null Beeld

Paul de Munnik: ‘Ik dacht een begripvolle vader te zijn, dat viel tegen’

Met zijn derde album, III, laat zanger Paul de Munnik (50) misschien wel meer dan ooit zien wie hij is. Hij weet inmiddels dan ook precies wat hij kan, maar vergeet soms wel te genieten. 

Het is niet dat hij heeft stilgezeten, maar als hij het afgelopen jaar zou moeten samenvatten komt toch als eerste het woord rust naar boven. En dan vooral de rust in zichzelf. Want, en dat verbaasde hem zelf ook, het lukt hem gewoon om zich eraan over te geven. “Hoe dat komt? Goede vraag. Het heeft, denk ik, met mijn leeftijd te maken. Dat najagen, het hijgerige en gretige is er vanaf. In plaats van allemaal dingen te moeten willen en nog meer ervaringen vergaren, denk ik nu: eigenlijk ben ik wel oké. Het is goed zoals het is.”

Had je die rust ook toen vorig jaar je nieuwe album, III, af was en vervolgens door corona het hele land dichtging?

“In het begin dacht ik, zoals veel mensen, dat corona niet zo lang zou duren. Ik vond het na het maken van mijn album, wat een intensief proces is, stiekem ook wel fijn dat ik een paar weken rust had. Maar het duurde natuurlijk allemaal veel langer. En ja, er was toen ook wel even paniek – wat nu? – en daarna berusting. Ik ben gezond, mijn familie en mijn kinderen ook, dat is het belangrijkst. Ik heb een jaar gewacht met het uitbrengen van mijn nieuwe album, toen wilde ik laten zien wat ik heb gemaakt. Want ja, ik ben er trots op.”

Je hebt over dit album gezegd dat het een blauwdruk is van wie je bent. Hoe moet ik dat zien?

“Wat ik daarmee bedoel, is dat als je nu luistert, je een zelfverzekerde zanger hoort. En niet zo van: goh, wat ben ik goed, maar: ik weet wat ik kan. Het is ook een soort blik naar de toekomst. Ik blijf niet hangen in melancholie van wat allemaal was, maar ga door. Het idee dat je altijd weer opnieuw kunt beginnen is heel bevrijdend. Toen ik met Thomas (zanger Thomas Acda met wie Paul tot 2015 een duo vormde, red.) begon, net nadat we waren afgestudeerd, waren we aan het zoeken hoe we samen klonken, wat voor muziek we wilden maken en wat onze signatuur was. Het is voor mij goed om die zoektocht nu weer aan te gaan. Hoe klink ik, wat wil ik maken, wie ben ik als muzikant? Het antwoord op die vragen is dit album.”

Zo’n zoektocht gaat vaak gepaard met inzicht krijgen, hoe is dat voor jou?

“Ik zit daar nog eigenlijk middenin. Want dat inzicht is er wel, maar moet ik nog zien toe te passen in mijn leven. De laatste jaren ben ik heel erg bezig met waar mijn bewijsdrang vandaan komt. Waarom wil ik steeds maar laten zien wat ik kan, waarom wil ik steeds maar proberen om het nog beter te doen? Dat heeft met een bepaalde onzekerheid en ontevredenheid te maken. Ik probeer nu eigenlijk om gewoon meer tevreden te zijn over de dingen die ik maak en over de man die ik ben, in plaats van steeds maar te denken dat het niet goed genoeg is."

"Voor die ontevredenheid is ook eigenlijk geen aanleiding. Ik heb een fijne jeugd gehad, lieve vrienden om me heen, ik heb heel mooie dingen mogen doen en ik ben echt helemaal geen vervelende man. De optelsom die ik maak is dat ik dus eigenlijk veel tevredener moet zijn.”

Maar dat lukt je nog niet helemaal?

“Het lukt steeds beter. Maar dat komt ook omdat ik er tijd voor vrijmaak, om dat gevoel te onderzoeken. Mijn ouders zijn allebei overleden, mijn vader kreeg zestien jaar geleden een hartaanval, mijn moeder is vijf jaar geleden overleden. Ze had alzheimer en is eigenlijk heel langzaam uit het leven gegleden. Haar dood heeft wel het een en ander in werking gezet, want die bewijsdrang komt natuurlijk ergens vandaan. Gek genoeg durfde ik daar pas goed naar te kijken toen zij er niet meer was."

"Mijn moeder was een lieve, mooie, sterke vrouw. Ze kon prachtig zingen en had met haar talent heel goed professioneel zangeres kunnen worden, maar trouwde en kreeg vijf zonen, van wie ik de jongste ben. En in die tijd was je als getrouwde vrouw klaar en zat je thuis. Dat heeft haar hele leven door gesluimerd, het gevoel dat je iets wilt en daar ook goed in bent, maar niet kunt."

Zingen in de kerk

"Het mooie is dat ze ons haar liefde voor muziek heeft meegegeven. Ze was dirigent in de kerk en zong in het koor, en nam ons dan mee. Mijn eerste ‘optredens’ waren dan ook in de kerk. Ze was op een bepaalde manier ook heel gedreven en wees ons altijd op een noot die we niet zuiver zongen of een akkoord dat we mooier konden aanslaan. Het kon in haar ogen altijd beter. En dat heb ik ook wel meegenomen in mijn leven: het kan beter. Wat dus ook voor een bepaalde ontevredenheid zorgt."

"De vraag die ik nu aan het onderzoeken ben is of die ontevredenheid me ver heeft gebracht of juist heeft belemmerd? Mijn vader was een heel lieve, tevreden man. Ik lijk op mijn moeder, maar denk steeds vaker dat ik ook op mijn vader zou willen lijken; dankbaar, trots, iemand die blij is met hoe het reilt en zeilt in het leven.”

null Beeld

Ben je zelf de vader geworden die je wilde zijn?

‘Toen wij kinderen kregen, dachten we dat ik een heel rustige en begripvolle vader zou zijn. Die alle tijd en geduld had. Dat bleek dus tegen te vallen. Het moest veel meer bij mijn partner vandaan komen. Dat is me ook wel van mezelf tegengevallen. Ik dacht dat ik daar veel meer ruimte voor zou hebben, terwijl ik, en dat is ook meteen het nadeel van mijn vak, vooral bezig was met mezelf te profileren."

"Toen mijn oudste werd geboren was ik 31 en eigenlijk pas net begonnen als zanger. Ik kon de verantwoordelijkheid natuurlijk wel aan en ik ben ook een liefdevolle vader, maar ik had wel wat meer geduld en tijd willen hebben. Maar de band met mijn kinderen is heel goed, we praten over alles, ze kunnen met alles bij mij terecht en doen dat ook. Dus op basis daarvan zou ik zeggen dat ik de vader ben geworden die ik wilde zijn.”

Wat is tekenend voor het gezin waarin je bent opgegroeid?

“Dat we heel hecht met elkaar zijn. Ik ging met mijn broers na het eten altijd voetballen op het pleintje vlak bij ons huis. We hadden een eigen spel bedacht: je moest de bal hooghouden, hij mocht één keer stuiteren en dan moest je op de ander schieten en die moest die bal dan weer hooghouden. Je begon met tien punten en de truc was om te zorgen dat je als laatste af was. Toen mijn moeder verhuisde naar een verzorghuis zijn we haar huis gaan opruimen. Dat was best gek om daar zonder ouders te zijn, maar omdat we met elkaar waren voelde dat ook vertrouwd."

"We zijn toen met z’n vijven weer naar dat pleintje gegaan om te voetballen. Ik was 46, mijn oudste broer 56, stonden we daar als volwassen mannen te schreeuwen en lachen en op elkaar te schieten. Het was, nu ik er zo over nadenk, eigenlijk een heel mooi, waardevol moment. We sloten een tijdperk af, want we wisten dat we daarna nooit meer op dat pleintje zouden komen."

Vijf broers De Munnik

"Met mijn broers heb ik altijd een heel sterke band gehad. Dat is niet iets wat we heel erg uitspreken, dat zit meer in het gevoel dat het wel goed zit. Mijn ouders waren ook niet uitgesproken. Ze hebben bijvoorbeeld nooit gezegd dat ze van mij houden, maar ik heb me altijd heel geliefd gevoeld. En we waren op een bepaalde manier heel erg samen. Niet alleen met ons gezin, maar ook met de hele familie. Er waren altijd veel familiefeestjes met al mijn ooms en tantes en dan was er muziek of dan gingen we met elkaar zingen. Dat doe ik nu met mijn broers ook. Het afgelopen jaar zijn we elke zondag gaan zoomen, vaste prik om half negen. Dat vind ik heel fijn, even bijkletsen, even naar elkaar kijken en luisteren, even intunen op elkaar.”

Komen je broers kijken als je moet optreden?

“Meestal wel en dat vind ik ook heel leuk. Het heeft overigens lang geduurd voordat ik doorhad dat ze trots op me waren. Ik dacht dat ik daar heel erg mijn best voor moest doen. Misschien wel omdat ik de jongste ben. Ik was 27 toen we doorbraken met Acda en De Munnik en ik heb lang gedacht dat ze het irritant vonden, dat kleine broertje die het had gemaakt. Terwijl juist mijn broers ervoor hebben gezorgd dat ik naar de Kleinkunstacademie wilde. Zij zaten op een heel leuke middelbare school waar veel aandacht was voor muziek en cabaret. Ik was een jaar of acht toen ik naar een schoolvoorstelling van hen ging kijken en dat was betoverend."

"Ik zag mijn twee oudste broers op het podium staan en ik dacht: dat wil ik ook. Dat had met hen te maken, ik vond het geweldig wat ze deden, maar ook met de magie van het theater. Dat het doek opging, de lichten aan. Ik heb ervoor gezorgd dat ik ook naar die middelbare school ging en deed ook mee aan die culturele avonden. Toen Thomas en ik waren doorgebroken, waren mijn broers nog van alles aan het uitzoeken. Die waren dan ook niet altijd met mij en mijn carrière bezig. Waardoor ik weer dacht: is het wel goed genoeg? Die gevoeligheid is nu minder. Ook omdat ze hebben gezegd dat ze trots op me zijn en ik weet dat ze het me gunnen. Wat dat betreft is er veel liefde tussen ons.”

Lees ook:

Pop, hip hop of juist klassiek? Je muzieksmaak zegt écht iets over je persoonlijkheid

Is dat wat liefde voor jou betekent, gezien worden?

“Ja. Ik denk dat liefde dat is. Dat iemand ziet wie je echt bent. Wie kijkt in je ziel en wie laat je in je ziel kijken? Dat zit voor mij in allerlei soorten relaties, niet alleen tussen mij en mijn broers, maar ook in de relatie met mijn kinderen en geliefden.”

null Beeld

Kun je goed liefhebben?

“Ik durf wel te zeggen dat ik dat kan, maar ik twijfel ook omdat je jezelf wel moet kunnen uitschakelen. Of ‘uitschakelen’ is een groot woord, maar een stap opzij kunnen doen zodat er ruimte is voor de ander. Ik ben als jongste van vijf, maar ook als artiest, gewend dat het over mij gaat, dat ik in de spotlights sta. In de ander de ruimte geven mag ik nog wel wat groeien, maar ik kan wel goed liefhebben. Ik ben ook hartstochtelijk.”

Waarin zit jouw hartstocht?

“Ik kan me wel aan iemand verliezen en dan wil ik er ook helemaal voor diegene zijn.”

Daar is ook een bepaalde moed voor nodig om je zo te kunnen onderdompelen in de liefde.

“Ja, je hart verliezen is eng. En de liefde kan ook genadeloos zijn. Maar wat is het alternatief? Niet liefhebben? Dan neem ik liever het risico dat ik op mijn bek ga.”

Ben je makkelijk om mee samen te zijn?

“Ik vind van wel, maar de meningen zullen daar ongetwijfeld over verdeeld zijn. Want ik heb ook de neiging om het conflict te vermijden. Zo gaat dat in een groot gezin; óf je bent met z’n allen aan het knokken onder tafel óf iedereen zorgt dat het conflict wordt vermeden. Mijn ouders waren ook geen praters, dus ik heb geleerd om eromheen te gaan. Dat is ook in mijn werkrelatie met Thomas zo geweest. Die zei altijd: ‘Het is zo moeilijk, want met jou kun je gewoon geen ruzie krijgen.’ Een van de dingen die ik me de laatste jaren heb voorgenomen, is dat ik ook gewoon eerlijk wil zijn en wel de confrontatie opzoek. Dus wat dat betreft ben ik misschien wat ingewikkelder geworden om mee samen te zijn. Nou ja, het is natuurlijk ook hoe je het zelf ziet. Ik zou best met mij samen willen zijn.”

Daarin zit wellicht ook die rust waar we het eerder over hadden. Dat je bent geworden wie je wilt zijn.

“Dat is aan de ene kant nog wel wat onrustig, omdat ik nog aan het zoeken ben en aan de andere kant ben ik, zoals ik zei, wel eerlijker over dingen en begrijp ik mezelf steeds beter. Dat maakt deze fase van mijn leven ook wel prettig. Ook in mijn werk. Als ik met jonge artiesten werk, zie ik dat die nog van alles willen. Dat vuur is te gek om te zien, en ik ben er ook wel jaloers op dat zij nog alles mogen meemaken, maar het is ook wel lekker dat ik niet meer zo veel hoef van mezelf."

"Ik tune ook af en toe een dag uit. Als het een regenachtige dag is, denk ik gewoon: weet je wat ik ga doen vandaag? Ik houd die gordijnen dicht en ik ga een beetje een serie kijken, of niet, ik bestel wat eten en iedereen zoekt het allemaal maar uit. Om meer te genieten van het leven gun ik mezelf af en toe zo’n dag.”

null Beeld

Dit artikel staat ook in Margriet 35 - 2021, nú in de winkel. Haal 'm snel of bestel online via lossebladen.nl.

Tekst | Saskia Smith

Fotografie | Marloes Bosch

Redactie Margriet

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden