Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Mijn dochter doet niets met haar intelligentie’

relatietherapie-mijn-dochter-doet-niets-met-haar-intelligentie.jpg

Het verhaal van Sylvia (50), moeder van Emma (19) en Ruben (22), gescheiden van Vincent (54). Sylvia vindt het moeilijk dat haar dochter niets doet met haar intelligentie en dat ze bij haar vader intrekt.

Gescheiden

“Wij komen niet voor onszelf”, zegt Sylvia en voegt daar bitter aan toe, “dan hadden we een paar jaar eerder moeten zijn, misschien was er dan nog iets te redden geweest. Nu was hij al weg voor ik me realiseerde dat we een probleem hadden. Maar ook al zijn we gescheiden, we hebben nog altijd samen de zorg voor de kinderen. Dat wil zeggen: ik heb de afgelopen jaren de zorg gehad en hij ging af en toe met ze uit eten of op vakantie. Met Ruben gaat het goed. Die is inmiddels het huis uit en studeert in Amsterdam. Ik zie hem niet zo veel, maar ik beschouw dat als een goed teken. Hij heeft het naar zijn zin daar en het gaat prima met zijn studie. Maar met Emma gaat het minder.”

Een tussenjaar

“Na haar eindexamen, nu anderhalf jaar geleden, wist ze niet wat ze wilde en heeft ze een tussenjaar genomen. Ze zou eerst werken en dan een reis maken. Ik vond het niet goed dat ze in haar eentje naar India zou gaan, wat aanvankelijk het plan was. Emma was totaal niet zelfstandig en ze had eigenlijk ook geen idee hoe ze dat allemaal zou gaan doen. Dus is ze naar Italië gegaan, waar ze een studio kon huren via kennissen van ons. Na een half jaar was ze terug, deels noodgedwongen vanwege corona. Ze was veranderd, leek niet echt gelukkig. Misschien is daar iets gebeurd. Ze ontkent dat, praat eigenlijk nergens over. Niet over Italië en niet over haar toekomst. Ik was niet zo voor dat tussenjaar, had liever gezien dat ze eerst een jaar had gestudeerd en dan misschien was gaan reizen.”

‘Voor de rest doet ze eigenlijk niks’

“Ik voorzag namelijk al precies wat nu ook gebleken is: dat ze na dat jaar evenmin zou weten wat ze wilde. Ze verdiept zich er ook niet echt in, gaat niet naar open dagen. Ze heeft een baantje in een winkel, en voor de rest doet ze eigenlijk niks. Haar vrienden van de middelbare school zijn gaan studeren, dus die ziet ze minder. Ze heeft een vriend, die ook net gestopt is met zijn studie en waar verder ook niet veel in zit volgens mij. Als het zo doorgaat zie ik haar ook komend jaar niet beginnen aan een opleiding.”

Intelligent

“Terwijl ze zo intelligent is. Ik vind het moeilijk om aan te zien dat ze daar niets mee doet. En als ze daar nu zelf gelukkig mee was, maar dat is ze niet. Wij konden altijd over alles praten, maar nu sluit ze me buiten. Ze heeft zelfs besloten om voorlopig bij Vincent te gaan wonen. Ik begrijp dat, want hij doet geen enkele poging om haar te motiveren om iets te doen met haar leven. We zouden nu samen moeten proberen om haar op weg te helpen, maar hij speelt weer de leuke, tolerante vader.”

De ruimte geven

“Ik speel dat niet”, zegt Vincent, “ik ben er echt van overtuigd dat we Emma de ruimte moeten geven. Het heeft geen zin om haar nu te dwingen een keuze te maken, waar ze na een jaar van terug komt. Natuurlijk zou ik het prettig vinden als ze iets gevonden had waar ze enthousiast over was, maar ze zal dat zelf moeten doen. Ik vind het niet zo erg dat ze dat ‘stomme baantje’ heeft, zoals Sylvia dat zegt. Ze verdient haar eigen geld, ze krijgt geen toelage meer van mij. Die krijgt ze weer als ze gaat studeren. Weliswaar geeft ze alles ook weer uit aan kleding en zo, maar daar kan ik weinig van zeggen, want het is haar geld. Ik heb me wel voorgenomen dat ik van haar een bedrag vraag voor kost en inwoning, als ze hier komt wonen.”

Sylvia haar aanpak

“Ik zal dat voor haar sparen, maar dan went ze er vast aan dat ze voor zichzelf moet zorgen en dat dat geen vetpot is, als ze werkt voor het minimumloon. Ik denk dat dat motiverend genoeg is. Ze komt er op deze manier heus wel achter dat ze toch meer opleiding moet hebben, wil ze ander werk krijgen. Ik geloof niet in de aanpak van Sylvia en ik ben ook niet bereid om met zijn tweeën Emma onder druk te gaan zetten. Volgens Sylvia gaat het niet goed met Emma en is ze depressief of heeft ze iets akeligs meegemaakt in Italië. Ik geloof dat ze vooral last heeft van het feit dat haar moeder haar zo op haar nek zit. Sylvia en ik zijn niet voor niets gescheiden. Ik weet hoe indringend zij kan zijn en hoe weinig ruimte ze iemand laat.”

Lees ook:
Relatietherapie: ‘Mijn man vertelde uit het niets dat hij wilde scheiden’

Bezoekregeling

“Ze heeft nu geëist dat ik tegen Emma zou zeggen dat ze niet bij mij kon komen wonen. Dat zou namelijk voor Emma niet goed zijn, want ik stel te weinig eisen dus kiest Emma voor de makkelijkste weg. Natuurlijk ben ik daar niet in meegegaan. Ik ga niet weigeren om mijn dochter in huis te nemen. Ik snap best dat het voor Sylvia pijnlijk is. Zij heeft de kinderen altijd geclaimd en ik heb me daar niet tegen verzet om de scheiding voor de kinderen niet zwaarder te maken. Ze waren natuurlijk ook al dertien en zeventien toen wij uit elkaar gingen. Naar mijn gevoel te oud om ze een bezoekregeling op te leggen.”

Afwijzing

“Dus ik heb altijd tegen hen gezegd dat ze welkom waren als ze dat wilden. Wat nu meespeelt, denk ik bij het verzet van Sylvia, is dat ze het voelt als een enorme afwijzing dat Emma bij mij wil wonen. Ik begrijp dat wel, maar heb tegen haar gezegd dat het de relatie tussen Emma en haar alleen maar ten goede zal komen als zij stopt met haar onder druk zetten en als ze gewoon leuke dingen met haar gaat doen. Dus doet wat ze mij tot nu toe verweten heeft.”

HBO en universitaire opleidingen

Psychologe Annette Heffels: “Sylvia had gewild dat Emma zich zou aanmelden voor therapie. Maar Emma voelt daar helemaal niets voor. Zij heeft geen probleem, zegt ze, haar moeder heeft een probleem. Emma is volwassen. Ze is geen kind meer dat je aan de hand mee kunt nemen naar de psycholoog. In therapie gaan is een beslissing die ze zelf moet nemen, als ze zelf problemen ervaart. Uit de verhalen van haar ouders over haar zie ik die noodzaak niet echt.  Emma vindt het moeilijk, net als veel jonge mensen, om een keuze te maken uit het ruime aanbod aan HBO en universitaire opleidingen. Ze vindt de eis van haar vader om in haar eigen onderhoud te voorzien als ze niet studeert volstrekt redelijk. Ze gaat trouw naar haar werk, heeft daarnaast contact met vrienden en maakt zeker geen depressieve indruk.”

Verwachtingen van de kinderen

“De zorg van Sylvia lijkt vooral ingegeven door het gegeven dat haar slimme dochter niet de gebaande wegen volgt. Ik begrijp dat. We hebben allemaal verwachtingen over onze kinderen en het is soms lastig om die los te laten en erop te vertrouwen dat het wel goed zal komen. Voor ouders die het vaak oneens waren over de opvoeding toen ze nog samen waren, is het helemaal moeilijk om wel een gezamenlijke lijn te volgen wanneer ze gescheiden zijn. Bij Sylvia is de oude pijn over de scheiding nog voelbaar. Ze heeft enorm haar best gedaan voor de relatie met Vincent en in de zorg voor haar kinderen en het voelt voor haar alsof ze nu met lege handen achterblijft. Haar man, die weinig aan de opvoeding van de kinderen heeft bijgedragen, gaat nu met de ‘beloning’ strijken. Zijn dochter kiest voor hem en niet voor haar bezorgde moeder.”

Liefde en autonomie

“Wat kinderen nodig hebben om op te groeien tot gezond volwassenen is vooral liefde en autonomie, de ruimte om zelfstandig dingen te doen en te beslissen. Sylvia heeft haar kinderen heel veel liefde en veiligheid geven. Echter, nu ze ouder worden, vindt ze het moeilijk om hen los te laten en hun eigen leven te laten leiden. Vincent kan dat wat makkelijker en eigenlijk zouden ze elkaar dus heel goed kunnen aanvullen in plaats van elkaar te bestrijden. Ouders hoeven niet allebei hetzelfde te doen.  Het is vooral belangrijk dat ze respect en waardering tonen voor elkaars verschillende kwaliteiten als opvoeder.”

Afstand

“Tussen Emma en Sylvia komt het wel goed. Ze houden van elkaar, maar Emma heeft het nu nodig om even afstand van haar moeder te nemen en niet voortdurend het gevoel te hebben dat ze Sylvia teleurstelt. Ze zal haar weg wel vinden, ook al heeft ze daar wat meer tijd voor nodig. Vincent kan Sylvia uitleggen dat een jaar werken in een kledingzaak voor Emma geen verloren jaar is, maar dat ze daar heel veel van kan leren. En Sylvia kan daar uiteindelijk naar luisteren zonder het gevoel te hebben dat hij haar vijand is.”

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Margriet 02

Tekst | Annette Heffels
Beeld | Getty Images

Margriet 02 ligt nu in de winkel! In dit nummer een interview met Loretta Schrijver, lekker fit het nieuwe jaar in (met weekplan), winterpastels en wol en nog véél meer. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m online zonder verzendkosten.

Ook interessant