Persoonlijk

Mijn verhaal: ‘Mijn smetvrees is weer terug’

mijn-verhaal-mijn-smetvrees-is-weer-terug.jpg

Hoewel Bianca (48) dacht dat ze haar smetvrees eindelijk had overwonnen, bevindt ze
zich inmiddels weer op een hellend vlak. Ook haar kinderen lijden daaronder.

Geen lichamelijk contact

“Als kind gruwelde ik al van de natte zoenen van mijn oma. Zelfs iemand een hand geven vond ik niet prettig. Het liefst wilde ik helemaal geen lichamelijk contact. Alleen met mijn moeder kon ik fijn knuffelen; zij was mooi en rook ontzettend lekker. Ze overleed toen ik dertien was. Daarna werd mijn angst voor viezigheid erger. De hele dag door, zowat elk uur, waste ik mijn handen. Op school waren er maar een paar meisjes die ik in mijn buurt kon verdragen. Moest ik opeens naast een ander zitten, dan werd ik misselijk en hoorde ik niets van de les. Gym, met die vieze bal die ik moest vangen, vond ik afschuwelijk. De meeste kinderen proberen onder het douchen uit te komen na de gymles, ik stond altijd lang onder de straal. Douchen was ook het eerste wat ik deed als ik weer thuiskwam.

‘Ik verafschuwde hun gewoontes’

Toch had ik geen flauw idee dat er iets met mij aan de hand was. Ik vond niet mezelf extreem schoon, maar anderen ronduit onhygiënisch. Ik verafschuwde hun gewoontes, zoals samen uit dezelfde zak chips eten. Een vriendin zag ik een keer een stukje kauwgom op haar tafel zag plakken, om het later weer in haar mond doen. Ze snapte niet dat ik haar daarna uit de weg ging. Toen ik ouder was, ben ik verschillende keren van baan gewisseld omdat ik mijn werkplek onacceptabel smerig vond. Ik snapte niet dat anderen het er wel uithielden.

Dat ik het was die een probleem had, ontdekte ik pas toen ik dertig was en er weer een relatie fout liep. Als ik verliefd was, verdween mijn smetvrees als sneeuw voor de zon. Maar na een tijdje moesten ze zich aanpassen aan mijn normen. Een paar keer per dag schone kleren, na vriendenbezoek alles schoonmaken – het ging telkens een stapje verder, tot ze knettergek van me werden. Philip, de man op wie ik echt hoteldebotel was, weigerde zich aan te passen. ‘Jij bent knettergek!’ schreeuwde hij een keer. ‘Ik wil pas met je door als je je laat helpen.’”

Gevoel van misselijkheid

“Dezelfde week zat ik bij een psycholoog. Toen ik een lijst moest maken van de dagelijkse dingen waar ik van gruwde en ging noteren hoeveel tijd ik kwijt was aan het schoonmaken van mezelf en mijn omgeving schrok ik. Ik kon er niet langer omheen: er was inderdaad iets mis met mij. Met steun van Philip, een paar goede vriendinnen die zich ook al heel lang zorgen bleken te maken en een therapeut met heel veel geduld heb ik grote stappen gezet. Eerst hebben we uitgezocht waar ik nu eigenlijk zo mee zat. Ik ben op zich niet banger voor virussen of bacteriën dan andere mensen. Mij gaat het om dat gevoel van walging dat ik zo snel krijg. Toch moest ik juist dat langer proberen te verdragen, omdat het dan zou afnemen, voorspelde mijn therapeut. In het begin was het een hel. Ik moest allemaal dingen doen die ik vreselijk vond.

Zo mocht ik mijn handen steeds minder vaak wassen. Soms zat ik erbij te huilen. Voor mij voelde het alsof er poep aan zat. Hoe kun je dan je dag door? De ene keer dook ik toch op een kraan af. Andere keren zette ik met tranen in mijn ogen door. Om dan te ontdekken dat er niets ergs gebeurde. Dat dat gevoel van misselijkheid heus wel zakte. En dat ik mijn vieze handen zelfs even kon vergeten. Eerst vijf minuten, maar uiteindelijk zelfs een paar uur.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Genezen

Toen Philip en ik trouwden, ging het goed met me. Op onze bruiloft liet ik me zoenen door onze gasten. Ik danste met mijn schoonvader en andere mannen en raakte niet in paniek toen ik bij thuiskomst zag dat Philips vrienden ons huis vol ballonnen hadden gezet. Ik was genezen, ik wist het zeker, en Philip was apetrots op mij.

Het is jaren goed gegaan. Al merkte ik altijd dat ik alert moest blijven. Mijn smetvrees is een soort van verslaving. Als ik mij wat zwakker voel, is het verleidelijk om weer nét wat vaker een doekje door de keuken te halen. Mijn handen vaker te wassen. Omdat ik me dan gewoon beter voel. Maar ik wist het altijd weer af te remmen. Er niet aan toegeven is het enige wat helpt om te voorkomen dat het weer veel erger wordt.”

Ongestoord poetsen

“Al die jaren kon ik me beheersen, zelfs toen we kinderen kregen. Al was dat wel een uitdaging, want kinderen brengen vanzelfsprekend viezigheid met zich mee. Maar het ging goed, tót het laatste halfjaar. Philip is erg druk met een groot project en is weinig thuis. Ik werk nog maar één dag per week, zodat ik de tijd zou hebben om te onderzoeken of ik voor mezelf kan beginnen. Maar toen ik besloot om eerst ons huis eens onder handen te nemen, ging het mis. Ik ontdekte hoe erg we dat de afgelopen jaren hadden laten verslonzen – vier uur per week een schoonmaakster is echt niet genoeg – en zodoende sloop de smetvrees er weer in. Wat was het prettig om weer ongestoord te kunnen poetsen. Ik word er zo rustig van. Het geeft me zo’n fris gevoel. En ik deed toch niemand kwaad door alle hoeken van de zolder te gaan zuigen? Het huis is schoner dan ooit en dat zorgt voor rust. Maar ook voor onrust, want de perfecte staat kan ik niet behouden. Dus blíjf ik bezig.

Verbergen

Philip heeft het nog niet door. Voor hem verberg ik het angstvallig, want ik weet hoe teleurgesteld hij zou zijn. Ondertussen houd ik hem wel op afstand als hij niet net heeft gedoucht. Wie het wél in de gaten hebben, zijn mijn kinderen. Het valt ze op dat ze bijna geen vriendjes meer mee mogen nemen. Dat ze vaker een standje krijgen als ze iets laten slingeren. Dat ik ontplof als ik zie dat ze smerig doen met hun eten. ‘Ik vind jou niet meer lief,’ zei mijn jongste laatst, toen ik tegen hem had geschreeuwd omdat hij met zijn buitenjas nog aan naar binnen rende, in plaats van die op te hangen in de schuur. Ik wilde hem knuffelen, tot ik zag dat hij een beginnende snotneus had. Toen duwde ik hem in een reflex van me af. Om daarna in huilen uit te barsten. Ik vind het vreselijk dat ik vies ben van mijn eigen kinderen. Dus ik moet hier weer iets aan gaan doen.”

Tekst: lydia van der Weide
Beeld: iStock

Er ligt een nieuwe Margriet in de schappen! Met héél veel tips om je lijf in topvorm te houden en nog veel meer. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m veilig online zonder extra verzendkosten.

M25 Cover HR JPG

Ook interessant