Persoonlijk

Sonja: ‘Het voelde alsof ik allebei m’n kinderen in een klap kwijt was’

sonjas-kinderen-verhuisden-naar-buitenland-alsof-ik-ze-kwijt-was.jpg

Één kind in het buitenland is al moeilijk genoeg. Maar stel je voor dat allebei je kinderen naar het buitenland vertrekken. Het overkwam Sonja Baaij (61), toen zowel haar zoon Johan (34) als haar dochter Vera (27) begin 2017 emigreerde.

“Dat ze spontaan besloten met z’n tweeën naar Spanje te verhuizen, zag ik totaal niet aankomen. Mijn man heeft een meer praktische kijk op de zaak: het is hun keuze en we moeten ermee leren leven, meent hij.”

“Ik geloof dat je je kinderen twee dingen moet meegeven: wortels en vleugels. Maar ik had nooit gedacht dat het zo zou uitpakken. Ik heb altijd graag kinderen gewild. Daar moest ik best lang op wachten, vooral op Vera, die zeven jaar jonger is dan Johan. Dolgelukkig was ik, toen ze werden geboren. En nu zijn ze duizenden kilometers van me verwijderd; Johan woont in Australië, Vera in Spanje. Dat is wel een bittere pil om te slikken.”

Kinderen in buitenland

“Het was in 2017 niet de eerste keer dat Johan naar het buitenland vertrok. Op zijn twintigste leerde hij via een online muziekforum een meisje uit Australië kennen. Toen ze op reis door Europa een dagje in Amsterdam was, leidde hij haar rond. Vanaf dat moment was het aan tussen hen. Maar een relatie op 16.000 kilometer afstand is natuurlijk niet makkelijk. Eerst kwam zij hier, later besloten ze samen om voor een jaar naar Australië te gaan. Met kerst organiseerden we een afscheidsfeestje. Ik herinner me nog dat ik zijn vriendin in de keuken heb staan troosten. Ze vond het heel moeilijk dat ze ons ons kind een beetje afnam. Mijn eigen verdriet bood ik geen ruimte. Ik hield me vast aan het idee dat het afscheid tijdelijk was.”

Machteloos

“De schok was groot toen Johans vriendin het na driekwart jaar uitmaakte. Hij was zo verdrietig, maar ik kon hem vanuit Nederland maar moeilijk troosten. Dat je in zo’n situatie niet naar je kind toe kunt, hem niet even kunt knuffelen, is vreselijk. Ik was ook ontzettend bezorgd over hem. Regelmatig lag ik er wakker van. Ik voelde me volledig machteloos. Omdat zijn ex financieel garant voor hem had gestaan, moest Johan snel het land uit. Maar voor hij vertrok, bleek hij al een nieuw meisje te hebben ontmoet, Jessica. Je begrijpt wel dat ik daar niet blij mee was! ‘Kom eerst maar eens naar huis’, zei ik tegen hem. Dat deed hij, maar de liefde voor Jessica bleef. Gelukkig wilde Jessica wel in Nederland komen wonen. In 2012 zegde ze háár familie vaarwel. Stiekem was ik opgelucht dat nu andere ouders aan de beurt waren om afscheid te nemen.”

Lees ook: ‘Het uitvliegen van de kinderen bracht ons weer nader tot elkaar’

Terug naar Australië

“Een paar jaar woonden ze hier gelukkig samen. Maar toen werd Jessica’s oma ziek. Omdat ze een heel hechte band met haar had, ging ze naar huis om haar te helpen verzorgen. Eenmaal terug in Australië realiseerde Jessica zich hoe erg ze haar familie had gemist; ze wilde daar blijven. Inmiddels had Johan zijn leven hier opgebouwd. Maar hij kon niet zonder haar. Na lang wikken en wegen besloot hij eind 2016 permanent met haar mee te gaan. 14 maart 2017 zouden ze vertrekken. Voor hem was dat het goede besluit, maar mijn hart brak. Moest ik wéér dat afscheidsproces door. Vooral het definitieve – ze waren echt van plan zich samen in Australië te settelen – vond ik moeilijk te verkroppen. Bovendien ging ik nu twee mensen missen in plaats van één, want met Jessica had ik ook een hechte band opgebouwd. Ik wist dat ik ze de eerste jaren niet zou kunnen opzoeken; de reis is simpelweg te duur. Het afscheid zou dus echt voor lange tijd zijn. En toen kondigde mijn dochter twee maanden voor het vertrek van Johan en Jessica ineens aan dat ze ook wilde emigreren.”

Naar Spanje verhuizen

“Vera is altijd een vrije geest geweest, op zoek naar avontuur. Op haar achttiende ging ze voor een halfjaar naar Australië. In eerste instantie om haar broer op te zoeken, maar toen die terug moest naar Nederland, besloot zij op een boerderij in de outback te gaan werken. Voor ze daar aan de slag kon, kreeg ze lessen over overleven in de bush. Wat je moet doen als je wordt gebeten door een giftige slang en zo. Vreselijk vond ik dat; het kwam mijn nachtrust niet bepaald ten goede. Daarna reisde ze ook nog eens een halfjaar door Zuid-Amerika. Ik keek er dan ook niet echt van op dat ze verliefd werd op Thomas, een Engelse muzikant met Caribische roots. Maar dat ze spontaan besloten met z’n tweeën naar Spanje te verhuizen, zag ik totaal niet aankomen.”

“Eind 2016 hadden we nog met z’n allen kerst gevierd. Een week later kondigden ze aan te vertrekken. Per direct. Toen werd het me allemaal echt even teveel. Wat was ik verdrietig. Het voelde alsof ik allebei mijn kinderen in één klap kwijt was. Zij kozen voor hun vertrek. Als achterblijvers hadden en hebben we niets te kiezen. Dat maakt het extra moeilijk om de situatie te accepteren. Toch heb ik nooit aan mijn kinderen gevraagd om te blijven. Ik wil dat ze zich vrij voelen om hun eigen weg te gaan. Als dat betekent dat ik mijn eigen belang op de tweede plaats moet zetten, is dat zo. Hun geluk is voor mij het allerbelangrijkst.”

Stuk dichterbij

“Mijn dochter is cum laude afgestudeerd in bedrijfseconomie en internationaal recht. Ze had gemakkelijk een topbaan bij een advocatenkantoor kunnen krijgen, maar ze wist dat ze daar niet blij van zou worden. Dat ze haar hart heeft gevolgd om haar geluk in Spanje te beproeven, kan ik alleen maar toejuichen. Zij en Thomas wonen nu in de buurt van Valencia. Ze heeft een leuke baan als projectmanager van een start-up en de muzikale carrière van mijn schoonzoon zit in de lift. Ze hebben dus echt hun draai gevonden. Gelukkig is Spanje een stuk dichterbij dan Australië, dat maakt het wat makkelijker om elkaar op te zoeken.”

Kleinkinderen 

“Daar was ik extra blij mee toen Vera me vorig jaar voor de tweede keer in een jaar verraste: ze bleek zwanger. Mijn dochter, die nooit iets met baby’s had, werd zelf moeder. Op 27 januari van dit jaar is mijn eerste kleinkind geboren, een meisje, Mahdu. Na de bevalling ben ik een week bij ze geweest. Dat was fantastisch. Met de kraamhulp heb ik pannenkoeken voor iedereen gebakken. Vera doet het geweldig, ik ben ongelooflijk trots op haar. Als je elkaar zo weinig ziet, zijn de spaarzame momenten samen extra intens. Helemaal nu ik een kleindochter heb. Het maakte het vertrek nóg moeilijker dan anders. Op het vliegveld kwamen, met Mahdu in mijn armen, de tranen. Alsof ik opnieuw een extra stukje van mezelf moest achterlaten.”

“Aan de achtbaan van emoties waar ik al ruim twee jaar in zit, komt voorlopig geen eind. Inmiddels verwachten Johan en Jessica namelijk óók hun eerste kind. Sinds hun vertrek in maart 2017 heb ik ze niet meer gezien. Het is dus maar afwachten wanneer ik mijn tweede kleinkind kan ontmoeten. Daar heb ik het soms heel moeilijk mee.”

Hond Lasse

“Niet alleen het leven van mijn kinderen, maar ook dat van mijn man Hans en mij is drastisch veranderd. Ineens zijn we weer met z’n tweeën. Het is het legenestsyndroom in het kwadraat. Wat het soms lastig maakt, is dat we daar heel verschillend mee omgaan. Ik deel mijn gevoel vaak met hem, terwijl hij terughoudender is. Hij heeft ook een meer praktische kijk op de zaak: het is hun keuze en we moeten ermee leren leven, meent hij. Daar heeft hij natuurlijk gelijk in, maar het kost mij tijd om die berusting te vinden. Uiteindelijk heeft deze ervaring ons wel dichterbij elkaar gebracht, juist omdat we nu helemaal op elkaar zijn aangewezen.”

“Op moeilijke momenten heb ik veel steun aan mijn eigen moeder. Zij begrijpt me als geen ander. En aan de lotgenoten met wie ik ervaringen uitwissel. Verder hebben we vorige jaar een hond aangeschaft, Lasse. Een betere afleiding dan een puppy kun je je niet wensen. Ik vind het heerlijk om lange einden met hem te wandelen. Ook voor ons huwelijk is hij waardevol. Het doet Hans en mij veel goed om weer samen voor iemand te zorgen.”

‘Foto’s kan ik soms niet bekijken’

“Na tweeënhalf jaar voel ik me nog steeds een beetje ontheemd. Het verdriet kan me op de raarste momenten overvallen. Bijvoorbeeld als er een liedje op de radio komt dat ik samen met mijn zoon vroeger vaak luisterde. Of als ik de muziek van Simon & Garfunkel hoor – als gezin zijn we ooit naar een concert van dat duo geweest. Foto’s van toen de kinderen klein waren, kan ik soms niet bekijken. En onze verjaardagen slaan we tegenwoordig meestal over, omdat ik het te pijnlijk vind die zonder Johan en Vera te vieren. Om dezelfde reden zie ik nu elk jaar tegen de decembermaand op.”

Onbegrip

“Ik wil de situatie niet dramatiseren, maar ik vind het gewoon echt zwaar, zo zonder mijn kinderen. Mensen in de omgeving begrijpen dat niet altijd. Zeker nu Johan en Vera al een tijdje weg zijn. Dan verwacht men kennelijk dat het wel went. ‘Fijn toch, zo’n leuk vakantieadres?’, hoor ik dan. Of: ‘Je kunt toch bellen?’ Maar dat is echt niet te vergelijken met lijfelijk contact. Ik voel soms ook een gezonde jaloezie naar ouders en grootouders die hun familie in en de buurt hebben.”

“En als mensen klagen over een kind dat honderd kilometer verderop woont, denk ik: je weet niet waar je het over hebt. Aan de andere kant tel ik mijn zegeningen. Dat ik mijn kinderen zo mis, getuigt van de sterke band tussen ons. Lang niet alle ouders hebben dat geluk. Toen mijn dochter net was vertrokken, kwam ik de moeder van een oud vriendinnetje van haar tegen. Het meisje bleek allerlei problemen te hebben. Bij een ander woonden de kinderen van de moeder vlak bij haar, maar ze zagen elkaar nauwelijks. Zo bezien ben ik, ondanks de grote afstand, de mazzelaar.”

Tekst | Marte van Santen
Fotografie | Mariel Kolmschot

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-36. Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Ook interessant