Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Mijn verhaal: ‘De Holocaust zal bij ons altijd wel een onderwerp van gesprek blijven’

mijn-verhaal-de-holocaust-zal-bij-ons-altijd-wel-een-onderwerp-van-gesprek-blijven.jpg

Deze week in mijn verhaal vertelt Hanneke over haar man Jos. Zijn vader heeft zes weken in een kamp opgesloten gezeten. Vanwege zijn interesse voor de Holocaust overweegt hij een boek te schrijven over dit onderwerp.

Hanneke: “Mijn man Jos, nu 73, hoorde op veertienjarige leeftijd wat zijn vader was overkomen toen hij in mei 1940 als krijgsgevangene zes weken in een kamp werd opgesloten. Mijn man hoorde het verhaal toen zijn vader samen met een lotgenoot in de keuken herinneringen ophaalde en hijzelf in het aansluitende opkamertje in bed lag. Het onderwerp bleef hem intrigeren, maar zijn nieuwsgierigheid naar de Holocaust werd niet bevredigd in de geschiedenislessen die hij kreeg tijdens zijn studie. ‘In mijn jeugd leek de Jodenvervolging wel een geheim. We leerden van alles over de kabinetten van rond 1900, maar de Tweede Wereldoorlog werd nooit behandeld,’ zei hij weleens tegen mij.

Musea

De laatste vijftig jaar las hij ontzettend veel boeken en bezocht hij samen met mij diverse concentratiekampen en musea. Het bezoek aan vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau heeft de meeste indruk op ons gemaakt. Op die kale vlakte was het kil en nevelig, maar lang niet zo koud als tijdens de winters van toen, waarin duizenden gevangenen er urenlang op appel moesten staan. Bij vrouwenkamp Ravensbrück maakte de lieflijke omgeving een verwarrende indruk: zo veel ellende in zo’n mooie wereld.

Boek schrijven

Jos had jarenlang het plan om alle gegevens en persoonlijke verhalen die hij had verzameld samen te vatten in leesbare taal, voor al diegenen die ook alles willen weten over de Holocaust, maar geen tijd hebben voor tienduizenden pagina’s. Geen dik boek zou het worden dus. En Der Übermensch, het beest van de Holocaust, zo heet het, moest altijd gekoppeld zijn aan een goed doel. Als de verkoop redelijk verloopt, wil Jos een aantal namen adopteren voor het Namenmonument van de Holocaust, waarvan de bouw midden september is begonnen in Amsterdam.

Heel trots ben ik op mijn man, dat hij vijftig jaar lezen zo heeft weten samen te vatten. Hoewel ik eerst aarzelend en afwijzend stond tegenover de ontmoeting met deze afschuwelijke periode uit de geschiedenis, ben ook ik me er in de loop der jaren steeds meer in gaan interesseren. Ik plan bijvoorbeeld jaarlijks een fietstocht in naar Kamp Vught, bij ons in de buurt, om de steeds wisselende tentoonstellingen te bezoeken, en heb al meerdere vriendinnen meegekregen. De Holocaust en WOII zullen bij ons altijd wel een onderwerp van gesprek blijven.”

Beeld | iStock

m46

Dit artikel  verscheen eerder in Margriet 2020-46. Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant