Persoonlijk

Relatietherapie: ‘De relatie met mijn man voelt verstikkend’

relatietherapie-de-relatie-met-mijn-man-voelt-verstikkend.jpg

In deze Relatietherapie het verhaal van Annelies (67) die zich mateloos ergert aan haar man Vincent (70) wanneer haar pensioenjaren aanbreken.

Veranderende tijden

“Sinds mijn pensioen ben ik iemand geworden die ik zelf ook niet bepaald aardig vind”, zegt Annelies. “Dus als Vincent zegt dat ik veranderd ben en niet in mijn voordeel, dan is dat waar. Niet voor niets zag ik enorm tegen dat pensioen op. Ik heb altijd met veel plezier gewerkt. Natuurlijk moet je tegen de tijd dat je stopt met werken investeren in hobby’s en plannen maken wat je gaat doen als je meer tijd hebt, maar ik ben daar nooit aan toe gekomen. Had het te druk. Ik heb wel vriendinnen natuurlijk en de kleinkinderen zijn een dag per week bij ons. Vincent past al vijf jaar op de kinderen van Jessica en binnenkort komt daar het eerste kindje van Kirstin bij. Hij is een fantastische opa, de kleinkinderen zijn gek op hem. Eigenlijk kan ik helemaal niets negatiefs over hem zeggen.”

Overspannen

“In de periode dat hij nog fulltime werkte was hij er minder voor de kinderen, dus daar hadden we toen wel eens woorden over. Maar toen de kinderen net op de middelbare school zaten is hij overspannen geworden en hebben we heel bewust de keuze gemaakt dat hij minder zou gaan werken en ik meer en dat hij grotendeels de zorg voor de kinderen en het huishouden op zich zou nemen. Eerlijk gezegd paste die rolverdeling beter bij ons. Maar de laatste jaren stoor ik me steeds meer aan het feit dat zijn wereld inmiddels steeds kleiner is geworden. Dat is al een jaar of tien aan de gang.”

Lees ook:
Relatietherapie: ‘Het voelde alsof onze relatie een soort van vreemdgaan was’

Ergernissen

“De kinderen gingen het huis uit en hij is op zijn 60ste met vervroegd pensioen gegaan en deed daarnaast heel weinig. Ja, koken en het huishouden en hij heeft lang voor zijn moeder gezorgd toen die achteruit ging. En daarna dus voor de kleinkinderen. Iedereen vond geweldig dat hij al die dingen deed en ik heb vaak gehoord dat ik maar bofte met zo’n man. Dus ik besef dat het ondankbaar en naar klinkt, maar ik erger me vreselijk aan hem. Hij heeft zo weinig te melden, we hebben nauwelijks gespreksonderwerpen samen, behalve de kinderen en wat we zullen eten.” 

Benauwd gevoel

“Hij verheugde zich erop dat ik meer thuis zou zijn, maar ik denk dat het hem tegenvalt, omdat ik steeds geïrriteerd ben. Hij vraagt dan wat er is, maar als ik probeer uit te leggen dat er zo weinig initiatief van hem uitgaat en hij vervolgens voorstelt om naar de film te gaan of uit eten, dan heb ik daar totaal geen zin in. Volgens hem ben ik depressief, maar dat is het niet. Ik ben vooral boos en ik vind er niks aan, aan het leven dat we nu leiden. Ik verveel me met hem. We leiden het leven van bejaarden en ik krijg het benauwd van het idee dat dit nog jaren duurt.”

Moeilijke situatie

“Ik begrijp niet wat ze wil”, zegt Vincent. “Het lijkt wel of ze me kwalijk neemt dat ik tevreden ben met ons leven en blij met haar en met het feit dat we nu meer tijd hebben om samen dingen te doen. Voor mij hoeven dat geen spectaculaire bezigheden te zijn. Ik had me verheugd op het feit dat we nu meer tijd zouden krijgen om te wandelen, vrienden te zien, naar het theater te gaan. Annelies heeft tot de dag van haar afscheid keihard gewerkt. In mijn ogen vaak te hard. Ze wilde dat nooit toegeven, maar de laatste jaren merkte ik dat ze vaak uitgeput was en nog tot weinig in staat was ’s avonds of in de weekends. Ik begreep dat wel en was bezorgd, want ik heb zelf een burn-out meegemaakt. Dus ik liet haar dan maar.”

Verminderende aantrekkingskracht

“Wat ik wel pijnlijk vond was dat ze steeds meer afstand nam van mij. Seksueel contact hebben wij al lang niets meer. Sinds Annelies in de overgang kwam had ze daar weinig behoefte aan. Ik vond dat aanvankelijk moeilijk, maar ik ben inmiddels ook ouder en heb geaccepteerd dat het dan wat minder wordt. Het is voor mij niet het belangrijkste in de relatie. Ik vind het moeilijker dat ze ook nauwelijks meer verdraagt dat ik haar kus of omhels. Ik voel haar dan verstarren. Natuurlijk heb ik geprobeerd om erover te praten. Ik heb haar gevraagd wat het is in mij dat haar zo kwaad maakt. Ze vindt dat ik te afhankelijk ben van haar, ik vraag haar te vaak, volgens haar wat ze wil, ik verzin zelf niks.”

Toenemende onzekerheid

“Maar als ik iets bedenk, heeft ze daar geen zin in. Ze vindt me saai, zegt ze, ze vindt onze gesprekken niet interessant en ze vindt ons leven verstikkend. Ik heb haar gevraagd of ze nog van me houdt, of dat ze liever wil scheiden. Ze kan daar geen duidelijk antwoord op geven. Ze weet het niet, zegt ze. Ik vind dat verschrikkelijk. Ik hou wel van haar en ik wil absoluut niet scheiden. We zijn 45 jaar samen, we hebben kinderen, kleinkinderen, een geschiedenis samen. De kinderen begrijpen hier ook niks van. Zij dachten altijd dat wij een goed huwelijk hadden en dat was ook zo. Is ook zo. Ik denk dat dit een fase is. Annelies heeft het moeilijk met het feit dat ze haar werk kwijt is. Ze werd daar enorm gewaardeerd. Niemand is onmisbaar, maar zo leek het vaak wel.”

De leeftijd

“Nog steeds wordt ze regelmatig gebeld voor advies en dan zie ik haar opleven. Ik denk dat ze moeite heeft om te accepteren dat zelfs zij ouder wordt. Als zij meer ruimte wil, omdat ze het leven met mij verstikkend vindt, dan wil ik haar die ruimte geven. Maar ik denk oprecht dat ze er niet gelukkiger van wordt als wij uit elkaar gaan, omdat haar probleem daarmee niet is opgelost.”

Geen scheiding

Psycholge Annette Heffels zegt:
“Sommige problemen kun je niet oplossen, sommige verschillen niet overbruggen: je kunt ze alleen accepteren. Of niet. Wat Annelies van me vraagt is of ik een therapie weet die haar man kan veranderen in iemand die spannender, interessanter en minder van haar afhankelijk is en die haar veel ruimte laat, maar intussen met initiatieven komt, waar zij echt zin in heeft. Het wordt me duidelijk, ook bij doorvragen, dat niet alleen Vincent niet wil scheiden, maar Annelies evenmin.”

Vrouwen staan in de rij voor hem

“Als ik vraag waarom eigenlijk niet, omdat ze vooral benadrukt wat haar stoort aan Vincent, moet ze pijnlijk lang nadenken, maar zegt dan dat ze hem een goed mens vindt: ‘Hij is aardig, zorgzaam, geduldig, een geweldige vader en opa.’ Met een lachje voegt ze eraan toe: ‘Ik denk , als wij uit elkaar zouden gaan, dat er dan onmiddellijk vrouwen uit onze kennissenkring op de stoep staan bij hem om mijn plaats in te nemen.’ ‘Dat zou je toch niet echt leuk vinden,’ begrijp ik, ‘ondanks alle vrijheid die je dan zou hebben.’ Het is een wat armoedige liefdesverklaring, maar voorlopig genoeg. Althans Vincent doet het ermee: ze wil niet bij hem weg.”

De tijd leren nemen

“De gesprekken daarna gaan over acceptatie. Annelies zal moeten accepteren dat ze een nieuwe levensfase is ingegaan en dat ze zelf een zinvolle invulling daarin moet vinden. Als ze meer ruimte nodig heeft dan mag en moet ze die nemen. Ze kan een opleiding gaan volgen, vrijwilligerswerk zoeken of met vriendinnen of kleinkinderen spannende activiteiten ondernemen. Ze zal zich meer moeten richten op de eigenschappen in Vincent die ze waardeert. Als ze wil dat hij meer initiatief neemt, zal ze zich ook wat meer open moeten stellen voor die initiatieven en zichzelf de kans moeten geven om zich te laten verrassen. Vincent zal moeten accepteren dat Annelies tijd nodig heeft om haar eigen invulling van deze levensfase te vinden.”

Eigen prioriteiten stellen

“Hij kan dat niet voor haar doen. Ook hij moet zich wat meer richten op wat hij zelf wil en belangrijk vindt, zelfs als dat door Annelies wordt afgedaan als oninteressant of saai. Hij mag best wat steviger optreden en wat meer zijn eigen gang gaan. Je kunt geen seks afdwingen bij iemand die dat niet wil, maar je kunt wel duidelijk maken dat je een aanraking of een liefkozing belangrijk vindt en dat je die mist. Misschien is Vincent wel saai, omdat hij uit angst om Annelies te verliezen zich te veel is gaan aanpassen. Zo erg zelfs, dat hij nauwelijks meer zichtbaar is als de man waar ze ooit verliefd op werd en met wie ze lang een gelukkig gezin heeft gevormd met ruimte voor beiden om te doen waar ze goed in waren.”

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Tekst | Annette Heffels
Beeld | iStock

Ook interessant