Persoonlijk

Mijn verhaal: ‘Mam bleef levenslang bang voor Russische soldaten’

mijn-verhaal-mam-bleef-levenslang-bang-voor-russische-soldaten.jpg

Harry: “Graag vertel ik het verhaal van mijn moeder, Olga Eijkelhardt-Hilenko. Op 24 februari 1924 werd zij geboren op een paardenboerderij in Oekraïne, toen nog de Sovjet-Unie. Kort daarna kwam het communisme op en moesten alle bezittingen aan de staat worden gegeven. Omdat mams vader hier niet aan wilde meewerken, werd hij gevangen genomen en naar een werkkamp in Siberië getransporteerd, waarmee de schrik er bij het gezin goed in zat.

Zonder afscheid op de goederentrein

In 1942, de Russen waren al betrokken bij de oorlog, was mam samen met haar jongste zus Anna op het land aan het werk, toen zij zonder afscheid te kunnen nemen van de rest, door de Duitsers van het land werd geplukt en op een goederentrein werd gezet. In Polen werd ze gescheiden van Anna, die ze daarna nooit meer heeft teruggezien. Mam reed verder naar het Duitse Oberbruch, waar ze moest werken in een textielfabriek. Hier leerde ze pap kennen, die net als andere Limburgse mannen te werk was gesteld. Het was liefde op het eerste gezicht, maar al die tijd bleven ze voornamelijk door hekken gescheiden.

Met de dood bedreigd

In september 1944 werd mam overgebracht naar Siegen, waar ze zwaar lichamelijk werk moest doen in een staalfabriek. En in mei 1945 werd ze bevrijd. Mam kreeg van de Amerikanen permissie om Duitse winkels te plunderen, maar daar wilde ze niet aan meedoen. Niet iedere Duitser was slecht voor haar geweest, zei ze. Russische medegevangenen probeerden mam vervolgens over te halen om mee terug te gaan naar Rusland. Maar omdat ze wist wat dat kón betekenen – namelijk niet naar huis, maar naar een werkkamp in Siberië – weigerde ze. Hierop werd mam door haar eigen landgenoten met de dood bedreigd, mocht ze later toch nog besluiten om naar huis te komen.

Een grote angst voor Russische soldaten

Van de Amerikanen kreeg ze toestemming om naar Nederland te gaan. Ze wilde pap ontmoeten. En via een flinke zoektocht is dat gelukt. Wat veel mensen niet weten, is dat Russische soldaten tot 1953, met toestemming van de Nederlandse regering, hebben geprobeerd om Russische vrouwen over te halen om terug te keren naar Rusland. Zelfs toen mam al getrouwd was en in verwachting, kwamen er soldaten langs om haar mee te nemen. Dat bezorgde haar een angst die altijd is blijven hangen en waardoor ze weinig sprak over haar verleden. Op 3 maart 1978 overleed pap, mams grote liefde én ‘reddende engel’. Het heeft hierna een tijd geduurd voordat ze het leven weer oppakte en weer kon genieten, samen met kinderen en kleinkinderen. Op 22 maart 2018 is mam op 94-jarige leeftijd rustig ingeslapen. Voor ons was zij de beste en liefste moeder van de hele wereld.”

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2020-08. Je kunt deze editie nabestellen via MAGAZINE.NL.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Beeld |iStock

Ook interessant