Karin: ‘Sinds ik besloot mijn gewicht niet langer als probleem te zien, ben ik veel gelukkiger’ Beeld Fotografie | Mariel Kolmschot
Beeld Fotografie | Mariel Kolmschot

Karin: ‘Sinds ik besloot mijn gewicht niet langer als probleem te zien, ben ik veel gelukkiger’

Sinds haar vijftiende is Karin bezig geweest met lijnen, met alle fysieke en mentale consequenties van dien. Sinds ze besloot haar gewicht te accepteren, is ze een stuk gelukkiger.

“Vorige week had ik een vriendin op bezoek. Nadat we de hele avond gezellig hadden zitten kletsen, nam ik haar mee naar mijn kledingkast. ‘Kijk maar eens of je wat past,’ zei ik. ‘En neem mee wat je leuk vindt.’ Jarenlang heb ik mijn kleren uit mijn slankere periodes bewaard. Ik kon er maar geen afscheid van nemen, hoopte altijd dat ik er op een dag weer in zou passen. Dat ik mijn vriendinnen die slanker zijn dan ik daar nu blij mee maak, is onderdeel van het acceptatieproces waar ik in zit.

‘Zo dun ga ik niet meer worden’

Ik moet het gewoon onder ogen zien: zo dun als toen ga ik niet meer worden. En dat is prima. Ik weiger om daar nog langer onder te lijden. Bijna veertig jaar ben ik ontevreden geweest met mezelf. Heb ik mezelf op mijn kop gegeven omdat het maar niet lukte om af te vallen. Ik wil me nu simpelweg happy voelen met mijn lichaam. Al blijft dat soms een uitdaging, want ik weet dat de buitenwereld me veroordeelt om mijn gewicht.”

Dieetcarriere

“Ik ben geboren als gezonde negenponder. Misschien was dat al een teken aan de wand? Ik groeide op in een fijn gezin, waar bourgondisch werd gegeten. Eten was een feestje en werd uitbundig gedaan. Als we bijvoorbeeld pannenkoeken aten, stond er een hele stapel. Ik kon dat uitstekend hebben, had een normaal postuur. Snoepen was mijn favoriete bezigheid. Het liefst lag ik samen met mijn beste vriendin op de hoekbank met elk een boek en een grote zak drop in het midden.

Ik was een jaar of veertien, vijftien, toen ik een paar kilo aankwam. Omdat ik dreigde te blijven zitten, zetten mijn ouders mijn buitenschoolse activiteiten zoals sporten stil. Toen ik toch overging, woog ik opeens geen vijftig kilo meer, maar 55. Dit was het startpunt van mijn ‘dieetcarrière’ én van eeuwig jojoën. Alles heb ik uitgeprobeerd, je kunt het zo gek niet bedenken. En wat was ik trots als ik afviel. Alleen kwamen de kilo’s, en zelfs een aantal extra, telkens terug zodra ik stopte met diëten.

Tja, zo gaat dat, weet ik nu, ik hielp mijn hele stofwisseling ermee om zeep. Toen wist ik dat nog niet en ik stortte me telkens verbeten op weer een volgende lijnpoging. Want ik was ervan overtuigd dat mensen me leuker en interessanter zou vinden als ik slanker was. Wat heb ik geworsteld die jaren. Ik kreeg eetbuien, waarbij ik alles at wat los en vast zat. Ik heb zelfs weleens een poging gedaan om alles er na afloop weer uit te gooien. Dat lukte gelukkig niet: anders had ik ongetwijfeld boulimia gekregen.”

Geen dag niet met gewicht bezig

“Tien jaar en twintig kilo later had ik door dat diëten geen zin had. Ik nam me voor voortaan gewoon gezond te eten en de lijst met streng verboden voedingsmiddelen los te laten. Dat deed me goed: hoewel er geregeld momenten waren dat ik niet van lekkere dingen af kon blijven, namen de eetbuien af en als vanzelf viel ik ook wat af. Maar nooit genoeg om tevreden te zijn. Als ik nu foto’s zie uit die tijd, denk: meid, je was prachtig! Waar maakte je je druk om? Maar ondanks dat ik een leuk leven had, een goede baan met fijne vrienden en diverse relaties, voelde ik me altijd en overal te dik. En dan ging ik toch maar weer Sonja Bakkeren of zo.

Er is werkelijk geen dag in mijn leven geweest dat ik niet met mijn gewicht bezig was. Zo jammer. Het ideaalbeeld van slank zijn zit ook zo verweven in de maatschappij. Op tv, in de bladen, overal. Ook in mijn directe omgeving. Was ik wat afgevallen, dan kreeg ik complimenten. ‘Knap hoor, wat zie je er goed uit!’ Kwam ik aan, dan werd daar op z’n best angstvallig over gezwegen. Anderen namen geen blad voor de mond. Een buurvrouw die eruit floepte: ‘Er mag wel wat af, hè.’ Of mijn moeder die – met de beste bedoelingen, dat weet ik wel – zei: ‘Let je wel een beetje op?’”

Anonieme Overeters

“Een jaar of tien geleden ging ik op advies van een vriendin naar een bijeenkomst van de Anonieme Overeters, net zoiets als de AA, de Anonieme Alcoholisten, maar dan voor mensen met een verstoorde relatie met eten. Ik zat er met open mond te luisteren. Mensen, van heel dik tot heel dun, die openhartig vertelden over hun ervaringen. Ze deelden dingen die ze hun geliefden en familie niet eens durfden te vertelden. Wat ze zeiden was zo verschrikkelijk herkenbaar. Shocking! Maar ik wilde er op dat moment niet aan. ‘Zo erg ben niet,’ zei ik tegen mezelf – en na een paar meetings ging ik niet meer.”

Karin: ‘Sinds ik besloot mijn gewicht niet langer als probleem te zien, ben ik veel gelukkiger’ Beeld Fotografie | Mariel Kolmschot
Beeld Fotografie | Mariel Kolmschot

‘Ik was verslaafd aan eten’

Toch kon ik er niet meer omheen. Ook ík had een verstoorde relatie met eten. Ook ík was verslaafd. Ik at om mezelf te troosten, of juist om iets te vieren en in beide gevallen kon ik geen maat houden. Ook ik stond machteloos tegenover de drang om meer, anders of vaker te eten dan ik eigenlijk wilde, al wist ik heel goed dat dat altijd weer voor schuldgevoel en zelfverwijt zorgde. Een eetverslaving is enorm lastig. Met roken, drinken of drugs kun je tenminste nog stoppen. Maar stoppen met eten, dat gaat niet: dan ga je dood. De verleiding is er dus altijd, zeker in de consumptiemaatschappij. Elke dag weer. Hoe kun je je daartegen verzetten?”

‘Eten is mijn zwakke plek’

“Net als een boel andere mensen met overgewicht, krijg ik dat niet voor elkaar. Terwijl ik absoluut niet ongedisciplineerd of lui ben; hét vooroordeel over dikke mensen. Ik heb juist een enorme discipline. In mijn werk, bijvoorbeeld. In mijn studie, waar ik naast mijn baan mee begon. Toen ik stopte met roken, lukte me dat in één keer en toen ik op een avond van mijn fiets viel nadat ik te veel had gedronken, heb ik moeiteloos vijf jaar geen alcohol meer aangeraakt. Maar eten is mijn zwakke plek. Ik kan gewoon geen pak koek in de kast hebben staan. Want één koekje eten gaat niet, het hele pak moet leeg.

Ik heb daar veel gesprekken over gehad met mijn huidige geliefde, met wie ik nu acht jaar samen ben. Ons eerste jaar leverde ons trouwens allebei tien kilo erbij op: we lepelden geregeld ’s nachts samen een bak ijs leeg. En ik was ook nog in de overgang gekomen; funest voor je gewicht, dat weet iedere vrouw. Het was ingewikkeld om mijn vriend te laten inzien dat hij niet te veel lekkere dingen in huis moest halen. Terwijl hij nota bene zelf alcoholist is, die al dertig jaar niet meer drinkt. Maar zelfs híj had moeite om mijn verslaving te begrijpen en te erkennen.”

Fat Acceptance Movement

“Hoewel ik mijn strijd tegen de kilo’s toen al had gestaakt, bleef ik toch nog altijd hopen op een wonder. Tot ik, om mijn Engels te perfectioneren, naar Engelstalige podcasts ging luisteren. Ik hoorde een interview met Sofie Hagen, een dikke Deense stand-up- comedian die zich inzet voor de Fat Acceptance Movement. Ik was met stomheid geslagen. Mijn leven lang had ik mijn overwicht afgekeurd, afgewezen en veroordeeld. Ik zag mijn gewicht continu als een probleem. Dat kon dus ook anders! De Fat Acceptance Movement stelt dat je trots moet zijn op je lichaam, ongeacht hoe dik je bent. Zolang je gezond eet en voldoende beweegt – en dat doe ik – maakt het niet uit wat je BMI is.

De visie dat dik zijn lelijk, slap of verachtelijk is, is niet meer dan dat: een visie, een mening. Níét een feit of de onwrikbare waarheid. Dik zijn is niet per se ongezond. Ook met een maat meer kun je een gezonde leefstijl hebben en goed voor jezelf zorgen, beter dan sommige slanke mensen die alleen maar junkfood eten. Er ging een wereld voor mij open. Dit was simpelweg nog nooit bij me opgekomen. Waarom had ik dit allemaal nog nooit eerder gehoord? In Engeland en Amerika bestaat de Fat Acceptance Movement al sinds 1967. Al die jaren wist ik alles over calorieën tellen, maar dat ik mezelf ook gewoon kon accepteren, nee, daarover wist ik niets. Bizar toch?”

‘Fatshaming komt nog vaak voor’

“Sophie Hagen heeft een geweldig boek geschreven: Happy fat – taking up space in a world that wants to shrink you. Ik hoop dat het nog eens in het Nederlands wordt vertaald, want het is zo goed en ook erg grappig. Het boek heeft mijn blik op mezelf en mijn leven totaal veranderd. Ik ben gestopt met vechten. Ik haal mezelf niet langer naar beneden en ik probeer me bewust niets meer aan te trekken van fatshaming. Want o, wat komt dat vaak voor, hoe subtiel ook. Of het nu bekenden zijn, die me laten merken dat ze vinden dat ik toch iets aan mijn gewicht moet doen, of van onbekenden die op straat iets zeggen als: ‘Kijk haar nou met haar dikke reet’.

Er is tegenwoordig steeds meer ruimte en respect voor minderheden in onze maatschappij. Het enige wat nog ontbreekt, is een zachtere blik voor dikke mensen. Omdat gedacht wordt: ‘Het is je eigen schuld, je kiest hier zelf voor.’ Nou, dat is dus echt niet zo. Het is gewoon een feit dat het maar een heel kleine minderheid dikke mensen lukt om blijvend af te vallen. De rest blijft worstelen. En er komen steeds meer dikke mensen. Het is een maatschappelijk verschijnsel dat iedereen aangaat, niet de schuld is van ‘de dikkerds.’ En nee, lijnen is zeker niet het antwoord!”

Veel gelukkiger

“Sinds het moment dat ik heb besloten mijn gewicht niet langer als een probleem te zien, ben ik veel gelukkiger. Ik geniet meer van het leven en gun het mezelf om me dingen lekker te laten smaken. Zonder de eeuwige zelfafkeuring en gedachtes als: dit zou ik eigenlijk niet moeten doen. En ik heb niet bij voorbaat al schuldgevoelens over de feestmaand. Vroeger was die tijd altijd beladen. Zo veel verleidingen waar ik vast en zeker voor zou zwichten.

Mijn hele leven was het mijn stellige voornemen om na kerst en oud en nieuw weer te gaan lijnen en álles anders te doen. Nou, dat is voorbij. Dit jaar geniet ik onbekommerd van alle lekkere dingen die er op tafel komen met kerst. Ik ga me níét inhouden. Al weet ik heel goed dat mensen dat ergens toch van mij verwachten. Dat ze met geloken ogen naar me kijken als ik mijn bord goed vol schep. Of met een gelukzalig gezicht vier bollen ijs zit te eten. Het is feest en daar geniet ik van. Net als iedereen. Als anderen daar een probleem mee hebben, laat ik dat hún probleem zijn.

Het mooie is dat ik, doordat ik nu een zachtere blik naar mezelf heb, ook zachter naar de buitenwereld kijk. Als ik een mooi iemand zie, dan denk ik gewoon: wat een mooi mens, zonder meteen het figuur te checken. En dat voelt goed!”

Tekst | Lydia van der Weide
Fotografie | Mariel Kolmschot

RedactieFotografie | Mariel Kolmschot

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden