MT25 M25 Nog nooit verteld Beeld Redactie
Beeld Redactie

PREMIUM

‘Meer dan dertig jaar lang heb ik gebagatelliseerd wat er tussen ons was gebeurd’

Ooit had Joke een bijzondere band met haar broer André. Tot hij haar misbruikte. Nooit spraken ze er meer over. Toen hij doodging, was die kans ook definitef verkeken.

“Drie jaar geleden is mijn broer André overleden. Hij had kanker. Het was een verlossing voor hem toen het moment van euthanasie was aangebroken. André had mijn oudste broer, Jos, aangewezen als zijn executeur testamentair. Nadat Jos bij de notaris was geweest, belde hij op. De laatste wilsbeschikking van André was voorspelbaar geweest, hij liet vrijwel alles na aan zijn kinderen. Er was één ding dat eruit sprong. Hij liet mij maar liefst 100.000 euro na. ‘Nou zusje, die had niemand zien aankomen,’ zei Jos lachend. ‘Kennelijk had hij een zwak voor jou en laat hij dat pas merken nu hij er niet meer is.’

Iedereen wist dat de band tussen André en mij niet zo hecht was. Niet dat we ruzie hadden, maar er was gewoon niet veel contact en wanneer we als familie bij elkaar waren, zochten wij elkaar ook nooit op. ‘Wie weet dacht hij dat jij het echt nodig hebt,’ vervolgde André. ‘Hoe dan ook: er staat je een smak geld te wachten.’ Ik mompelde wat en hing snel op. Daarna zakte ik door mijn knieën en moest vreselijk huilen. Ik kon het geld inderdaad goed gebruiken. Maar dat was niet waarom dit gebaar van André mij raakte. Nee, dit was voor mijn gevoel de sorry waar ik mijn leven lang op had gewacht.”

Persoonlijke vragen

“Ik was vroeger de jongste thuis. Ik scheelde drie jaar met André en zeven jaar met Jos en Remco. De jongens trokken naar elkaar toe, ik voelde me een vreemde eend in de bijt. Zij waren veel weg met mijn vader, die boswachter was, terwijl ik al jong de rechterhand van mijn moeder was. We woonden afgelegen en veel vriendinnen had ik niet. Ik voelde me dan ook vaak eenzaam. Om die reden vond ik het in het begin alleen maar leuk toen André, nadat Jos en Remco het huis uit waren, vaak op mijn kamer kwam buurten. Vaak ’s avonds laat, als onze ouders dachten dat we al sliepen.

Ik lag meestal te lezen in bed als André in zijn pyjama de kamer in sloop en aan mijn bureau ging zitten. Ik was elf, hij veertien. Maandenlang praatten we alleen maar. Hij toonde echt belangstelling en dat vond ik leuk. Tot hij me vragen begon te stellen waar ik ongemakkelijk van werd. Was ik al ongesteld? Droegen mijn klasgenoten al een bh? Begonnen mijn borsten al te groeien, had ik al haartjes ‘daaronder’? Tegelijkertijd vleide het me dat hij oog voor me had. Daarom gaf ik ook altijd zo eerlijk mogelijk antwoord.

Toen kwam de dag dat hij mijn borsten wilde zien. Ook voelde hij onder mijn nachtjapon. En hij trok mijn hand in zijn pyjamabroek. Ik kreeg buikpijn van wat hij deed. Toch dacht ik het dit aan mij lag. Want André zei dat dit heel normaal was als je familie was. Want voor je eigen familie hoefde je je toch niet te schamen?”

Steeds verder

“In de tijd erna ging het steeds een stapje verder. Tot hij op een dag naast me lag en hard met zijn vingers bij me naar binnen ging. Opeens begon ik te bloeden. Ik schrok daar erg van en begon te huilen. Omdat ik zo overstuur was, gaf ik hem een klap en riep: ‘Dit wil ik niet meer!’ Ik zal nooit vergeten hoe hij stevig mijn handen vastgreep en met een ijskoude blik in zijn ogen zei: ‘Oké, jij je zin.’

“Daarna heeft hij nooit meer aangeklopt. Maar in plaats van dat ik er opgelucht om was, was ik alleen maar verdrietig. Omdat André me vanaf die dag volledig negeerde. Hij zei niets meer tegen me, deed gewoon alsof ik lucht was. Alleen voor het oog van mijn ouders deed hij nog weleens aardig.”

MT25 M25 Nog nooit verteld Beeld

Schade

“Hij ging uit huis zonder dat we dit ooit hadden uitgepraat. Daarna zagen we elkaar zelden nog. Op familiegelegenheden gingen we elkaar zo veel mogelijk uit de weg. Meer dan dertig jaar lang heb ik gebagatelliseerd wat er tussen ons was gebeurd. Het was immers nooit meer dan een beetje voelen geweest. Pas later, in therapie, ontdekte ik dat wat er met André was voorgevallen wel degelijk schade had aangebracht aan mijn liefdesleven. Niet zozeer het fysieke misbruik, wel het misbruik van vertrouwen. Want ik was altijd volgzaam, durfde mijn partners nooit tegen te spreken. En bij elke ruzie was ik in paniek, omdat ik bang was dat het nu allemaal voorbij zou zijn. Ik heb dat vertrouwen vanaf de grond moeten opbouwen. Ik heb André toen ook een brief geschreven en die bij hem in de brievenbus gedaan. Maar hij is nooit ingegaan op mijn uitnodiging om een gesprek te voeren met mijn therapeut erbij. Als ik hem later zag, deed hij alleen maar extra afstandelijk.”

Vergeving

“Toen er darmkanker bij hem werd geconstateerd en duidelijk werd dat hij niet lang meer te leven had, was ik erg van slag. Omdat ik wist: straks is de kans voorbij er ooit nog over te praten met hem. Toch heb ik geen poging meer gewaagd. En ook hij heeft nooit meer een toespeling gemaakt op vroeger. Wel was hij warmer tegen me, de paar keer dat ik nog bij hem was, hartelijker. Maar verder geen woord. Dus toen ik bij zijn uitvaart was, dacht ik: nu wordt ons verleden voorgoed begraven. Maar met zijn erfenis heeft André alsnog gesproken. En daar ben ik hem heel dankbaar voor. Voor mij voelt er iets geheeld. Ik kan hem nu vergeven voor wat hij ooit als puber deed. Ik vermoed dat hij zich er zo voor heeft geschaamd dat hij het niet meer onder ogen kon zien. Ik hoop op een hiernamaals. Om hem nog één keer vast te kunnen pakken en te zeggen: ‘André, we laten het los, het is oké.’”

De namen in deze tekst zijn vanwege privacyredenen gefingeerd. Ook (anoniem) een geheim delen? Er wordt integer en vertrouwelijk met je bericht omgegaan. Mail naar Lydia van der Weide: redactie@margriet.nl.

Lydia van der WeideRedactie
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden