Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Hij was natuurlijk de kostwinner’

pp3rjcj655pd_selected_wide_1200.jpg

Deze keer in relatietherapie: het verhaal van Miriam (60) getrouwd met Johan (66), ouders van vier volwassen kinderen. Johan heeft, als kostwinner, problemen met Miriam haar uitgavepatroon

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

Moeilijk over geld

‘Johan heeft altijd al moeilijk gedaan over geld,’ zegt Miriam. ‘Hij vond altijd dat ik te makkelijk was. Hij hield de administratie bij, dus hij zag alles wat ik gepind had en hij had geen idee wat dingen kostten. Dus moest ik verantwoorden waarom ik zoveel had uitgegeven. Ik heb hem vaak gevraagd om eens mee te gaan winkelen, maar dat werkte ook niet, want dan vond hij ook dat ik te royaal inkocht. Terwijl hij wel bij de slijter zijn wijn bestelde, zeker niet de goedkoopste, en als hij zelf iets wilde hebben op het gebied van elektronica dan werd daar niet over overlegd, want hij had het nodig. 

Kostwinner

Hij was natuurlijk de kostwinner. Daardoor had hij, ook in mijn ogen, altijd recht van spreken. Ik had de zorg voor de kinderen. Dat was mijn eigen keuze. Ik wilde graag een groot gezin en het was duidelijk dat Johan, door zijn werk, geen groot aandeel kon hebben in die zorg. Gelukkig sprongen mijn ouders regelmatig bij. Zij kunnen dat goed doen en vonden het leuk om de kinderen in de kleren te steken. Toen ze ouder werden hielp ik mijn moeder door een keer per week het huis schoon te maken en mijn vader met de tuin en zij betaalden me daar royaal voor. Mijn vader wilde dat geld overmaken op mijn rekening, maar die had ik niet, omdat Johan dat onzin vond.

Het kon gewoon op de gezamenlijke rekening. Daarom is mijn vader het contant aan mij gaan geven, waardoor ik voor mezelf een spaarpotje kon maken. Zo kon ik af en toe iets extra’s doen zonder dat ik dat hoefde te verklaren naar Johan. 

Eigen rekening

Mijn ouders zijn inmiddels helaas overleden en de erfenis die ik gehad heb staat op onze gezamenlijke rekening, ook al heb ik er toen op aangedrongen dat het op een aparte rekening op mijn naam gestort zou worden. We hebben daar zo’n ruzie over gehad dat ik maar weer heb toegegeven. Johan vond het belachelijk dat ik dat wilde, omdat hij immers zijn inkomen ook altijd op de gezamenlijke rekening had gestort, waar ik toegang toe had. Dus zijn geld was altijd van ons samen en nu ik wat geld kreeg was dat plotseling ‘van mij.’ We hebben het uiteindelijk gebruikt om een deel van de hypotheek af te bouwen.

Iets extra’s

Wat ik alleen zo moeilijk vind is dat ik nooit eens, zoals mijn ouders wel deden, mijn kinderen kan verwennen met iets extra’s. Ik weet dat ze het niet echt nodig hebben. Ze hebben gelukkig alle vier een redelijk inkomen. Maar als moeder is het toch leuk om hen een keer extra te verwennen.

Eigen geld

Maar het belangrijkste is dat ik niet meer op mijn leeftijd overal toestemming voor moet vragen. Ik heb tegen Johan gezegd dat ik daarom een baan ga zoeken, zodat ik wat eigen geld heb en niet elke uitgave hoef te verantwoorden.‘

Lees ook: Relatietherapie: ‘De relatie met mijn man voelt verstikkend’

Het verhaal van Johan

‘Dat is natuurlijk belachelijk,’ zegt Johan. ‘Om te beginnen is het niet zo dat ze zitten te wachten op iemand van zestig die geen ervaring heeft op de arbeidsmarkt. Maar daarnaast hebben we altijd gezegd dat we, als ik met pensioen zou zijn, meer zouden gaan reizen. Daar moet je geld voor reserveren, zeker nu, nu mijn inkomen natuurlijk toch wat teruggelopen is. Ik vind het bovendien kwetsend dat Miriam het doet voorkomen alsof ik mijn kinderen niets zou gunnen. Ze hebben van mij alle mogelijkheden gehad om te studeren en we hebben gezorgd dat ze niet met een grote studieschuld zouden moeten beginnen. Ze hebben het goed gedaan, dat is vooral de verdienste van Miriam die er altijd voor hen geweest is.

Team

Ik stond er volledig achter dat zij de keuze maakte om thuis te blijven. Dat kwam mij natuurlijk ook goed uit. Het gaf mij de rust dat thuis alles doorliep als ik voor mijn werk lange dagen van huis was. Ik heb ons altijd gezien als een team. Ik bracht het geld in en zij zorgde voor het thuisfront. Zij kon alles wat zij wilde kopen betalen van onze gezamenlijke rekening. Het klopt dat ik behoudender ben als het gaat om nieuwe aankopen dan Miriam. Zij is het van thuis uit royaal gewend, terwijl ik, in het gezin waarin ik opgroeide, geldgebrek heb meegemaakt toen mijn vader tijdelijk werkeloos werd. Miriam en haar zussen kregen alles wat hun hartje begeerde. 

Ik weet dat haar ouders haar regelmatig geld toestopten en ik heb daar nooit wat van gezegd, ook al vond ik het niet prettig. Kennelijk hadden zij het idee dat ze bij mij tekort kwam. 

Idioot

Op dit moment spitst ons meningsverschil zich toe rond de aanschaf van een nieuwe bank. Volgens Miriam is dit nodig, terwijl de bank die we hebben gewoon nog prima is. Omdat we met geld van ‘haar’ erfenis de hypotheek deels hebben afbetaald hebben we minder kosten per maand, volgens haar, en dus kunnen we ons die bank veroorloven. Ze vergeet dat er binnenkort wat groot onderhoud moet gebeuren aan het huis en dat er volgend jaar een nieuwe auto moet komen. Het kan niet allemaal. Bovendien vind ik die trend om je huis elke paar jaar opnieuw in te richten idioot. Op tv wordt dat aangewakkerd door al die woonprogramma’s, maar ik wil daar niet aan mee doen. 

Geen interesse

‘Denk in dat verband ook eens aan je kinderen en kleinkinderen’, heb ik tegen Miriam gezegd. Het voldoet niet bepaald aan de eis om duurzaam te leven als je een bank, die goed is, vervangt door een andere, omdat die meer in de trend van nu past. Ik heb haar voorgerekend wat onze financiële situatie nu is, maar zij kan de interesse niet opbrengen om zich echt te verdiepen in onze vaste lasten en heeft al helemaal geen zin om te kijken of we ergens kunnen bezuinigen. Niet nodig volgens haar, dat kan ze zien zonder zich echt te verdiepen in de situatie.’ 

Lees ook: Relatietherapie: ‘In de ogen van mijn moeder kan ik het nooit goed doen’

De therapie

Meningsverschillen los je pas op als je de betekenis weet die de ander hecht aan zijn standpunt en wensen. Daarbij graaf je als therapeut steeds een laagje dieper. Het begint ermee dat Miriam een eigen bankrekening wil. Ze wil dat, omdat ze het idee, of liever het gevoel, heeft dat ze zich anders steeds moet verantwoorden en dat Johan het niet goed vindt dat ze ’zijn’ geld uitgeeft. Een laag dieper zit het gevoel dat hij haar werk thuis met de kinderen niet echt waardeert, omdat het geen geld opbrengt. Volgens haar vindt hij zijn eigen bijdrage aan het gezin en aan de opvoeding en de studie van de kinderen belangrijker, omdat het zonder zijn inkomen niet gelukt zou zijn.

Ongelijkwaardig

Ze ervaart daardoor de relatie als ongelijkwaardig en heeft het gevoel dat Johan macht over haar uitoefent. Tenslotte vindt ze van zichzelf dat het zwak is dat ze dit toestaat en zich steeds maar weer aanpast, omdat ze niet tegen hem op kan, of durft. Daarbij zitten heel veel interpretaties en aannames van haar. Johan zegt dit niet, zegt soms zelfs het tegenovergestelde, maar dat verandert Miriams visie op hem en op zichzelf niet. 

Angst

Bij Johan speelt eveneens het gevoel dat Miriam zijn aandeel in hun gezin niet waardeert. Hij voelt zich gekwetst door het beeld dat ze van hem presenteert en onbegrepen in zijn streven om te zorgen dat er genoeg geld is, zodat het gezin financieel niet in de problemen komt. Natuurlijk spelen de geldproblemen en de onveiligheid en angst die hij daardoor ervaren heeft in zijn jeugd daarbij een rol. Hij is bang om de controle op hun financiële situatie los te laten, omdat hij denkt dat Miriam een verwend meisje is met allerlei wensen die zij noodzakelijk en hij overbodig vindt. Hij denkt echt dat ze in moeilijkheden komen als hij niet nauwkeurig bijhoudt wat er uit gaat. Hij vreest dat zijn buffer voor onvoorziene uitgaven dan in gevaar komt. 

Zijn visie op Miriam is evenmin realistisch. 

Ze heeft nooit onverantwoorde aankopen gedaan. Wel is het zo dat zij, naarmate hij zuiniger werd en haar vaker om een verklaring vroeg, minder in zijn zorgelijkheid geloofde en er meer van overtuigd raakte dat hij overdreven zuinig was. De tegenstelling tussen hen polariseerde als gevolg daarvan: hij werd voorzichtiger, zij makkelijker. 

Door deze onderliggende betekenissen bloot te leggen, komt er meer begrip voor elkaar en komt een compromis in zicht.  

Trots

Ze worden het eens over een bedrag dat Johan maandelijks op de rekening van Miriam zal storten. Zij doet daarvan de huishoudelijke boodschappen en persoonlijke uitgaven. Ze is daar blij mee en blijkt er goed mee rond te komen. Het voelt als een salaris voor haar zorgtaken. Het meest trots voelt ze zich echter als ze een baan vindt voor drie ochtenden in de week als roosterplanner op een hogere beroepsopleiding. 

Van haar zelf verdiende geld spaart ze voor een nieuwe bank en voor haar bijdrage aan de fantastische reis die ze samen gaan maken als dat weer kan. 

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Annette Heffels

  

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie. 

Tekst | Annette Heffels
Beeld | Getty

Ook interessant