MT42 M42 relatie redden Beeld Redactie
Beeld Redactie

PREMIUM

‘Mijn moeder wil weer contact met me, maar het is voor mij te vroeg’

Sanne (40) is nog niet klaar om het contact met haar moeder Jeanne (60) te herstelllen. Ze wil eerst herstellen van trauma’s uit het verleden.

MT42 M42 relatie redden Beeld

Sanne

“Vanaf het moment dat mijn moeder contact opnam, voel ik me vreselijk gespannen. Het is voor mij te vroeg. Het is nu twee jaar geleden dat ik het contact heb verbroken en ik begon me net wat minder verantwoordelijk voor haar te voelen en wat minder schuldig dat ik haar niet meer wilde zien. Al die gevoelens van angst en druk en de overtuiging het toch nooit goed te kunnen doen, kwamen weer terug. Aanvankelijk hoorde ik de hele tijd haar stem in mijn hoofd: dat ik haar in de steek had gelaten, dat ik er spijt van zou krijgen als zij er niet meer was, dat het leven voor haar geen zin meer had. Ik begon weer te dromen dat er iets verschrikkelijks met haar gebeurde en dat ik te laat was om haar nog te redden.”

Niet sterk genoeg

“Daarom durfde ik dit gesprek, waar zij om vroeg, ook niet met haar alleen te hebben. Eigenlijk voel ik me ook nog niet sterk genoeg. Maar ik durfde niet te weigeren. Zo bang was ik voor wat dat met haar zou doen. Ik had gehoord dat het weer uit was met haar vriend en verder heeft ze met iedereen zo’n beetje ruzie. Dat was waarschijnlijk ook de reden dat ze weer contact wilde met mij...”

Rotkind

“Ergens had ik toch ook de hoop dat we misschien een echt gesprek zouden kunnen hebben. Ik hoopte dat ik met jouw hulp misschien tegen haar zou kunnen zeggen waarom ik afstand had genomen en hoe het voor mij was geweest, al die jaren met haar. Ik dacht dat ze het dan misschien zou kunnen begrijpen. Alles draaide altijd om haar. Ik was altijd waakzaam, probeerde in te schatten hoe haar stemming was en deed mijn best ervoor te zorgen dat ik niets deed waardoor ze boos of verdrietig werd. Want dan sloot ze zich op in haar slaapkamer op en gaf geen antwoord als ik voor haar deur stond te roepen. Of ze schreeuwde dat ik een rotkind was, dat ik haar leven verpestte. Ik was volgens haar de oorzaak dat ze nu in deze toestand zat: zonder geld, baan of man. Want wie wilde er nu een alleenstaande moeder met een lastig kind? Als ze wel iemand had, was ze korte tijd gelukkig. Ik wist dat het toch weer fout zou gaan en dat het dan nog veel erger zou zijn. Toen ik uiteindelijk ging samenwonen met Wouter, nam ze voor de zoveelste keer te veel pillen in. Dit keer veel te veel. Ze belde mij en ik heb de ambulance gebeld. Er werd haar hulp aangeboden, maar natuurlijk bleef ze ook daar na een paar keer weer weg en stond ik er weer alleen voor.”

MT42 M42 relatie redden Beeld

Jeanne

“Jij hebt geen idee wat het wil zeggen om er alleen voor te staan. Jij hebt Wouter en je kinderen. Niet dat Wouter iemand is waar je veel aan hebt. Ik heb hem nooit gemogen en ik weet dat dat wederzijds is. Hij heeft jou van het begin af aan tegen mij opgezet. Hij en die moeder van hem. Die is zelfs naar mij toe gekomen om te vragen of het goed was dat jij een tijd bij hen zou wonen. Je was toen weggelopen nadat wij ruzie hadden gehad en was je bij haar gaan beklagen. Natuurlijk zei ik dat ze je onmiddellijk naar huis moest sturen, maar dat deed ze niet. Uiteindelijk ben ik je gaan halen, maar zij bleef zich ook daarna gedragen als een moeder voor jou. Je was daar altijd meer dan bij mij. Anders was je nooit aan die Wouter blijven hangen. Toen je eenmaal met hem getrouwd was, is hij doorgegaan met zijn pogingen om mij bij jou weg te houden. Uiteindelijk kon ik alleen bij mijn dochter en kleinkinderen op bezoek als hij er niet was.”

Slechte moeder

“U heeft waarschijnlijk ook het beeld van Sanne gekregen dat ik een slechte moeder was. Sanne kan heel goed de slachtofferrol spelen. En u heeft het verhaal natuurlijk ook maar van een kant gehoord. Anders kan ik me niet voorstellen dat u haar er niet op gewezen heeft dat ik nog altijd haar moeder ben. Een moeder die altijd in haar eentje voor haar heeft moeten zorgen. Want de vader van Sanne heeft zich nooit iets aan ons gelegen laten liggen en vanuit mijn familie heb ik ook geen steun gehad. En Sanne was echt geen makkelijk kind. Zeker niet als puber. Dat ze uiteindelijk zo ver is gekomen, heeft ze aan mij te danken. Ze zou nooit een hbo-opleiding hebben afgerond als ik haar niet had gestimuleerd en haar duidelijk had gemaakt dat ze niet moest eindigen zoals ik.”

Afgedankt

“Ik zal zeker fouten hebben gemaakt, maar ik heb mijn best gedaan. Hoe ellendig ik me ook voelde, ik ben altijd voor haar blijven zorgen. Ik kwam mijn bed uit, hoeveel moeite me dat ook kostte, maakte eten voor ons en zorgde dat ze schone kleding had. Maar ik verdien het niet dat ik nu op deze manier afgedankt word. Ik hoop dat u haar dat duidelijk kunt maken. Nu ze zelf kinderen heeft, kan ze zich misschien voorstellen hoe het is voor een moeder als het contact wordt verbroken. Op deze manier heeft het leven voor mij geen zin meer. Als ik er niet meer zou zijn, is dat waarschijnlijk voor iedereen beter.”

MT42 M42 relatie redden Beeld

Therapie

Hoewel haar moeder met haar samen in mijn kamer zit, richt Sanne zich uitdrukkelijk tot mij. Ze kijkt haar moeder niet aan, heeft het over ‘ze’ en ‘haar’ in plaats van rechtstreeks tegen Jeanne te praten. Normaal gesproken zou ik in zo’n geval vragen om te praten tegen degene die in de kamer aanwezig is, maar ik begrijp dat dit voor Sanne in dit stadium te moeilijk is.

Onveilig

Ik ken Sanne van een aantal jaren geleden. Ze is toen bij mij in therapie geweest vanwege een burn-out. Ze was heel somber en voelde zich uitgeput. Al snel werd duidelijk dat haar jeugd een belangrijke rol speelde bij haar problemen van dat moment. Sanne had geleerd dat het welzijn van anderen haar verantwoordelijkheid was. In haar jeugd moest ze zich voortdurend bewust zijn van de gevoelens van haar moeder en moest ze ervoor zorgen dat die zich goed voelde. Daarbij vergat ze vaak haar eigen gevoelens en behoeften of was zich er zelfs niet van bewust. Door terug te gaan naar Sannes jeugd werd duidelijk hoe onveilig ze zich had gevoeld en hoezeer ze tekort was gekomen. Ze had nooit kind kunnen zijn, geen vriendinnetjes mee naar huis kunnen nemen omdat haar moeder zich mogelijk vreemd en vijandig tegenover hen zou gedragen. Ze kreeg geen ruimte om eigen dingen te doen, met anderen buiten het gezin. Iedereen die ze aardig vond, werd door haar moeder als bedreigend gezien.

Borderline

Het moeilijkste in dat alles was voor Sanne de onvoorspelbaarheid van haar moeder. Om niets kon Jeanne buiten zichzelf van woede of wanhoop raken. Ik heb Jeanne te weinig gezien om tot een diagnose te kunnen komen. Echter afgaand op enkele telefoongesprekken en e-mails waarin ze eiste dat ik openheid van zaken zou geven over de therapie van Sanne denk ik dat ze kenmerken van een borderline persoonlijkheidsstoornis had.

Terugslag

Ik wil Jeanne niet beschuldigen. Zij is zelf ook verwaarloosd en beschadigd en kon daardoor niet de moeder zijn die ze voor Sanne had moeten zijn. Bijna altijd zal ik onderzoeken of problemen in de relatie tussen kinderen en ouders kunnen worden opgelost met gezamenlijke gesprekken. In de therapie van Sanne was het echter nodig dat ze een duidelijke grens zou aangeven naar haar moeder. De voortdurende emotionele chantage en de pogingen om Sanne onder druk te zetten en te isoleren van haar gezin belemmerden echter het genezingsproces van Sanne. Ze moest ruimte krijgen om zelf te voelen en te uiten wat ze nodig had, in plaats van zich automatisch aan te passen aan de wensen van anderen, ten koste van zichzelf. Dus toen Sanne na dit gesprek opnieuw aangaf dat ze een terugslag had gehad en zich heel schuldig had gevoeld omdat ze haar moeder in de steek liet, heb ik haar gesteund in het afstand nemen van haar moeder tot ze sterk genoeg zou zijn om haar te begrenzen. Wel heb ik nog contact gezocht met Jeanne om haar hulp aan te bieden bij een collega, maar dat wilde ze niet.

Annette HeffelsRedactie

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden