Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Ik heb het gevoel alsof ik de kinderen tekortschiet’

relatietherapie-ik-heb-het-gevoel-alsof-ik-de-kinderen-tekortschiet.jpg

Anne (45) voelt dat ze thuis tekortschiet, waar Joop (51) al jaren het huishouden met drie kinderen (12, 10 en 5) runt. Er moet wat veranderen, vindt Anne.

“Ik vind dat wij opnieuw moeten praten over de taakverdeling”, zegt Anne. ”Het wordt mij te veel om in mijn eentje te zorgen voor ons gezinsinkomen en daarnaast nog een hoop tijd te moeten besteden aan de kinderen en het huishouden, omdat Joop nu eenmaal heel andere ideeën heeft over hoe de dingen thuis moeten gebeuren.”

‘Jij bent altijd moe’

“Ik mag daar niets over zeggen, want dan vindt hij dat ik zeur. Met name als het gaat om de kinderen wil ik echt meer tijd hebben om dingen met hen te doen. Lara zei laatst tegen mij, toen ik opmerkte dat ik zo moe was: ‘Jij bent altijd moe, mama.’ Dat hakte er behoorlijk in, want het is waar. Het werk kost me zó veel energie dat ik ’s avonds vaak weinig overheb.”

Puberen

”Ik wil dat niet. Uiteindelijk zijn de kinderen voor mij het belangrijkst en ik heb nu voortdurend het gevoel dat ik ze tekortdoe. Vooral nu Tim in de brugklas zit en Lara straks ook, wil ik tijd hebben om hen te begeleiden. Joop denkt daar anders over. Tim is aan het puberen en verzet zich tegen hulp bij of controle van zijn schoolwerk. Ik vind dat prima als hij zelf in staat zou zijn om ervoor te zorgen dat hij alles bijhoudt. Maar hij staat er slecht voor. Joop vindt dat hij dan maar moet voelen wat de consequentie is als hij geen hulp accepteert. Het zit er dik in dat hij van het vwo naar de havo moet. Ik ben bang dat hij op de havo helemáál niks meer uitvoert.”

Minder uren werken

”Ik zou minder uren willen werken, zodat ik thuis ben als de kinderen uit school komen. Maar dat kan alleen als Joop weer een baan zoekt. Hij is leraar geweest en zou weer een aantal uren kunnen werken. Er zijn genoeg vacatures. Na de geboorte van Lara heeft hij een burn-out gehad en we hebben toen besloten dat hij voorlopig thuis zou blijven om voor Tim en Lara te zorgen en daarnaast zou kijken of hij iets anders kon gaan doen.”

‘Wel makkelijk zo’

“Hij heeft daarna een aantal cursussen gevolgd over coaching en leiderschap en geprobeerd een eigen bureau op te zetten, maar dat is nooit echt van de grond gekomen. Omdat de kinderen inmiddels alle drie op school zitten, hoeft hij er niet meer de hele dag voor hen te zijn. Maar ik heb het gevoel dat hij het wel makkelijk vindt zo. Hij heeft tijd om te sporten en te studeren, want hij is nu weer met een opleiding orthopedagogiek gestart. Het voelt inmiddels voor mij niet eerlijk dat hij daar alle ruimte voor heeft, terwijl ik me rot werk. Ik vind dat het nu mijn beurt is om meer tijd te hebben voor mezelf en het gezin.”

‘Samen besloten’

“Over eerlijk gesproken”, reageert Joop. “Het kwam Anne indertijd maar al te goed uit dat ik thuis voor de kinderen zou zorgen, zodat zij fulltime kon blijven werken. We hebben dat samen besloten, omdat we niet wilden dat de kinderen het grootste deel van de week op de crèche zouden zitten. Uiteindelijk krijg je geen kinderen om ze door anderen te laten opvoeden. Die eerste jaren, toen de twee oudsten klein waren, heb ik heus weleens gedacht dat het fijn zou zijn om ’s ochtends de deur achter me dicht te trekken en naar mijn werk te gaan, zoals Anne.”

Fase van ons leven

“Achteraf besef ik dat het een illusie is om met jonge kinderen thuis een eigen coachingpraktijk op te zetten. Daar komt zo veel bij kijken. Je moet een website maken, netwerken, investeren… Dat lukte gewoon niet allemaal. Het is ook niet zo dat ik daar helemaal niets in heb gedaan. Met name op het gebied waarop ik ervaringsdeskundige was, het coachen van leerkrachten, heb ik een aantal mensen begeleid. Het bleek helaas te moeilijk om het overal tussendoor te plannen, dus uiteindelijk heb ik geaccepteerd dat het niet zou lukken in die fase van ons leven.”

Terug op de arbeidsmarkt

“Nu de kinderen alle drie op school zitten, heb ik meer ruimte voor mezelf en voor studie. Anne heeft zich al die tijd verder kunnen ontwikkelen, omdat ik thuis de boel draaiende hield, maar ik ben daar jarenlang niet aan toegekomen. Het is niet zo eenvoudig om daarna weer terug op de arbeidsmarkt te komen. Ik hoop dat die studie mij weer op weg helpt. Ik weet nog niet precies wat ik ermee wil, maar ik wil in elk geval niet terug het onderwijs in. Ik ben daar niet geschikt voor, ben niet voor niks overspannen geworden. Ik vind het pijnlijk dat Anne daar geen begrip voor heeft, nu het haar ineens goed uitkomt omdat zij minder wil werken.”

Huishouden en de kinderen

“Het is overigens waar dat zij het veel te druk heeft, maar dat ligt aan haarzelf. Ik ben verantwoordelijk voor het huishouden en de kinderen, maar zij neemt voortdurend taken over die ik best zelf kan en wil doen. Datzelfde doet ze op haar werk. Door haar perfectionisme en haar ambitie doet ze veel meer dan noodzakelijk is en collega’s profiteren daar dankbaar van. Ik denk niet dat dat zou veranderen als ze minder uren gaat draaien. Volgens mij werkt ze dan evenveel voor minder geld.”

Ongewaardeerd voelen

Het meningsverschil tussen Anne en Joop, dat ze in het begin nog vrij kalm schetsen, loopt al snel hoog op.
De essentie is dat beiden zich onbegrepen en ondergewaardeerd voelen. Als respect en waardering voor elkaar verdwijnen uit de relatie, is het moeilijk om nog liefde te voelen. Anne lijkt Joop zelfs te minachten, omdat hij afhankelijk wil blijven van haar in plaats van zijn eigen inkomen te genereren. Joop voelt dit en het kwetst hem dat zij niet erkent dat hij al die jaren voor de kinderen zorgde en het daarom voor haar mogelijk heeft gemaakt zich te concentreren op haar werk.

Waardering

Als je geen waardering van je partner meer voelt, is het ook moeilijk om die nog te geven. Er ontstaat een strijd over wie het zwaarder heeft en de inspanning van de ander wordt geminimaliseerd. Zowel Anne als Joop probeert de ander ervan te overtuigen dat hij of zij het ’t zwaarst heeft gehad. Daarbij speelt mee dat het ondanks alles nog steeds ongewoon is dat vaders zorgen voor de kinderen en moeders voor het inkomen.

Wederzijds onbegrip

Daardoor voelt Anne zich schuldig dat ze niet meer tijd aan haar kinderen besteedt en moet Joop zich verdedigen omdat hij geen geld inbrengt. Dit wederzijdse onbegrip brengt Anne ertoe om te dreigen dat ze bij Joop zal weggaan, als hij niet bereid is om een deel van het inkomen in te brengen, zodat zij meer tijd krijgt voor zichzelf en voor de kinderen. Joop confronteert haar vervolgens met het feit dat hij dan alimentatie van haar zal eisen, omdat hij geen eigen inkomen heeft en voorlopig ook geen baan.

Geen echtscheiding

Anne voelt het als een groot onrecht dat zij nog steeds ‘voor Joop’ fulltime moet werken, ook als ze uit elkaar zouden gaan. Dit is natuurlijk niet onrechtvaardig en is in de omgekeerde situatie, als een vrouw geen werk heeft omdat ze thuis heeft gezorgd, heel gewoon. Gelukkig realiseren beiden zich na deze harde confrontatie waarin ze heel vijandig tegenover elkaar staan dat een echtscheiding niet de oplossing is voor het probleem tussen hen.

Erkenning nodig

Wat Anne nodig heeft, is erkenning dat haar werk haar te veel is geworden en het begrip en de hulp van Joop om dit op te lossen. Wat Joop nodig heeft, is ruimte om te zoeken naar werk dat bij hem past. De gedachte weer voor een klas te moeten staan die hij niet aankan, maakt dat hij in paniek raakt. Beiden hebben twaalf jaar lang zo goed mogelijk de afspraak over de taakverdeling geprobeerd na te komen. Nu voldoet die afspraak niet meer en moeten ze samen onderzoeken hoe ze die kunnen veranderen.

Een beetje geduld

Daarbij helpt waardering voor elkaars inspanning en begrip voor elkaars behoeften. En een beetje geduld. Joop heeft niet onmiddellijk een baan en Anne is eigenlijk niet meteen bereid om haar functie op te geven. Wat al wel kan, is thuis meer delegeren aan Joop en het dan ook écht uit handen geven. Waardering voor de ander, ook als wat die doet vanzelfsprekend is geworden, is in elke relatie een cruciaal bindmiddel.

De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd. De foto boven dit artikel is ter illustratie.

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant