null Beeld  Istock.
Beeld Istock.

PREMIUM

‘Linda is gewoon onmogelijk. Alles moet altijd precies gaan zoals zij het wil’

Linda (56, gescheiden van van de man met wie ze twee pubers heeft), woont samen met Mira (60). Hun relatie staat al een tijdje onder druk, omdat elk gesprek tussen hen uit de hand loopt.

Mira

“Linda kan heel lief zijn. Anders was ik trouwens al lang weggeweest. Maar vaak is ze gewoon ook onmogelijk. Alles moet altijd precies gaan zoals zij het wil. Ze kan zich totaal niet voorstellen dat anderen misschien een andere behoefte hebben. De kinderen hebben daar net als ik last van. Ik mag daar niks van zeggen, want het zijn mijn kinderen niet, maar af en toe kan ik het gewoon niet aanzien. De ruzies tussen Nina en Linda zijn de laatste maanden zó hoog opgelopen, dat Nina op dit moment geen contact wil. Ik vind dat moeilijk, voor Linda en voor mezelf, maar ik begrijp Nina wel. Natan is makkelijker, maar die heeft nu zoiets van: als mijn zus bij papa blijft, dan ben ik ook liever daar.”

null Beeld

Wéér wat verkeerd gedaan

“Nu de kinderen er minder vaak zijn, richt Linda’s boosheid zich vooral op mij. Ik kan die voortdurende ruzies, het geschreeuw en de tranen, omdat ik haar niet begrijp of niet hoor of zie en alleen maar aandacht heb voor mijn werk, niet meer verdragen. Ik kan het in haar ogen nooit goed doen. Ik zie er de laatste tijd vaak tegen op om naar huis te gaan, bang voor de stemming waarin ik Linda zal aantreffen. Bang dat er weer eindeloos moet worden gepraat over wat ik nu weer verkeerd heb gedaan. Vaak begrijp ik niet eens waar ze het over heeft. Dan blijk ik die ochtend met een kwaad gezicht de deur uit te zijn gelopen. Volgens haar. Vervolgens kan ik honderd keer zeggen dat dat niet zo was, dat ik hooguit in gedachten bezig was met iets wat ik die dag op mijn werk moest oplossen, maar dat is dan niet zo. Zij weet beter wat ik voel dan ikzelf.”

Continu strijd

“Ze gaat trouwens niet alleen voortdurend de strijd aan met mij en de kinderen, op haar werk loopt het ook niet goed. Ook daar botst ze continu met collega’s of met haar leidinggevende. Ze heeft nu net gehoord dat haar contract aan het eind van dit jaar niet wordt verlengd, omdat ze niet in het team past. Linda past in geen enkel team. Ze loopt met mensen weg, idealiseert ze en als er dan iets gebeurt, is ze zó teleurgesteld, dat het ook nooit meer goed komt. Dan ziet ze iemand meteen als haar vijand. De oorzaak ligt altijd bij de ander. Ze heeft totaal geen inzicht in wat ze zelf doet. Het lijkt nu alsof ik haar de schuld geef van al onze problemen, maar dat is niet zo. Ik kan ook geïrriteerd en vervelend zijn en ik heb misschien ook niet altijd evenveel aandacht voor haar. Maar het kan toch ook niet zo zijn dat de oorzaak van onze problemen alleen bij mij ligt?”

Linda

“Ik wist dat je dit zou doen. Je stelt het altijd zo voor: ik ben gestoord, want ik huil snel of praat met stemverheffing. Maar zij,” richt ze zich nu naar mij, wijzend op Mira, “zij is degene die heel kalm de gemeenste dingen kan zeggen. Vervolgens loopt ze weg, omdat er met mij niet te praten valt.”

“Jij praat niet,” valt Mira in, “je krijst.”

“Dat bedoel ik,” huilt Linda. “Als ze mij zó heeft getergd, dat ik overstuur ben, zegt zij dat ik niet spoor en dat ik hysterisch ben. Ik probeer haar dan duidelijk te maken dat ik niet zou hóéven te schreeuwen of huilen als zij naar me zou luisteren. Maar als ik iets op een normale manier zeg, hoort ze me gewoon niet."

Nergens mee bemoeien

“Waarschijnlijk denkt u na haar verhaal ook dat het mijn schuld is dat mijn contract niet wordt verlengd, maar ik heb me daar echt kapot gewerkt. Waarschijnlijk werd er daardoor over mij geroddeld en werd ik afgeschilderd als een uitslover. Terwijl ik juist altijd voor iedereen opkwam. De rest had van alles te mopperen onder elkaar, maar ten opzichte van de leiding deden ze hun mond niet open. Dus stond ik daar altijd alleen in en dus werd besloten dat ik niet in het team paste. Ik ben blij dat mijn contract niet wordt verlengd, want in zo’n achterbakse club wil ik helemaal niet werken. Ik vind wel weer wat anders en dan zal ik mijn mond houden en me met niemand bemoeien.”

null Beeld

Verkeerde types

“Van Mira krijg ik nooit steun als ik ergens over inzit. Niet wat mijn werk betreft en zeker niet wat de problemen met mijn ex-man en Nina betreft. Ik weet dat mijn ex heel negatief over mij praat en de schuld voor de scheiding volledig bij mij legt. Natuurlijk ben ik na die scheiding met een vrouw gaan samenwonen. Dus was het voor iedereen duidelijk dat ik de oorzaak was en mijn ex het slachtoffer. Terwijl het echt niet zo is dat ik alleen op vrouwen val. Ik val op mensen. Het had goed kunnen gaan tussen mijn man en mij, als hij zich wat anders had opgesteld. Kennelijk val ik steeds op de verkeerde types. Mijn ex was, net als Mira, ook altijd alleen maar met zichzelf bezig. Niet voor niks loopt het met zijn nieuwe vriendin ook niet lekker.

Wat van mij wordt verwacht is dat ik mijn emoties onder controle heb. Ik moet me rustig aanpassen aan wat Mira en de kinderen willen. Ik moet zorgen dat het thuis gezellig en opgeruimd is en mag van de kinderen of Mira niet verwachten dat ze rekening houden met míjn wensen, want dan ben ik lastig. Het gaat nooit om mij. Nooit.”

De therapie

De gesprekken met Mira en Linda lopen telkens weer volledig uit de hand. Ze komen al geladen binnen: Mira met een strak en boos gezicht en Linda in tranen en met rode wangen. Meestal begint Linda onmiddellijk op luide toon te vertellen over de ruzie die ze onderweg hebben gehad. Mira reageert dan onderkoeld en corrigeert: het is niet zo gegaan als Linda nu vertelt. Linda kan zich volgens haar nooit beperken tot de feiten, maar reageert vanuit haar eigen foute gedachten en emoties.

Mira is in haar toon sarcastisch en daardoor kleinerend, waardoor Linda nóg emotioneler en feller wordt. Het gebeurt verschillende keren dat ze zelfs overstuur en met slaande deuren wegloopt, waarna Mira zegt dat dit precies is zoals het thuis ook altijd gaat.

Ik probeer afspraken te maken over een time-out als de emoties te hoog oplopen. Dat gaat als volgt: als een van beiden merkt dat er te veel spanning ontstaat, moeten ze het gesprek stoppen en liefst ook even feitelijk afstand nemen van elkaar totdat de heftige emotie is gezakt. Daarbij is het belangrijk dat ze reageren op de eerste signalen van spanning en niet wachten tot de vlam in de pan slaat.

null Beeld

Destructieve patronen

De meeste paren kunnen deze eerste signalen wel waarnemen bij zichzelf en ook herkennen bij elkáár. Ze weten bijvoorbeeld dat ze dan sneller gaan praten of een raar gevoel in hun maag krijgen. Bij Linda lukt dit onderkennen van opkomende spanning echter niet. Van het ene op het andere moment loopt de spanning huizenhoog op en gaat ze tekeer. Onmiddellijk raken ze dan beiden gevangen in het patroon dat zo destructief is voor hun relatie. Linda begint steeds harder te huilen en emotioneler te worden, vanuit haar wanhoop om door Mira te worden gehoord en begrepen. Mira sluit zich vervolgens af omdat ze niet wil worden geconfronteerd met al die woede en al het verdriet, waarna Linda nóg wanhopiger en feller wordt.

Diepere angsten

Hoezeer ik ook mijn best doe om enige rust in het gesprek te brengen, het blijft uit de hand lopen en thuis wordt het er ook niet beter op. Uiteindelijk besluit ik om ook in het gesprek met mij een time-out toe te passen. Op het moment dat het volume of de spanning te hoog oploopt, stop ik het gesprek omdat het dan alleen maar destructiever wordt.

Het is overdreven om te stellen dat er nu kalme conversatie ontstaat, maar het lukt in elk geval om zicht te krijgen op de diepere gevoelens en angsten die onder al dit verbale geweld zitten. Behoedzaam beginnen ze naar elkaar te uiten wat ze eigenlijk nodig hebben van elkaar. Linda ontdekt dat je beter wordt gehoord als je minder hard praat. Mira ontdekt dat Linda minder gaat schreeuwen als zij laat zien dat ze haar hoort.

Namen en sommige omstandigheden zijn om privacyredenen veranderd.

Annette Heffels Istock.

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden