Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Hij wist nooit raad met gevoelens’

gevoelens.jpg

Deze week in relatietherapie: Loes (61), heeft een zoon Remco uit een eerder huwelijk die nu ruim twee jaar geleden op 22-jarige leeftijd is overleden na een auto-ongeluk. Ze is inmiddels 18 jaar samen met Peter (66), die volgens Loes niet goed met z’n gevoelens om kan gaan,

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Dit is de maand van zijn overlijden en van zijn verjaardag”, zegt Loes. “Ik voel het gemis altijd, maar dan mis ik hem nog wanhopiger. Wat extra pijn doet is dat iedereen inmiddels lijkt te denken dat ik nu maar eens klaar moet zijn met rouwen. Voor andere mensen gaat het leven gewoon door, maar dat van mij heeft sinds de dood van Remco geen zin meer. Hij stond aan het begin van zijn leven. Was net afgestudeerd en begonnen aan zijn eerste baan, hij had een leuke vriendin, hij was gelukkig. Het voelt zo oneerlijk. Niemand kan zich voorstellen hoe dat is. In het begin is iedereen vol aandacht en medeleven, maar inmiddels merk ik dat er steeds minder mensen komen en dat ze over iets anders beginnen als ik het over Remco heb.”

Buitengesloten

“Ik ben niet gezellig meer. Laatst hoorde ik dat een stel vriendinnen afgesproken had om samen naar de dochter van een van hen te gaan omdat die een kindje had gekregen. Toen ik vroeg waarom ze mij niet meegevraagd hadden, zeiden ze dat ze dachten dat het voor mij te pijnlijk zou zijn. Natuurlijk vind ik het verschrikkelijk dat ik nooit kleinkinderen zal krijgen. Maar zij begrijpen kennelijk niet dat het nog erger is om zo buitengesloten te worden. Ze hadden het mij kunnen vragen en als ik het te moeilijk had gevonden, had ik dat zelf kunnen zeggen. Al dat soort dingen zijn moeilijk. Je wordt iedere keer geconfronteerd met wat er nooit meer zal zijn.”

‘Mijn kind is dood’

“Het voelt zo eenzaam, alsof niemand begrijpt hoe dit is, of ik het alleen moet dragen. Met de vader van Remco heb ik al heel lang geen contact. Bij Peter voel ik ook dat hij niet echt kan begrijpen wat ik voel. Remco is natuurlijk niet zijn eigen zoon. Peter zal zeker ook verdriet hebben gehad, maar hij heeft niet dezelfde gevoelens. Hij probeert me op zijn manier wel te helpen, maar doet dat dan door voor te stellen dat we een weekend weg gaan of door de tuin in orde te maken of voortdurend achter me aan te lopen of hij iets voor me kan doen. Maar wat ik echt nodig heb, het gevoel dat we hierin samen zijn, dat kan hij mij niet geven.”

“Hij is natuurlijk nooit iemand geweest die raad wist met gevoelens. Maar nu, nu ik hem echt nodig heb en hij er niet kan zijn voor mij vraag ik me af wat wij eigenlijk delen met elkaar. Ik merk dat ik hem daardoor nauwelijks om me heen verdraag. Het irriteert me dat hij zo op me let, maar vooral dat hij doorgaat met zijn leven en van mij verwacht dat ik dat ook doe. Hoe moet ik dat doen? Mijn kind is dood, ik sta elke dag op met het gevoel dat er iets vreselijks is dat nooit meer over gaat.”

Lees ook:

Relatietherapie: ‘Ben ik te saai en simpel voor haar?’

Sterke band

“Ik denk dat ik best begrijp wat Loes doormaakt,” zegt Peter. “De dood van Remco was ook voor mij een verschrikkelijke gebeurtenis waarvan ik heel veel verdriet heb gehad en nog heb. Ik mis hem ook elke dag. Daarom doet het ook zo’n pijn als ik Loes hoor zeggen dat het voor mij anders is, omdat hij niet mijn zoon is. Hij voelt voor mij wel als mijn zoon. Loes en ik zijn samen vanaf dat Remco zes was. Er was toen al nauwelijks meer contact met de vader van Remco, dus ik heb hem in feite mee opgevoed. Ik ben met hem naar het voetballen en naar zwemles gegaan heb hem geholpen met huiswerk, heb aanvaringen gehad met hem in zijn pubertijd, want toen was hij niet makkelijk.”

“De laatste jaren hadden we heel goed contact. Hij betrok me bij problemen met zijn studie en ik heb lange gesprekken met hem gehad toen zijn vorige relatie uit raakte. De band die ik met hem had voelde niet minder hecht dan die met mijn twee kinderen uit mijn eerste huwelijk. Hen zag ik zelfs minder, alleen een weekend in de veertien dagen.”

Accepteren

“Het lijkt alsof Loes mij kwalijk neemt dat ik mijn andere twee kinderen nog heb. Ik heb inmiddels ook twee kleinkinderen en ben daar heel blij mee. Ik kan gelukkig weer blij zijn met dingen en vindt het ook mooi dat er na dat vreselijke verlies ook weer nieuw leven is. Ik zou willen dat Loes ook haar leven weer kon oppakken en oma van de kleinkinderen zou kunnen zijn. Maar ze staat dat zichzelf niet toe, verdraagt die kinderen nauwelijks.”

Lees ook:

Relatietherapie: ‘Ik wil naast mijn gezin óók mijn tweede relatie behouden’

‘Alsof ze me haat’

“Ze zegt dat ik er niet kan zijn voor haar en dat ze alleen staat in haar verdriet. Ik zou niets liever willen dan er voor haar zijn, maar ze wijst me voortdurend af. Natuurlijk heb ik geprobeerd haar te laten praten en voor zover mogelijk steun en troost te bieden. Maar het lijkt wel of ik dan steeds het verkeerde zeg. Dus heb ik het min of meer opgegeven omdat het toch steeds weer eindigt met het verwijt aan mij dat ik er niks van snap en dat ik haar in de steek laat. Ze ergert zich aan alles wat ik zeg of doe. Als ik ergens plezier in heb of me goed voel, wat gelukkig weer regelmatig gebeurt, dan voel ik dat ze me dat kwalijk neemt.”

“Het lijkt wel of ze haar verdriet koestert, alsof ze het zichzelf zou verwijten als ze weer een beetje gelukkig zou kunnen zijn. Ik heb proberen uit te leggen dat Remco dit nooit van haar gewild zou hebben. Maar als ik zoiets zeg kijkt ze me aan alsof ze me haat. Alsof ik tussen haar en haar band met Remco wil komen.”

Relatietherapie

Annette Heffels: “In de therapie laat ik eerst Loes vertellen over die wanhopige maar ook bittere en boze gevoelens. Ze vertelt die in aanwezigheid van Peter, de man die volgens Loes niets kan met gevoelens, maar die duidelijk geëmotioneerd is.” Ik moet haar daarop wijzen: “Kijk eens naar hem, voel zijn hand die jou wil troosten.” Daarna vraag ik Peter om uit te spreken wat zijn gevoelens zijn rond het verlies van Remco. Tenslotte vraag ik beiden om zich voor te stellen wat Remco tegen hen zou zeggen, als hij hen zou horen.

Loes hoort in gedachten zijn antwoord: Dat hij weet dat ze van hem houdt en dat hij van haar houdt en wil dat ze weer wat meer ruimte maakt voor de levenden. Daarna vraag ik Peter wat hij zou willen zeggen tegen Remco. Peter vertelt hoe wanhopig hij is omdat hij de vrouw van wie hij houdt aan het verliezen is. Dan gebeurt er iets heel bijzonders. Het lijkt of de harde schil breekt die Loes beschermt tegen de wanhoop, maar die ook voorkomt dat iemand haar kan bereiken. Ze omhelst Peter en zegt dat ze nu pas zijn verdriet kan voelen en dat ze niet wil dat hij weg gaat. “Ik heb je nodig”, zegt ze en hij zegt dat hij er voor haar is. Voor het eerst kan ze dat horen. En voelen.

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Tekst | Annette Heffels
Beeld | Getty Images

Ook interessant