Persoonlijk

Relatietherapie: ‘Het voelde alsof onze relatie een soort van vreemdgaan was’

relatietherapie-onze-relatie-voelde-als-vreemdgaan.jpg

In deze Relatietherapie het verhaal van Marieke (40) en haar partner Sven (51). Sven is weduwnaar en woont met zijn kinderen Merel (16) en Daan (13). De kinderen zijn nog altijd niet gewend dat hun vader een nieuwe vriendin heeft.

Uit de praktijk van psycholoog en relatietherapeut Annette Heffels

“Sven wil dat ik bij hem intrek”, zegt Marieke. “Hij vindt dat een logische stap voor ons en dat lijkt het ook wel. Zijn huis is groter dan mijn huis. Het is het huis waarin zijn kinderen zijn opgegroeid en waarin ze als gezin hebben gewoond. Merel en Daan kunnen op de fiets of lopend naar school en ze hebben hun vrienden en vriendinnen in de buurt. Bovendien hebben ze de dood van hun moeder moeten verwerken en moeten wennen aan een nieuwe vrouw in het leven van hun vader. Als ze nu vanwege mij zouden moeten verhuizen, zou dat mijn plek in het gezin alleen maar lastiger maken. Nu ik het mezelf zo hoor zeggen, realiseer ik me dat dit het precies weergeeft.”

‘Onze relatie voelde als vreemdgaan’

“Ik moet een plek krijgen in hun gezin, in hun huis en in hun leven en dat kan alleen als ik me in alles voeg naar wat zij gewend zijn. Ik vind dat moeilijk. In het begin van mijn relatie met Sven zagen we elkaar altijd bij mij. Omdat Lies toen nog maar net overleden was, na een lange ziekteperiode, voelden we ons gedwongen onze relatie zo veel mogelijk geheim te houden. Voor de kinderen, maar ook voor de familie van Lies. Dat betekende dat we elkaar stiekem zagen op tijden dat Sven officieel op zijn werk was of sportte in het weekend. Dat was moeilijk, het voelde alsof onze relatie een soort van vreemdgaan was. Maar ik begreep ook dat het voor de kinderen, die nog midden in hun rouwproces over hun moeder zaten, noodzakelijk was.”

‘Ik ben een bezoeker’

“Voor Sven had het afscheid van zijn vrouw al eerder plaats gehad. Zij wist dat ze ging sterven, ze hebben daar veel over gepraat en ze heeft ook tegen hem gezegd dat hij niet alleen moest blijven. Haar overlijden is inmiddels twee jaar geleden. Sven heeft mij een jaar na haar dood eerst geïntroduceerd bij de kinderen en daarna bij zijn schoonouders. Ik voel dat de kinderen mij wel geaccepteerd hebben. Met Daan ging dat makkelijker, Merel had er meer moeite mee. Van haar hoor ik nog vaak: ‘Mama deed dat altijd zo’. Dat gaat dan over simpele dingen als het inruimen van de keukenkastjes of het verplaatsen van een stoel. Met andere woorden: het huis is een heiligdom voor hun moeder en ik mag daar niets aan veranderen. Ik ben een bezoeker die wordt getolereerd, maar ik hoor er niet bij.”

Lees ook: 
Relatietherapie: ‘Alles is voor hem belangrijker dan ik’

‘Ik durf het niet aan’

“In hun huis zal ik nooit mijn eigen plek krijgen. Volgens Sven is dat een kwestie van tijd. Ik moet geduld hebben. Maar ik durf het niet aan om in deze situatie mijn eigen huis op te geven. Als hij wil dat ik met hem samen ga wonen, dan wil ik een huis dat ook van ons samen is. Desnoods wachten we tot de kinderen uit huis gaan. Maar ik heb een plek nodig die ook van mij is en waar ik niet bang hoef te zijn om een stap verkeerd te zetten.”

Moeilijk voor de kinderen

“Eerlijk gezegd vind ik dat Marieke overgevoelig reageert”, zegt Sven. “Toen ze voor mij koos was het heel duidelijk dat de kinderen in mijn leven op dat moment het belangrijkste waren. Ze hadden net hun moeder verloren op een leeftijd waarop ze haar nog heel hard nodig hadden. Marieke heeft natuurlijk zelf geen kinderen. Zij en haar vorige vriend hebben daar bewust voor gekozen. Zij hadden andere prioriteiten, wilden hun vrijheid behouden, veel reizen. Ik weet van Marieke dat zij nooit de behoefte heeft gehad om moeder te worden. We hebben daar in het begin van de relatie uitvoerig over gesproken, want voor mij was duidelijk dat ik geen kind meer wilde. Ik vind mezelf te oud en denk dat dat voor mijn kinderen te ingewikkeld zou zijn geweest. Het zou al moeilijk genoeg zijn voor hen om een andere vrouw op de plek van hun moeder te zien.”

Stiefmoeder

“Natuurlijk begreep ik ook hoe moeilijk het was voor Marieke om ineens twee pubers ‘cadeau te krijgen’ in haar relatie met mij. Ik vind overigens dat ze het met mijn kinderen heel goed gedaan heeft. Ze had zich van tevoren ingelezen in de rol van stiefmoeder, (dat is hoe Marieke in elkaar zit: die bereidt zich altijd goed voor en probeert alles zo verantwoord mogelijk te doen) en ze heeft meteen duidelijk gemaakt dat ze nooit de plaats van hun moeder zou innemen. Natuurlijk was vooral Merel aanvankelijk terughoudend, maar ik merk dat ze steeds meer Marieke opzoekt en haar soms zelfs in vertrouwen neemt over dingen die ze niet aan mij vertelt. Ik denk dat we het goed gedaan hebben door onze relatie aanvankelijk stil te houden en door Marieke pas na ruim een jaar bij de kinderen te introduceren.”

Een nieuw begin

“Die voorzichtigheid was niet makkelijk voor ons beiden. Marieke had het gevoel dat onze relatie iets illegaals had, ik vond het vooral moeilijk naar mijn kinderen, om niet eerlijk te zijn tegen hen. Bovendien konden we elkaar maar weinig zien, omdat er naast mijn werk en de zorg voor de kinderen weinig tijd voor ons overbleef. Daarom wil ik nu niets liever dan een volgende stap zetten in onze relatie. Ik wil dolgraag samenwonen. Marieke wil dat ook, maar zij wil dat we samen een ander huis kopen, zodat het voor ons beiden een nieuwe start is.”

Afscheid van vertrouwde omgeving

“Ik kan haar niet uitleggen dat dit voor de kinderen, die al zo’n groot verlies hebben geleden, opnieuw een afscheid zou zijn van hun vertrouwde omgeving. Volgens Marieke wil ze niet wonen in een huis waar ze zich gast voelt. Maar juist door bij ons in te trekken zal het voor haar en voor de kinderen duidelijk zijn dat ze geen tijdelijke gast is, maar mijn partner. En natuurlijk mag ze dingen in huis veranderen om het meer haar smaak te maken. Ik vraag me af of er niet iets anders zit achter haar weigering om haar eigen huis op te geven.”

Verdediging

Sven heeft voor zichzelf die vraag al beantwoord. Hij denkt dat Marieke haar twijfels heeft over de relatie, vooral vanwege de kinderen. Ze heeft niet zo veel met kinderen, heeft ze nooit gewild en dus gebruikt ze het feit dat hij niet zijn huis wil verkopen als test (hoe belangrijk ben ik voor jou?), als excuus om niet samen te wonen en zich regelmatig in haar eigen huis  terug te trekken. Met andere woorden: ze is dus, in tegenstelling tot wat ze hem aanvankelijk liet geloven, niet bereid om te accepteren dat zijn kinderen bij hem horen. Zij beweert dat de kinderen niet verdragen dat ze iets verandert in huis, maar ze moet ze wat meer kans geven om aan de nieuwe situatie te wennen. 

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Het besluit

Marieke heeft juist haar vragen bij het verhaal van Sven. Ze krijgt het gevoel dat zijn kinderen altijd zullen bepalen hoe het leven van Sven en haar eruit zal zien. Wanneer zij iets anders wil dan de kinderen, zal ze altijd aan het kortste eind trekken. Hij vraagt begrip en geduld van haar, maar heeft zelf geen begrip voor het feit dat zij zelf een eigen plek nodig heeft. Wanneer partners zich zo onverzoenlijk vastbijten in hun standpunt en geen compromis kunnen vinden, spelen bijna altijd diepere emoties en behoeften een rol. Het gaat hier niet om het huis, maar het gaat om het gevoel van veiligheid bij elkaar. Je komt als je hun probleem hoort in de verleiding om een compromis voor te stellen. Waarom besluiten ze niet dat Marieke met haar eigen spullen het huis geleidelijk meer in een gezamenlijk thuis kan veranderen?

Het verleden

Op het moment dat je zo’n compromis voorstelt (ik heb dit even geprobeerd, maar had beter kunnen weten) worden van beide kanten bezwaren gemaakt. Voor Marieke is dit niet ingrijpend genoeg, voor Sven gaat het te ver. Eerst moeten ze hun dieperliggende angsten uitspreken naar elkaar. Ze moeten voelen dat daar begrip voor is en dat ze elkaar kunnen geruststellen. Het gaat niet om het huis en de inrichting: het gaat om de liefde en om het vertrouwen in elkaar in een situatie die niet gemakkelijk is. Beiden hebben ze hun rugzak uit hun leven voordat ze elkaar kenden.

De tijd zal het leren

Marieke heeft het nodig om zich belangrijk te voelen in het leven van Sven. Rationeel begrijpt ze dat hij allereerst verantwoordelijk is voor zijn kinderen, maar haar gevoel zegt dat zij daardoor altijd onzeker is van haar belang in zijn leven. Sven is bang voor verzet en verdriet van zijn kinderen, maar heeft daarnaast het gevoel dat Marieke niet genoeg van hem houdt om zijn kinderen minimaal te accepteren en liefst van ze te houden. De conclusie is dat ze elkaar wat meer tijd en zekerheid moeten geven om plannen te maken voor een huis van hen beiden waarin de kinderen zich ook goed voelen.   

Annette Heffels

Annette Heffels is psychologe. Ze is getrouwd en heeft een zoon, twee dochters en een kleinkind. De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd en de afbeelding bovenaan is ter illustratie.

Tekst | Annette Heffels
Beeld | iStock

Margriet 41 ligt nu in de winkel!Met deze week: sprankelende herfst make-overs, lekker het bos in, een interview met Nelleke Noordervliet en nog véél meer. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m online zonder verzendkosten.

Ook interessant