Persoonlijk

Nog nooit verteld: ‘Kon ik het maar uitmaken met m’n zus’

nog-nooit-verteld.jpg

Femke realiseert zich dat de relatie tussen haar en haar jongere zusje Carola niet gezond is. Maar Carola begrijpt dat niet, dus gaat Femke haar met smoesjes uit de weg.

Hoe pijnlijk dat ook is. “Ik wil echt voor mezelf kiezen.”

Zussenliefde

“Natuurlijk hou ik nog van Carola. Dat zal nooit overgaan en ik zal haar nooit laten vallen. Ze is mijn zus; een verbintenis voor het leven. Eerlijk gezegd zijn er momenten dat me dat benauwt. Als ze een vriendin was, zou ik misschien wel afstand van haar nemen, in elk geval voor een tijdje. Maar met je zus kun je het niet ‘uitmaken’. Ze heeft me ook echt nodig. Ik vind dat ze meer op eigen benen moet staan. De manier waarop ik dat duidelijk maak, is misschien niet altijd even eerlijk. Maar hoe het anders moet, weet ik ook niet.

Ik kan me nog goed herinneren dat Carola werd geboren. Ik was net acht. ‘Nu is jouw kindertijd voorbij’, grapte mijn vader. Ik ben het nooit vergeten, want hij had gelijk. Carola was een huilbaby en mijn leven thuis stond vanaf dat moment in het teken van m’n zusje. Mijn moeder was uitgeput. Als ik uit school kwam, kroop zij in bed en nam ik de zorg voor Carola op me. Dat vond ik alleen maar leuk, ik genoot ervan om met haar te tutten. Pas veel later drong tot me door dat dit niet gezond was.”

Gestrande relaties en vriendschappen

“Ook toen ik puber was, bleef het normaal dat ik mijn zusje op sleeptouw nam. Doordat ik Carola niet achter wilde laten, ben ik zelfs vier jaar langer thuis blijven wonen. Mijn toenmalige vriend, die wilde dat ik bij hem introk, hield het op een gegeven moment voor gezien. Toen ik een nieuwe liefde vond, heb ik het anders aangepakt, maar Carola kwam bijna elk weekend logeren.

Zelf heb ik het nooit zo gezien, maar ik heb vaak gehoord dat Carola en ik te hecht waren. Partners ergerden zich eraan en ook vriendinnen plaatsten kanttekeningen. Zo vonden ze het raar dat ik altijd, ook op vakantie, een paar keer per dag met mijn zusje belde. Maar dat vond ik gezellig en we waren dit nu eenmaal gewend. En als Carola mij ergens voor nodig had, zegde ik andere afspraken af. Er is één vriendin geweest die om deze reden het contact met mij verbrak. Toen vond ik het belachelijk – nu begrijp ik het beter.”

Pijnlijke scheiding

“Een paar jaar geleden ben ik gescheiden. Hoewel Carola er echt voor mij probeerde te zijn, merkte ik dat ik mijn ei niet bij haar kwijt kon. Elk gesprek draaide ze snel weer naar zichzelf toe. Ik besefte dat ik daar zelf ook een aandeel in had. Hoe verdrietig ik ook was, ik hield mij meestal toch groot naar haar toe. Ik realiseerde me dat ik genoeg had van mijn sterke houding. Want die was verre van echt.

Mijn scheiding is pijnlijk geweest, maar heeft me ook veel geleerd. Ik heb mezelf beter leren kennen. Ik ben gaan inzien dat ik mezelf mijn leven lang op de tweede plek zette, misschien zelfs wel op de laatste. Met mijn eeuwige zorgzaamheid maakte ik mezelf tot voetveeg: in de liefde, op mijn werk en bij mijn familie. Daardoor deed ik mezelf chronisch tekort.

Nieuw gedrag

“Ik ben dit op alle fronten gaan aanpakken. Toen ik ging daten, stelde ik me minder volgzaam op. Dat was wennen, maar ik zit nu voor het eerst in een gelijkwaardige relatie. Zo fijn! Ook op mijn werk loop ik minder op mijn tenen. Want nee, ik ben niet meer die collega die eeuwig en altijd klaarstaat om een ander nog wat uit handen te nemen. Grappig genoeg levert mijn nieuwe gedrag me veel meer respect op ook.

Carola was degene bij wie mijn zorgzaamheid en wegcijferen de spuigaten uitliep. En juist bij haar blijkt het ’t moeilijkst om ‘mijn nieuwe ik’ trouw te blijven. Hoewel ik al vaak heb geprobeerd haar uit te leggen wat voor ontwikkeling ik heb doorgemaakt, ze pikt het niet op. Ze beweegt niet mee, claimt mij nog net zoals vroeger. Hoewel we niet meer dagelijks bellen, ben ik nog steeds de eerste bij wie ze aanklopt als er iets is. En dat is om de haverklap. Hoewel zij ook al in de veertig is, kan ze nog steeds niet op eigen benen staan.”

‘Ik kan mezelf niet zijn bij haar’

“Het liefst zou ze mij elke week zien. Ik wil dat niet: ik wil liever tijd in mijn relatie steken, met mijn kinderen zijn – of gewoon alleen. Zo vind ik het heerlijk om een dagje in mijn eentje te shoppen. Dat vertel ik nooit tegen Carola, want dan wil ze geheid mee. En in plaats van dat ik dan zelf leuke kleren pas, sta ik de hele dag haar aankopen te keuren. Of zit ik bij een veel te lange lunch eindeloos naar haar te luisteren.

En nee, ik wil niet in detail weten hoe de aanvaring met haar partner of met iemand anders is verlopen: ik zie pas de laatste tijd hoe verwend ze is en dat haar vele ruzies meestal haar eigen schuld zijn. Als ik dat zeg, ben ik degene op wie ze woedend wordt, dus dan verbijt ik me maar. Met krampen in mijn maag. Zo zijn er talloze voorbeelden te geven van momenten waarop ik niet mezelf kan zijn bij haar.”

‘Ik wil echt voor mezelf kiezen’

“Dat doet me pijn, want wat ik zei: ik hou van haar. Toch wil ik niets liever dan dat er meer afstand tussen ons komt. Omdat gesprekken niets blijken uit te halen, ga ik haar steeds vaker uit de weg. Ik bedenk smoezen. Houd dingen achter. Negeer appjes met een zoveelste verzoek. Of houd me schuil. Op donderdagavond, als ik alleen thuis ben – en dat weet Carola maar al te goed – zit ik vaak in het donker tv te kijken, omdat ik geen zin heb dat mijn zus onverwachts op de stoep staat na haar yogales om even ‘gezellig’ te buurten. Ik weet dat ze speciaal omrijdt om te kijken of ik thuis ben, maar dat kan me niet schelen. Dat leert ze vanzelf af, als ze me bijna nooit treft.

Natuurlijk weet ik dat het niet eerlijk is. En echt, ik zou er liever met haar over praten. Maar ik weet niet hoe. Ik weet niet hoe ik haar naar mij kan laten luisteren, zonder dat ze in tranen uitbarst, zich in de steek gelaten voelt – en zonder dat ik me toch maar weer schik. Dus moet het maar zo, want ik wil echt voor mezelf kiezen. Nadat ik mijn hele leven haar op de eerste plek heb gezet, ben ik nu aan de beurt.”


Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2020-08. Je kunt deze editie hier nabestellen.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Tekst | Lydia van der Weide
Beeld | iStock

Ook interessant