Persoonlijk

Nicolettes dochter overleed na xtc-gebruik: ‘Zonder haar is het oorverdovend stil’

interview-nicolette.png

Drie jaar geleden verloor Nicolette Koopen haar dochter Daniëlle nadat zij xtc had gebruikt. “Bij drugs dacht ik altijd aan mensen die aan lager wal waren geraakt.”

Nicolette: “Zonder Daniëlle is het oorverdovend stil. Ze was zo’n aanwezige verschijning. Altijd vol praatjes, gezelligheid en met mensen om haar heen. Als ze ergens binnenstapte, kwam er ook echt iemand binnen. Ze was de oudste van mijn vier kinderen. Ze deed een opleiding tot sociaal dienstverlener. Daar koos ze niet voor niets voor: Daniëlle stond altijd voor anderen klaar.

Het laatste jaar van haar leven botsten Daniëlle en ik vaker. Dat ging vooral om de regels in huis: op tijd thuis zijn, de vaatwasser uitruimen. Ze ging uit huis en die afstand deed ons goed. Onze band werd weer als vanouds, hecht en vertrouwd. Zeker drie keer in de week kwam Daniëlle langs en elke zondag – onze vaste familiedag – bleef ze eten. Ze wordt zo enorm gemist. Als ik haar nog één ding zou kunnen vragen, zou het zijn: ‘Was dit het je nou allemaal waard?’ Natuurlijk niet. Daniëlle wilde helemaal niet dood. Ze was eenentwintig en genoot van haar prachtige leven.”

‘Ze maakte een dierlijk, grommend geluid’

“Op zaterdag 23 juli 2016 werd ik ’s avonds rond half acht gebeld. Ik kreeg te horen dat het niet goed ging met Daniëlle, maar het was onduidelijk wat er precies aan de hand was. Ze liep op dat moment zelf naar de ambulance die haar naar
het ziekenhuis zou brengen. Ik was net op mijn vakantieadres in Brabant aangekomen, maar stapte meteen in de auto om terug naar Beverwijk te rijden. In de auto zei ik tegen mijn man: ‘Ze gaat dood.’ ‘Welnee, doe normaal Nic,’ antwoordde hij. Maar dat voorgevoel had ik heel sterk. Net als dat ik zei: ‘Volgens mij heeft ze drugs gebruikt’, terwijl daar geen enkele aanwijzing voor was.

Om kwart voor tien kwam ik aan in het ziekenhuis. Ik werd meegenomen naar de kamer waar mijn dochter lag. Zes verpleegkundigen en twee artsen waren achter het gordijn met haar bezig. Toen ik Daniëlle zag, schrok ik. Ze lag op een tafel met haar hele lijf te schokken. Er kwam schuim uit haar mond en ze maakte een dierlijk, grommend geluid. Wat is hier in godsnaam aan de hand, dacht ik. De arts vroeg me of mijn kind wellicht drugs had gebruikt. ‘Nee, dat doet zij niet’, antwoordde ik. Twee weken daarvoor had ik namelijk toevallig nog een gesprek met Daniëlle hierover gehad. Ze ging veel uit en had weleens een kater van de drank. Ik vroeg haar of ze ook soms drugs gebruikte. Ze sloeg met haar hand op tafel en zei: ‘Jezus mam, ik niet!’ Later voelde ik me zelfs nog schuldig over mijn vraag, alsof ik haar vals had beschuldigd.

‘Vijftig procent kans gaven ze haar’

Na een paar uur werd duidelijk dat Daniëlle MDMA in haar bloed had, de werkzame stof in xtc. Dus tóch drugs. Het liedje Drank en drugs van Lil’ Kleine schoot door mijn hoofd, met vooral de zin: ‘Alle tieners zeggen ja tegen MDMA’. Ondertussen ging het steeds slechter met Daniëlle. Ze had een temperatuur van 42,7 graden en een hartslag van 168. De dokter zei: ‘Je dochter gaat langs de rand van de afgrond.’ Vijftig procent kans gaven ze haar. Aan het einde van de dag was ze iets stabieler en leek ze aan de goede kant van de vijftig procent te zitten

Ze was volgepompt met medicijnen. Om haar temperatuur te laten dalen, lag Daniëlle in een bed van ijs en natte lakens met ventilatoren om haar heen. De volgende dag zei een verpleegkundige dat het langzaam de goede kant opging. Dat wilde ik zó graag geloven. Daniëlle had haar ogen open en kon in mijn hand knijpen. Ik vroeg haar: ‘Weet je wie ik ben?’ Ze murmelde: ‘Ja natuurlijk, mijn moeder.’ Dat waren de allerlaatste woorden die ze tegen mij heeft gesproken.’”

Donorlever

“Op maandagochtend heel vroeg ging mijn telefoon. Het was het hoofd van de intensive care. Hij vertelde me dat het niet goed ging met Daniëlle en dat haar lever ermee stopte. Ze werd overgebracht naar het academisch ziekenhuis in Leiden, waar ze haar zouden proberen te redden met een levertransplantatie. Ik moest komen om afscheid te nemen en kreeg het advies om Daniëlles broer en zussen ook te laten komen. Ilse, mijn jongste dochter, was op vakantie in Frankrijk en moest met spoed terugkomen. Daniëlle werd met gillende sirenes naar Leiden gebracht. Toen Ilse ook in het ziekenhuis aankwam, legde ze haar hoofd op het kussen van Daniëlle. ‘Daan, ik ben er,’ fluisterde ze.

Die nacht werd ik om twee uur gebeld dat er een geschikte donorlever was gevonden. Even vlamde de hoop in me op. Om zes uur ’s morgens werd Daniëlle geopereerd. Het zou een lange operatie worden en de chirurg zei dat ik rond twaalf uur zou worden gebeld met nieuws. Maar om half negen ging mijn telefoon al. Foute boel, dacht ik. De arts vertelde er geen enkele kwaliteit van leven meer was. Haar organen waren zó aangetast. Het had geen enkele zin om haar die nieuwe lever te geven.”

‘Daniëlle is in mijn armen gestorven’

“Er werd me gezegd zo snel mogelijk naar het ziekenhuis te komen. De apparaten zouden dan worden uitgezet en mijn dochter zou komen te overlijden. Ik bleef heel rustig. Eerst vertelde ik het aan mijn man, toen heb ik de kinderen gewekt en gezegd dat ze naar beneden moesten komen. Op de bank heb ik ze verteld dat hun zus dood zou gaan. Dat is het moeilijkste wat ik ooit heb gedaan.

Daniëlle is in mijn armen gestorven. Een voor een werden de apparaten uitgezet. Ze stopte vrijwel direct met ademhalen. Niet veel later zagen we haar hartslag op de monitor wegvallen. Er was niets aan haar te merken. Haar gezicht veranderde niet, ze kneep niet nog even in mijn hand. Zo graag had ik nog een laatste teken van leven gehad. Maar ze was al weg.”

Eén vraag: waarom?

“Daniëlles uitvaart was warm en mooi. Er waren meer dan vierhonderd mensen. We kwamen met de kist open binnen, ik liep ernaast en hield Daniëlles hand vast. Eerder was ik al even in die kist gaan liggen. Mijn dochter heeft in mijn buik, mijn wieg, mijn ledikant, mijn bed en mijn armen gelegen. Ik wilde niet dat ze in iets ging liggen wat ik niet kende.

Na de crematie bleef ik achter met een miljoen vragen aan Daniëlle. Vooral: waarom heb je in vredesnaam die drugs gebruikt? Het is nooit duidelijk geworden wanneer en waar Daniëlle de xtc heeft genomen. Het enige wat de arts mij kon vertellen, is dat ze ‘zeer recent’ iets had gebruikt. Waarschijnlijk heeft ze die vrijdagavond iets gebruikt en die zaterdagmiddag nog een beetje erbij genomen. Maar het blijft gissen. Daniëlle is dat weekend niet naar een feestje geweest.”

‘Er gingen wilde verhalen rond’

“Via, via weet ik inmiddels wel van wie ze de drugs heeft gekocht. Vier dagen na Daniëlles crematie plaatste ik op Facebook een post met als titel ‘De dag dat mijn leven veranderde’, waarin ik heel openhartig omschreef wat er precies was gebeurd. Dit omdat ik merkte dat er wilde verhalen rondgingen over Daniëlle en waar ze die fatale zaterdag zogenaamd was geweest. Ook was er commentaar op mij, omdat ik vlak na haar crematie op een feest was gezien waar mijn ex-man optrad – waar hij ook kritiek op kreeg. Wisten die mensen veel dat ik letterlijk werd ondersteund door vriendinnen toen ik daar was en dat mijn ex muziek maakte als eerbetoon aan zijn overleden dochter. Dáárom schreef ik die post, om duidelijkheid te geven.

Mijn bericht ging viraal: het werd meer dan dertigduizend keer gedeeld en bijna twee miljoen keer gelezen. Ik kreeg enorm veel lieve reacties van mensen die meeleefden en me een hart onder de riem staken. Maar nadat ik een interview gaf, kwamen er ook nare geluiden. Mensen die schreven dat Daniëlle dom was geweest, dat het ‘eigen schuld, dikke bult’ was en ook dat het vast aan onze opvoeding lag. Huilend las ik zulke opmerkingen.”

Taboe

“Ik merk dat drugsgebruik nog steeds een taboe is. Als ik een onbekende vertel dat mijn dochter dood is, vragen ze heel meelevend of ze ziek was. Als ik dan zeg dat het door drugs kwam, worden ze ongemakkelijk. Bij drugs denk je toch aan mensen die aan lager wal zijn geraakt. Dat deed ik zelf ook, tot mijn mooie dochter eraan overleed.”

Team Daniëlle

“In het crematorium wist ik al dat ik voorlichting wilde gaan geven aan kinderen en ouders, zodat hen dit leed mogelijk bespaard kan blijven. Vijf weken na Daniëlles dood zat ik bij de notaris om de stichting Team Daniëlle op te richten. Sommige mensen waren verbaasd dat ik hier de energie voor had. Daniëlle moest niet voor niets zijn overleden. En het hielp bij mijn rouwverwerking, nog steeds. Bij elke presentatie die ik geef, is mijn meisje even bij me. Soms geef ik aan vijfhonderd mensen voorlichting. En al die mensen gaan met Daniëlle naar huis. Ze krijgen een kaartje mee met een foto van haar en de tekst: ‘Als ik aan Daniëlle denk, dan…’ Soms kom ik mensen tegen die na drie jaar nog steeds die kaart hebben.

Jongeren moeten vaak huilen bij mijn presentatie. Vooral de foto’s van Daniëlle in haar kist maken veel indruk. ‘Dat had ik kunnen zijn’, zeggen ze dan. Ik wil mensen niet zeggen wat ze wel of niet moeten doen, maar ik wil ze wijzen op de risico’s van partydrugs. Te vaak wordt er te luchtig over een pilletje gedacht.”

“Vriendinnen van Daniëlle zijn zwanger, haar ex-vriend is getrouwd en wordt vader. Het leven gaat door, maar Daniëlle zal mij nooit oma maken. Er komen geen nieuwe foto’s of herinneringen bij. Dat is heel definitief en confronterend. Ze was er niet op mijn vijftigste verjaardag of toen Ilse haar scooterrijbewijs haalde. Met haar nieuwe scooter zijn Ilse en ik naar het graf van Danielle gegaan, zodat ze er toch nog een beetje bij was. Maar het zijn niet alleen de mijlpalen waarbij ik haar mis.

Op zondagavond, als we met het hele gezin samen zijn, is haar afwezigheid zo intens. Het is vaak voorgekomen dat ik per ongeluk toch de tafel dekte voor zes personen. De eerste familiefoto zonder Daniëlle was ook schrijnend. We blijven haar bij alles betrekken: met kerst maak ik ook voor haar een kleine attentie, met sinterklaas noemen we haar in het familiegedicht. Ze hoort er voor altijd bij.”

Tekst | Anne Broekman
Fotografie | Mariel Kolmschot
Visagie | Nicolette Brøndsted

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2020-04. Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant