Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Hij is zó gemakzuchtig dat hij alles wat moeite kost uit de weg gaat’

relatietherapie-hij-is-zo-gemakzuchtig-dat-hij-alles-wat-moeite-kost-uit-de-weg-gaat.jpg

Sabine (51) en Jacob (53) zijn al samen sinds de middelbare school. Ze zijn getrouwd en hebben twee kinderen. De vertrouwdheid binnen hun relatie heeft plaatsgemaakt voor ergenissen en onbegrip. Sabine stoort het dat Jacob gemakzuchtig is, terwijl hij juist vindt dat ze áltijd zeurt.

“Dat weet ik niet meer,” antwoord Sabine op mijn vraag wat haar aantrok in Jacob toen ze elkaar leerden kennen. “Dat is zo lang geleden. We zaten nog op de middelbare school. Waar kijk je dan naar? Hij zag er leuk uit toen en we hadden een vriendengroep waar we veel mee optrokken en waar meer stelletjes in zaten. Dus toen kregen wij ook wat met elkaar.”

Niet meteen verliefd

“Ik was niet meteen verliefd, maar hij was wel lief voor me en we konden goed praten, toen. We zijn samen opgegroeid en volwassen geworden en omdat iedereen ons zag als een stel was het ook logisch dat we gingen samenwonen en trouwen. Achteraf zie ik wel dat de dingen waar ik nu zo’n moeite mee heb bij hem er toen ook al waren. Hij is gewoon heel makkelijk. Zeg maar gemakzuchtig. Dingen die moeite kosten gaat hij uit de weg. Of het nou gaat om zijn werk, iets in ons gezin met de kinderen of als er iets moet worden besproken met de buren over de overlast die wij hebben van een boom die al onze zon wegneemt: hij vindt het allemaal geen probleem, zegt hij.

Het is toch niet per se nodig? Of hij zal het wel een keer doen als het zo uitkomt en dan gebeurt er nooit meer iets. Dus alles komt in feite op mij neer. Hij is accountant, maar als de studielening van onze dochter moet worden aangevraagd, kan ík dat doen. En zo gaat het met alles.”

‘Hij wordt net zo’n gemakzuchtig type’

“Bob is gezakt voor zijn eindexamen. Ik zag dat aankomen. Dat online onderwijs bood hem te veel ontsnappingsmogelijkheden. Ik had Jacob gevraagd om hem te helpen met wiskunde, omdat ik de stof op dat niveau niet beheers. Wat Jacob dan doet, is af en toe vragen of Bob nog hulp nodig heeft en of hij zijn huiswerk af heeft. Als Bob dan zegt dat alles in orde is, neemt hij dat aan in plaats van het even te controleren. Volgens hem levert het alleen maar ruzie met Bob op als hij dat zou doen en dat vindt hij dan weer te ingewikkeld. Maar op deze manier wordt Bob net zo’n gemakzuchtig type als zijn vader.”

“Als ik dit met Jacob probeer te bespreken, schiet hij meteen in de verdediging: dat hij het in mijn ogen nooit goed kan doen en dat ik hem en de kinderen te veel op hun nek zit. Maar als ik dat niet doe, gebeurt er gewoon niks. Vervolgens vindt hij dat ik ruzie zoek en houdt hij zijn mond, omdat ik niet voor rede vatbaar ben. Het maakt me zo boos dat ik overal verantwoordelijk voor ben hier in huis en vervolgens te horen krijg dat ik altijd wat te zeuren heb. De kinderen doen daar al net zo hard aan mee als hun vader.”

Moeite met haar perfectionisme

“De kinderen komen inderdaad geregeld in opstand”, vertelt Jacob. “Volgens Sabine ben ik daar de oorzaak van, maar ze realiseert zich niet dat het haar perfectionisme is, waar ze moeite mee hebben. Als Sabine thuiskomt en de kinderen en ik zijn in een plezierige sfeer met iets bezig, dan is er onmiddellijk onrust. Ze vuurt een serie vragen en verwijten op iedereen af over wat we hadden moeten doen of hebben nagelaten en de kinderen gaan daar dan tegen in.”

‘Het is nooit goed’

“Ik ben meestal eerder thuis en probeer dan zo goed mogelijk op te ruimen of na te gaan wat er moet gebeuren, maar ik weet van tevoren al dat het toch nooit goed is. Het is absoluut waar dat Sabine veel meer regelt in het huishouden en met de kinderen dan ik, maar ze hoeft dat niet te doen. Zij wil zelf overal controle op hebben en alles moet op haar manier gebeuren.

De ‘kinderen’ zijn inmiddels achttien en twintig. Kim woont nog thuis omdat het moeilijk is voor studenten om woonruimte te vinden. Ik vind het fijn dat ze er nog is en natuurlijk kan ze ook haar steentje bijdragen aan het huishouden, maar ze moet hard studeren. En eerlijk gezegd vind ik het vooral belangrijk dat ze het thuis naar haar zin heeft en op deze manier haar studieschuld binnen de perken kan houden.

‘Ik zíe het niet eens’

“Sabine verwijt mij dat ik Kim niet wijs op haar taken in huis, maar mij stoort het niet als haar spullen nog ergens rondslingeren of als ze haar kamer niet heeft schoongemaakt. Ik zíé het niet eens. Bob is vorig jaar erg gemakzuchtig geweest met zijn studie. Hij dacht zelf dat hij het toch wel zou halen, maar dat bleek dus niet het geval. Ik vind dat rot voor hem, maar hoop ook dat hij ervan heeft geleerd. Ik heb de indruk dat hij dit jaar harder werkt. Sabine vindt dat ik dat moet controleren, maar ik ga een jongen van achttien niet vragen of hij mij zijn huiswerk wil laten checken. Hij zou dat ook niet accepteren.”

Altijd boos

“Waar ik en de kinderen ook last van hebben, is dat Sabine eigenlijk altijd boos is. Ze racet door het huis, is altijd druk en heeft daarbij het gevoel dat zij slachtoffer is omdat wij van haar verwachten dat ze dat allemaal doet.

Het gevoel dat ze me al jaren geeft, is dat ik een grote teleurstelling ben voor haar. Ik ben niet ambitieus genoeg, verdien te weinig en ben een lakse vader. En ik weet nog precies waarom ik ooit verliefd op haar werd. Ik vond haar mooi, lief en sprankelend. Dat lichte en vrolijke wat ze had, is totaal verdwenen. Ik mis de Sabine van toen.”

De relatietherapie

De eerste drie gesprekken met Sabine en Jacob verlopen volgens een vast stramien. Sabine komt al geladen binnen en barst los in een stroom van verwijten naar Jacob. Ze begint haar verhaal naar mij gericht en vertelt wat ‘híj’ nu weer heeft gedaan en vooral heeft nagelaten. Als Jacob zich begint te verdedigen en daar tegenbeschuldigingen aan koppelt over de opgejaagde sfeer in huis richt ze zich rechtstreeks naar hem met nóg meer verwijten, waarop hij zichtbaar afhaakt en zich afsluit.

Luisteren

“Heb je het gevoel dat Jacob heeft gehoord wat je hem wil zeggen?” vraag ik. “Nee, totaal niet,” antwoordt Sabine. “Als hij zou horen wat ik zei, zou hij er inmiddels toch wel wat mee hebben gedaan? Maar ik kan op hem in blíijven praten, het interesseert hem gewoon niet. Ik interesseer hem niet.” “Heb je gehoord wat ze tegen jou zei?” vraag ik Jacob. “Jazeker,” zegt Jacob, “dat ze vindt dat ik op alle fronten faal en een mislukkeling ben.”

Sabine veert op en zegt woedend tegen mij: “Zie je nou wel dat hij gewoon niet luistert? Wat ik hem probeer duidelijk te maken is dat ik het allemaal niet alleen kan en dat hij er niet voor me is.” Met nieuwe energie somt ze op wat er allemaal mis is aan Jacob.

Praten en niet vluchten

Wat ik zou willen bereiken, is dat Sabine niet alleen maar praat vanuit haar woede, maar dat ze de eenzaamheid en het verdriet uit dat ze voelt omdat ze Jacob niet kan bereiken. En dat Jacob niet zou wegvluchten voor haar boosheid, maar zou zeggen dat hij niet weet hoe hij haar gelukkig kan maken en dat hem dat een machteloos gevoel geeft. Maar om daar te komen is het eerst nodig dat ze elkaar echt horen, in plaats van alleen maar te zien en te horen wat ze toch al van elkaar dachten.

Naar elkaar luisteren

Ze moeten gaan luisteren naar elkaar. Ik oefen met hen om de rol van spreker en luisteraar uit elkaar te halen. Als een van beiden aan het woord is, mag de ander niet onderbreken, maar moet hij de ander écht proberen te begrijpen. Voor hij antwoord geeft, moet hij eerst samenvatten wat hij heeft begrepen. Daarbij vraag ik hun om niet alleen de boosheid te uiten, maar om ook te verwoorden wat er onder die boosheid zit aan verdriet vanwege de afstand die ze groter voelen worden terwijl ze elkaar proberen te bereiken. Als je praat vanuit die zachtere gevoelens in plaats van uit boosheid, is het voor de ander gemakkelijker om echt te luisteren. En zichzelf ook te openen.

Soms breekt Sabines woede erdoorheen en dan sluit Jacob zich weer af. Maar op andere momenten is het mooi om te zien wat mensen ontdekken over elkaars gevoelens en behoeften als ze echt luisteren en horen wat de ander zegt.

Beeld | Getty Images

Margriet 52 ligt in de winkel! Dit extra dikke nummer staat helemaal in het teken van de feestdagen. Zo vieren we kerst bij columnist Marjan, hebben we een exclusief interview met Jamie Oliver én delen we de lekkerste recepten uit zijn nieuwe boek. Verder in deze Margriet: warme feestmode, een spannend winterverhaal en de leukste inspiratie voor kerstversiering. Haal ‘m snel of bestel online zonder extra verzendkosten.

Ook interessant