Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Nelli Cooman: ‘Op haar sterfbed liep ik heel Rotterdam af om die aquablauwe jurk te vinden’

nelli-cooman-op-haar-sterfbed-liep-ik-heel-rotterdam-af-om-die-aquablauwe-jurk-te-vinden.jpg

Een moeilijke jeugd in Paramaribo kreeg de moeder van Nelli Cooman (57) niet geknakt. Nelli: “Ze oogde als een prinses. Ze liep niet, ze schreed voort.”

“Mijn moeder, Elfriede Rudolphina Cooman, geboren op 14 mei 1935 in Paramaribo, heeft geen makkelijke jeugd gehad. Haar moeder overleed toen ze acht was en daardoor groeide mijn moeder met vijf broertjes en zusjes op bij oma Adolphina, ‘oma Do Do’. Vader was timmerman en altijd aan het werk.”

Grootste dromen

“Na de lagere school en mavo was er geen geld voor een opleiding. Sneu, want mijn moeder had grootse dromen: ze wilde arts worden, in de zorg werken. Ze was niet boos of verbitterd dat het niet kon. Wel was het gemis van haar moeder vreselijk aanwezig. Het had impact op haar hele verdere leven, want de liefde die zij tekort was gekomen daar werden wij, haar zes kinderen, later mee overspoeld.”

Een portret van de moeder van Nelli Cooman, Elfriede.
Een portret van de moeder van Nelli Cooman, Elfriede.

Lux-rozenzeep

“In Suriname hadden we het niet breed. Werd de elektriciteit afgesloten, dan haalde mijn moeder kaarsjes tevoorschijn. Ze liet niks merken, projecteerde haar zorgen nooit op ons, maar vertelde bij kaarslicht het ene mooie verhaal na het andere om ons niet bang te maken. Dat heb ik als mooi en veilig ervaren. Ze werkte keihard. De drie kleinsten, onder wie ik, mochten in haar bed slapen. Als zij laat thuiskwam van haar tweede baan, kroop ze bij ons in bed en rook ik haar Lux-rozenzeep. Die geur roept zo veel herinneringen op, het gevoel van geborgenheid, het gevoel rustig te kunnen gaan slapen omdat mama thuis was. Ik kan het me nóg voor de geest halen.”

Naar Nederland met oma Nora

“Midden jaren zeventig raadde oma Nora, een tante van mijn moeder, ons aan om naar Nederland te komen. Net voor de onafhankelijkheid van Suriname in 1975 gingen we, op naar een betere toekomst voor ons allemaal. Bij de inschrijving op het stadhuis tipte de ambtenaar mijn moeder naar de sociale dienst te stappen voor geld. ‘Meneer, ik kan heel goed zelf voor mijn kinderen zorgen en een oppas regelen zodat ik kan gaan werken’, antwoordde ze met trots. Binnen drie dagen kreeg ze evenveel banen aangeboden. Ze koos er twee. Eindelijk kon ze gaan werken in de zorg, iets wat ze al heel lang wilde, en oma Nora paste op tot ze rond elven ’s avonds thuiskwam.”

‘We voelden ons allemaal gezien’

Nelli Cooman en haar moeder, vlak voor ze het ja-woord gaf

“Fantastisch was haar talent om die lange werkdagen te verbloemen. Als kind voelden we ons allemaal gezien. Was ik bijvoorbeeld jarig, dan mocht ik kiezen wat ik wilde eten: een grote kippenbout met snijbonen – kousenband was me te gewoon – en ananas toe. Mijn moeder dekte de tafel deftig, zette er bloemen op en maakte mijn feestmaal klaar. Op dat moment was het mijn feestje en zorgde ze ervoor dat ik mij ontzettend belangrijk voelde. Ze kon ook heel direct zijn. We waren met vijf meiden thuis. ‘Kom niet onverwacht met een pens thuis, daar heb je niks aan!’ riep ze als we met een vriendje de deur uit gingen. Ze was open over seksualiteit en adviseerde ons naar de huisarts te gaan voor anticonceptie als we daar aan toe waren.”

Aquablauwe jurk

“Op haar sterfbed in 2013 liep ik heel Rotterdam af om de aquablauwe Frans Molenaar-jurk te vinden die mijn moeder graag als laatste jurk aanwilde. Het lukte, ze heeft de jurk nog kunnen zien. Ze stopte met dialyseren en raakte in een natuurlijke coma waarna ze stierf.”

‘Ze oogde als een prinses’

“Als ik terugdenk aan mijn moeder, vind ik dat ze oogde als een prinses. Ze liep niet, ze schreed voort. Op een natuurlijke manier, met het hoofd omhoog en de borst naar voren. Zo van, daar komt mevrouw Cooman aan. Zonder arrogantie en met natuurlijk overwicht. Ze was een beetje anders dan andere moeders. Ze kon bijvoorbeeld heel slecht haarvlechten, uniek voor een Surinaamse moeder.

In sociaal-maatschappelijk opzicht lijk ik op mijn moeder. Zelfs op haar sterfbed zei ze: ‘Zorg dat tante iets te eten heeft’. Ze cijferde zichzelf weg en dat doe ik ook. Als ik ziek ben, denk ik algauw, doorpakken, want een ander is er erger aan toe. Doorzettingsvermogen is ook een Cooman-trek. Mijn moeder was 55 jaar toen ze het hbo-diploma maatschappelijke zorg behaalde. Ik haalde op mijn 52ste mijn master in sportmanagement.”

Maar één wedstrijd gezien

“Van mijn hele carrière heeft ze maar één wedstrijd gezien, de Europese Jeugdkampioenschappen in Utrecht. Ze was too chicken, kon de spanning niet aan. Dus toen ik mijn wereldrecord liep, vernam mijn moeder dat van iemand in de tram. Ze feliciteerde me, ik kreeg een prachtig gouden sieraad, maar denk nu niet dat ze me lekker lang en euforisch op die roze wolk der overwinning liet zitten.

Ik weet het nog goed, het was op een zondag met een huis vol bezoek toen mijn moeder en public zei: ‘Meisje, als je de trap van de roem beklimt, zeg dan iedereen links en rechts van je gedag. Want als het minder gaat, moeten de mensen kunnen zeggen: ‘Ze is zo gewoon gebleven.’ En nu ga je iedereen hier in de kamer pardon zeggen omdat je zo arrogant bent geweest.’ Zo. Pats-boem. Terug op aarde was ik. Mijn moeder die zo lief was kon ook streng zijn. Maar het is een wijze les geweest. Ik ben haar er dankbaar voor, want het is een les die ik vanaf dat moment altijd heb toegepast.”

Tekst | Nicole Gabriëls
Beeld | Privébeeld

cover M41

Dit artikel over de moeder van Nelli Cooman stond eerder in Margriet 41 – 2021. Dit nummer nabestellen kan via Lossebladen.nl

Ook interessant