Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Als ik moet kiezen tussen hem en mijn dochter, kan ik niet anders dan voor haar kiezen’

relatietherapie-ze-doet-alsof-ik-een-autoritaire-macho-ben-die-haar-ziet-als-goedkope-huishoudster.jpg

Vera (57) en Remco (60) zijn sinds twee jaar samen. Ze hebben beiden volwassen dochters uit hun vorige relatie. Eén van hen is volgens Remco veel te beschermd opgevoed.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Remco en ik hebben het in heel veel opzichten goed samen,’ zegt Vera. ‘Er is alleen een punt waarop we totaal van mening verschillen. Dat is de manier waarop ik met mijn dochter Jasmijn omga. Hij vindt dat ik veel te beschermend ben naar haar. Hij ergert zich enorm aan haar afhankelijkheid en passiviteit. Volgens hem moet ik meer eisen aan haar stellen: dat ze een baan moet zoeken, of haar studie weer moet oppakken, dat ze eruit moet om met leeftijdgenoten contact te hebben in plaats van de hele dag op haar kamer te zitten achter haar PC. Hij bemoeit zich met haar, terwijl het mijn dochter is. Zegt dan bijvoorbeeld: ‘Als jij toch de hele dag niets te doen hebt, kun je je moeder misschien helpen. Je moeder werkt namelijk wel en moet daarnaast boodschappen doen en koken en jouw spullen wassen en strijken.”

Forceren

“Natuurlijk maak ik me, net als hij, zorgen over Jasmijn, dat heb ik altijd gedaan. Maar ik weet dat het niet helpt om op die manier te forceren dat ze dingen gaat ondernemen, zoals Remco probeert. Dat werkt juist verkeerd om. Ze sluit zich dan helemaal af, weigert zelfs om aan tafel te komen om te eten en draait haar dag/nacht ritme om, zodat ze ons zo weinig mogelijk tegenkomt.”

Zorgenkind

“Jasmijn is altijd een zorgenkind geweest. Ze was als kind vreselijk verlegen, werd op school gepest en buitengesloten. Vanaf haar puberteit is ze zich steeds meer gaan terugtrekken in zichzelf. Ze ontwikkelde een eetstoornis, viel enorm af. Nadat ze daarvoor in therapie is geweest is ze redelijk op gewicht gekomen, hoewel ze nog altijd erg let op wat ze eet. Ze blijft heel dun, maar is nog steeds extreem onzeker. Ze heeft het gymnasium af kunnen maken omdat ze slim is en hard werkte en daarna is ze begonnen met een studie psychologie. Daar is ze na twee jaar mee gestopt.”

Veel verdriet

“Sindsdien zit ze thuis. Ze is gelukkig opnieuw in therapie gegaan, maar anders dan tijdens haar eerdere behandeling zijn haar vader en ik er nu niet bij betrokken. Ze is uiteindelijk volwassen en ze wil geen gezinsgesprekken meer zoals vroeger. In de therapiegesprekken die we eerder hadden kwam naar voren dat ze veel verdriet heeft gehad van onze scheiding, maar ze zegt dat ze dat nu heeft geaccepteerd.”

Lees ook:
Relatietherapie: ‘Seks hoeft voor mij niet, ik vind het niet prettig’

Volgende stap

“Remco vindt dat hij en ik toe zijn aan een volgende stap in onze relatie. Hij wil samenwonen, maar zolang het niet goed gaat met Jasmijn kan ik dat niet. We zijn nu ook vaak bij elkaar, maar ik weet dat Jasmijn niet mee wil verhuizen naar het huis van Remco en ik kan haar in deze situatie niet alleen laten. Remco heeft me nu een soort van ultimatum gesteld. Hij wil niet eindeloos op en neer reizen tussen twee huizen, maar als ik moet kiezen tussen hem en mijn dochter dan kan ik niet anders dan voor Jasmijn kiezen.”

Niet kiezen

“Ik vraag haar helemaal niet om te kiezen tussen mij en haar dochter,’ zegt Remco. Ik heb gezegd dat ik graag wil samenwonen met Vera omdat ik heel veel van haar houd en omdat we inmiddels twee jaar tussen haar en mijn huis pendelen. Jasmijn is van harte welkom om bij ons te wonen, ook al vind ik inderdaad dat dit niet zo’n gezonde situatie is voor een jonge vrouw van 25. Ik denk dat ze het huis uit moet. Als ik haar vergelijk met mijn dochter, die vanaf haar middelbare school een bijbaantje had en op haar achttiende is gaan studeren en zelfstandig is gaan wonen, dan denk ik dat Jasmijn altijd veel te veel gepamperd is door haar moeder.”

Schuldgevoel

“Vera heeft zich altijd schuldig gevoeld over de scheiding, omdat Jasmijn daar zoveel moeite mee had en in die tijd ook anorexia kreeg. Ik begrijp natuurlijk dat je je als moeder enorme zorgen maakt als je een kind zo ziet weg teren. Maar ik denk toch ook dat Jasmijn meer gestimuleerd had moeten worden om bij een sportclub te gaan bijvoorbeeld of om een studie op te pakken, zodat ze in contact kwam met andere mensen van haar leeftijd. Ik heb begrepen dat ze zogenaamd twee jaar psychologie heeft gedaan, maar ze heeft volgens mij geen enkel tentamen gehaald en nauwelijks colleges gevolgd. Ze zit thuis op haar kamer en heeft alleen online contact met lotgenoten, wat me niet echt gezond lijkt: tegen elkaar opbieden wie het ‘t moeilijkste heeft.”

Geen goede situatie

“Vera doet echt alles voor Jasmijn. Ze hoeft geen poot uit te steken in het huishouden en alles wordt voor haar betaald. Ik weet dat Lieke, de oudste dochter, en Jack, de vader van Jasmijn, dit ook geen goede situatie vinden, maar zij hebben het opgegeven om hier met Vera of Jasmijn over te praten. Volgens Vera begrijpen zij helemaal niets van de situatie. Jasmijn is immers ziek, ze is depressief en daarom niet in staat om zich ertoe te zetten iets te doen.”

Toekomstvisie

“Ik heb Vera gevraagd hoe ze de toekomst ziet. Tot hoe lang wil ze op deze manier voor haar dochter blijven zorgen? ‘Zolang dat nodig is,’ zegt ze dan. Als ik probeer uit te leggen dat deze houding er misschien juist voor zorgt dat het altijd nodig zal blijven, dan krijgen wij ruzie en verwijt ze me dat ik haar dochter niet accepteer en dus haar ook niet en dat ik makkelijk praten heb met een gezond kind. Ik heb zelfs gesuggereerd dat dit misschien een goede gelegenheid is om Jasmijn te helpen zelfstandiger te worden. We zouden voorlopig het huurhuis van Vera kunnen aanhouden, zodat Jasmijn daar kan blijven wonen. Maar Vera beweert dat ze geen rust zou hebben als ze weet dat haar dochter daar alleen woont.”

De relatietherapie

Het gesprek met Vera en Remco loopt vast omdat ze beiden een zeer uitgesproken mening hebben over elkaar. Niet alleen over wat de ander doet maar vooral over wie hij is. Remco is ervan overtuigd dat Vera haar dochter niet los kan laten en overmatig beschermt.  Hij wordt in die mening bevestigd door Lieke, de oudste dochter van Vera, die zegt dat zij zich ook moeizaam heeft moeten losmaken van haar moeder.

Ze heeft Remco verteld dat ze blij was dat zij als eerste het huis uit kon, omdat ze anders haar moeder niet alleen had kunnen laten. Ze is ervan overtuigd dat niet alleen Vera bezorgd is om Jasmijn, maar dat Jasmijn zich ook verantwoordelijk voelt voor haar moeder. Ook de vader van Jasmijn heeft de zorg van Vera voor Jasmijn extreem genoemd tegenover Remco. Inmiddels vraagt Remco zich af of Vera wel samen wil wonen en of ze Jasmijn niet als excuus gebruikt om dit uit te stellen. 

Vera daarentegen vindt Remco egocentrisch en oordeelt dat hij weinig inlevend vermogen heeft. Ze verdenkt hem ervan jaloers te zijn op de band die ze met Jasmijn heeft en denkt dat zijn aandringen op samenwonen een manier is om van haar dochter af te komen. Omdat ze elkaar blijven bestrijden op deze oordelen, komen ze niet verder met het zoeken naar een oplossing. 

Grotere onafhankelijkheid

Ik bespreek met hen dat het weinig zin heeft om te proberen eigenschappen te veranderen die bij een persoon horen.  De liefde en de zorg voor haar dochters zal Remco niet weg kunnen redeneren bij Vera en zij zal niets kunnen veranderen aan zijn verlangen om deze levensfase met volwassen kinderen, samen met Vera door te brengen. Enerzijds is het lastig dat hun wensen en gevoelens niet parallel lopen, maar anderzijds zit er ook iets moois in het verlangen van Remco om de zorg van zijn geliefde wat te relativeren en in de behoefte van Vera om haar dochter pas te kunnen loslaten als ze daaraan toe is. Pas als ze deze gevoelens en eigenschappen van elkaar accepteren in plaats van ze te bestrijden, kunnen ze oplossingen zoeken voor hun wens om samen te willen zijn, maar ook Jasmijn te willen helpen naar grotere onafhankelijkheid. 

Niet de vijand

Dat laatste blijkt niet eenvoudig. Het begint met een open gesprek van Vera en Jack met Jasmijn, waarbij ze aangeven dat ze als ouders in de komende periode Jasmijn willen helpen zelfstandiger te worden. Dit leidt aanvankelijk tot een terugval bij Jasmijn die dit opvat als een afwijzing. In samenspraak met de therapeut van Jasmijn wordt een plan opgesteld om Jasmijn te activeren. De relatie met Jasmijns vader, die wat meer eisen aan haar stelt, wordt versterkt.  Hij bezorgt haar via een relatie een part time administratieve baan. Voor Vera is het moeilijk om een stap terug te doen in haar zorg voor haar dochter, vooral op momenten dat ze de angst van Jasmijn ziet. Maar gelukkig beseft ze ook dat Remco en Jack niet haar vijand zijn en dat ze haar willen steunen om haar dochter te helpen.     

Beeld | Getty

Ook interessant