Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Hij geeft me altijd het gevoel dat hij slimmer en beter is dan ik’

relatietherapie.jpg

Linda  is 45 jaar, getrouwd met Marc (50) en samen zijn ze van  ouders van Sam (7) en Tim (5). Linda heeft het gevoel dat Marc vindt dat hij in alles beter is dan haar, maar kan daar niet met haar partner over praten.

Uit de praktijk van Annette Heffels

‘Wij praten niet,’ zegt Linda. ‘Ik probeer Mark vaak duidelijk te maken dat wij een soort bedrijf runnen, waarbij hij voor het inkomen zorgt en ik daarnaast ongeveer alles regel met het huishouden en de kinderen. Maar dat we verder langs elkaar heen leven. Hij wordt kwaad, als ik dat zeg, omdat ik dan kritiek op hem heb en daar kan hij niet tegen.”

Altijd beter

“Hij vindt dat hij alles perfect doet en dat ik altijd wat te klagen heb, terwijl ik daar, volgens hem, totaal geen reden toe heb. Hij werkt immers keihard, dat is zo en daarnaast vindt hij dat hij ook nog behoorlijk wat met de kinderen en in het huishouden doet, als ik hem dat vraag. Maar als ik het vraag wordt hij vaak genoeg boos en begint hij mij uit te leggen dat ik onredelijk veel eis. Hij gaat dan net zo lang door tot ik toegeef dat het niet klopte wat ik zei. Dat gaat niet alleen over dingen die ik hem vraag te doen, maar hij laat me ook voortdurend voelen dat hij veel meer verdient dan ik, dat hij meer van politiek weet of van geschiedenis, of van wat dan ook. Hij geeft me altijd het gevoel dat hij slimmer en beter is dan ik.

Irritatie

Ik ben volgens hem te emotioneel, ik ben te dik, sport te weinig, heb niet genoeg algemene ontwikkeling en hij doet en weet het allemaal beter. Dus is het mijn eigen schuld als ik me ergens onzeker over voel, want hij probeert me te helpen door me advies te geven en ik doe daar niks mee, maar blijf er wel over klagen en zeggen dat ik me zo onzeker voel. Hij wil niet erkennen dat mijn onzekerheid alles te maken heeft met zijn superieure opstelling. Hij kan echt naar me kijken, als ik iets nieuws aanheb bijvoorbeeld, alsof hij wil zeggen, dat het toch een vlag op een modderschuit is zolang ik niet afval. Het is toch niet gek dat ik dan het gevoel heb dat hij me verdraagt omwille van de kinderen en omdat het wel handig is dat ik thuis voor alles zorg, maar dat hij niet echt meer van me houdt. Maar ik mag hem dat niet vragen, want dat irriteert hem verschrikkelijk. ‘Als ik bij je weg zou willen dan had ik dat al lang gedaan,’ zegt hij dan. En dan vindt hij het raar dat ik dat niet echt zie als een bevestiging. Soms denk ik dat hij iemand anders heeft. Hij zegt van niet, maar hij heeft er alle gelegenheid voor, omdat hij voor zijn werk vaak op reis is. Ik probeer hem wel te geloven en niet te controleren. Maar wat ik mis is dat hij nooit laat merken dat ik belangrijk voor hem ben.’

Moeten bewijzen

‘Ik doe dat misschien te weinig,’ zegt Marc, ‘maar ik heb ook geen zin om voortdurend verplicht te bewijzen dat ik niemand anders wil, omdat ik van haar houd. Natuurlijk is ze belangrijk, maar ook al zeg ik dat, dan gelooft ze het toch niet en komt ze weer met allerlei vragen waar ik al honderd keer antwoord op heb gegeven. Dan probeer ik het in eerste instantie uit te leggen en duidelijk te maken dat het echt bij haar zit, dat zij zichzelf gek maakt. Maar het is zeker waar dat ik ook wel eens geïrriteerd reageer of het opgeef om nog tegen haar in te gaan, omdat het toch geen zin heeft. Ik heb geen ander, ik wil ook geen ander, ik ben tevreden met het leven dat we hebben en ik probeer zo goed mogelijk mijn bijdrage te leveren thuis.

Geen probleem

Ik ben er minder voor de kinderen dan Linda, dat is absoluut waar, maar dat is haar eigen keuze. Zij wilde minder werken en meer tijd thuis zijn. Vind ik prima. Als ze meer uren zou willen werken, dan moeten we kijken of we een andere oplossing kunnen vinden. Of ze moet het wat beter organiseren, want ze is niet erg goed in plannen. Maar als ik dat zeg dan is het weer ellende. Op weg hier naartoe nog, liep het weer mis. Ik was gehaast, had allerlei toeren moeten uithalen om op tijd thuis te zijn van mijn werk. Dus begint zij in de auto op weg hierheen, te vragen of ik eigenlijk wel mee wil gaan, of dat ik het alleen maar doe omdat zij dat wil. Dus ik zeg eerlijk dat ik geen probleem heb, maar dat ik het doe omdat zij zich kennelijk ongelukkig voelt. Vervolgens is ze boos, want ik leg het probleem bij haar en ik wil totaal niet naar mezelf kijken.

Vernederend

Ik wil best naar mezelf kijken, maar ik weet inderdaad niet wat ik verkeerd doe. Als iemand mij kan uitleggen wat ik anders moet doen dan zal ik dat proberen. Maar volgens haar stel ik me dan superieur op en druk ik haar omlaag. Ze noemt mijn gedrag vernederend en als ze dat zegt dan werkt dat op mij als een rode lap. Mijn vader kon zich vreselijk kleinerend en vernederend gedragen naar mijn moeder en naar ons. Als ik iets niet wil dan is het zijn gedrag overnemen. Ik herken mezelf ook helemaal niet in hem. Mijn vader kan enorm te keer gaan en ik zorg er juist voor om me altijd te beheersen. Ik stop dan liever even het gesprek dan dat ik dingen zeg waar ik later spijt van krijg. Maar als Linda blijft doordrammen en dat soort woorden gebruikt, dan reageer ik wel eens te heftig.’

De therapie

Soms zoeken twee mensen elkaar uit als levenspartner, terwijl ze bij elkaar een kwetsbaarheid oproepen die voort komt uit ervaringen uit het verleden. Bij Marc en Linda is dit het geval. Linda is opgegroeid in een samengesteld gezin. Linda’s moeder werd ongepland zwanger van haar. De vader wilde geen kind. Linda heeft wel contact gezocht met hem toen ze wat ouder was, maar het was duidelijk dat hij geen prijs stelde op verdere ontmoetingen.

Kwetsbaar

Toen Linda zes was kreeg haar moeder een relatie met een man die zelf twee dochters en een zoon had uit een eerder huwelijk. Linda voelde zich tegenover haar bijdehante stiefzusjes, die een paar jaar ouder waren dan zij, niet prettig. Deze meisjes waren evenmin blij met de komst van Linda en haar moeder in het leven van hun vader en lieten dat duidelijk merken. Linda’s moeder kon haar dochter niet beschermen tegen de negativiteit van haar stiefdochters, vanwege haar relatie met de vader van de meisjes. Linda voelde zich in dit gezin niet veilig. De overtuiging dat zij niet niet de moeite waard is, maakt haar heel kwetsbaar in de relatie met Marc.

Oplossen door discussie

Marc groeide op met een extreem strenge vader, die er plezier in had zijn vrouw en kinderen te tiranniseren en te vernederen. Marc leerde in dat gezin om via rationeel redeneren en discussiëren voor zichzelf op te komen. Het was de enige manier om enig respect van zijn vader te verdienen. Vaak lukte dit ook niet en dan kon hij maar het beste proberen om zich terug te trekken en onzichtbaar te maken tot de bui over was. Het bevestiging vragen van Linda geeft hem het gevoel dat hij tekortschiet. Kennelijk doet hij iets waardoor zij ongelukkig is. Dus reageert hij, zoals hij als kind geleerd heeft, door in discussie met haar te gaan en haar te overtuigen van het feit dat ze niet ongelukkig hoeft te zijn en dat er geen reden is om te twijfelen aan zijn trouw. De groeiende irritatie waarmee hij dit duidelijk probeert te maken, roept bij Linda de oude angst voor afwijzing op, waardoor ze nog wanhopiger probeert hem duidelijk te maken dat ze hem nodig heeft.

Sporen uit het verleden

Hoe meer ze dat doet, hoe meer hij haar probeert uit te leggen met rationele argumenten dat ze het verkeerd ziet en hoe meer zij zich niet gezien en afgewezen voelt. Gelukkig kunnen nare ervaringen uit het verleden, die het beeld van jezelf en van anderen beschadigd hebben en hun sporen nalaten tot in het heden, genezen worden wanneer je andere positievere ervaringen opdoet in een liefdevolle relatie. Met Marc en Linda onderzoek ik wat de diepere emoties zijn die verborgen liggen onder de irritatie over het gedrag van de ander. Door die emoties te begrijpen en met elkaar te delen en door daarna ook aan te geven wat je nodig hebt van de ander, kunnen ze het patroon van claimen en terugtrekken doorbreken en echt verbinding maken met elkaar. Dat kost tijd, want dergelijke vroeg ontstane patronen kun je niet alleen veranderen door ze rationeel uit te leggen. Ze moeten doorvoeld worden, wil er echt iets veranderen.

Tekst| Annette Heffels
Beeld| iStock

Ook interessant