageert hier laconiek op. Hij zegt ook tegen Marian dat Lieke haar eigen leven moet leiden en dat ze hopelijk van haar fouten zal leren. Marian heeft echter het verdriet van haar dochter tijdens eerder stuk gelopen relaties meegemaakt en heeft toen met haar mee geleden. Ze wil haar dochter hepen, maar is bang voor Liekes heftige boosheid wanneer ze zich onbegrepen voelt en vraagt zich af wat ze verkeerd heeft gedaan in de opvoeding van dit kind. Ze is bang haar te verliezen.

Botsen door liefde

Marian en Lieke houden zielsveel van elkaar en botsen juist daardoor steeds. De adviezen van Marian vanuit de behoefte om Lieke te beschermen, voelt haar dochter als afwijzing, terwijl ze zo graag van haar moeder wil horen dat ze het goed doet. Tegelijk neemt ze vaak onverstandige beslissingen. Ze heeft zo’n verlangen naar waardering en liefde dat ze geneigd is zich aan iedereen te hechten die aardig voor haar is. Vervolgens doet ze zoveel concessies om die relatie te behouden dat ze na verloop van tijd hiertegen weer in het verzet gaat. Ze is dan zo boos dat de relatie juist daardoor stuk loopt. Zo wordt het negatieve beeld dat ze heeft over zichzelf weer bevestigd.

In de therapie moeten Lieke en Marian eerst de verwijten en adviezen kwijt. Daarna lukt het om naar elkaar te uiten wat ze nodig hebben. Dat is waardering en liefde en vertrouwen en steun op het moment dat die gevraagd wordt. Wat ik me realiseer is dat ik als jonge therapeut vooral begrip gehad zou hebben voor Lieke. Inmiddels begrijp ik de angsten van haar moeder ook en ik denk dat ik beiden daardoor beter kan helpen.

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Tekst | Annette Heffels
Beeld | iStock

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

M28

Margriet 28 ligt in de winkel! En hij staat volledig in het teken van Frankrijk: van de mooiste badplaatsen tot de lekkerste gerechten, en van Frans icoon Simone Signoret tot DIY brocante. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m veilig online zonder extra verzendkosten.

Ook interessant