null Beeld  Iris Planting. Styling: Ora Bollegraaf. Visagie: Astrid Timmer. Voor verkoopinformatie zie 'En ook nog'
Beeld Iris Planting. Styling: Ora Bollegraaf. Visagie: Astrid Timmer. Voor verkoopinformatie zie 'En ook nog'

Joke Bruijs: ‘Een mens kan meerdere grote liefdes vinden in het leven’

Ammenooitniet dat ze achter de geraniums duikt. Joke Bruijs bruist. “Mijn gevoelsleeftijd? 35!”

Winter 2021, het vroor dat het kraakte. Op z’n Hollands werd direct vanaf de eerste sneeuwvlok geschaatst en gesleed. Maar niet door Joke Bruijs en consorten. De cast en crew van de feelgood-komedie Casa Coco had de biezen gepakt en vertrok naar eiland Bonaire. Een film opnemen in tropische temperaturen, we kunnen ons erger voorstellen.

Joke: “Het was een cadeau, zeker in lockdowntijd. En wat moet het nu voor de kijker leuk zijn om met een dikke, wollen trui aan te kijken naar dat zonnige gebeuren.”

Het filmscript werd geschreven met jou en Gerard Cox in gedachten voor de hoofdrollen. Nogal een verdienste.

“Richard Groenendijk, Katja Schuurman en Gijs de Lange zeiden meteen ‘ja’ toen ze hoorden dat Gerard en ik meededen. Loes Luca deed zelfs al mee voordat ze überhaupt het script had gelezen. Zo egostrelend allemaal. Vijf jaar terug maakte ik met producent Lucio Messercola de dramareeks La Famiglia. Toen al zei Lucio dat hij een serie wilde opzetten met Gerard Cox en mij. Dat plan werd een speelfilm. Het originele idee was voor de opnames naar Zuid-Spanje te vertrekken, maar toen het land door corona op slot ging, belde Lucio met de vraag of ik het erg zou vinden om naar Bonaire te gaan. Natuurlijk niet! Ik heb er een huis en ben dol op het eiland.”

Omschrijf de liefde voor het eiland eens.

“Ik kom al twintig jaar op Bonaire. Het is er heerlijk omdat er simpelweg niks ís. Geen massatoerisme, geen hoogbouw, geen stoplichten, geen disco’s. Bonaire is klein en puur, met maar vijftienduizend inwoners, restaurants aan zee en fijne stranden. Vijftien jaar geleden kocht ik er een huis aan het water, een bootje voor de deur. Ik vind de bewoners relaxed en de buren zijn Nederlands, wat gezellig is, maar eigenlijk bemoei ik me met niks of niemand. Opvallend is dat ik overal ter wereld heimwee kan voelen, behalve op Bonaire. Daar aankomen is als thuiskomen. Het huis heeft een open woonkamer, zonder muren, je loopt zo de veranda op. Ook bij regen is de temperatuur aangenaam.

Telkens als ik ga, sjouw ik te veel boeken met me mee. Zo fijn! Hele stapels! Biografieën, de nieuwe van Herman Koch, de Jiskefet Encyclopedie. Ik doe mijn boeken in een speciaal koffertje waarmee ik nonchalant het vliegtuig in stap. Alsof dat ding niet veel te zwaar is en ver over het toegestane gewicht. De cast en crew van Casa Coco sliep in een resort, maar dat vond Gerard te druk. Ik heb hem uitgenodigd om bij mij en mijn man Frits te logeren. Gezellig was dat. Na een lange dag draaien kletsten we na op de veranda. Een oude klare voor Gerard erbij, kijkend naar de zonsondergang.”

null Beeld

Onafscheidelijk gescheiden

De chemie tussen jou en Gerard spat van het scherm.

“Dat schijnt het geval te wezen als ik de regisseur mag geloven. We zijn ons er niet bewust van. In de film run ik een pension dat vooral door Rotterdammers wordt bezocht. Gerard speelt mijn jeugdliefde Toon en hij springt bij om Casa Coco te redden van financieel zwaar weer. In het echte leven waren Gerard en ik een koppeltje, in de jaren zeventig. Veertien jaar waren we samen, waarvan tien jaar getrouwd. Aan respect voor elkaar ontbrak het zeker niet in ons huwelijk, maar misschien ontbrak de passie wel een beetje. Scheiden doet lijden, daar is helemaal niks leuks aan. Ik ben naar Den Haag verhuisd, zodat Gerard gewoon naar zijn oude kroegen kon gaan zonder mij tegen te komen. We moesten afzonderlijk ons leven weer opbouwen. Maar na anderhalf jaar belde hij. Of ik met hem Vreemde praktijken wilde maken voor de KRO. Hij Bertus, ik Sjaan. ‘Want er is niemand die dit beter kan doen dan jij,’ zei hij.”

Die samenwerking verliep goed. Elke avond nam Gerard de A20 richting Rotterdam en Joke de A12 naar Den Haag. Hun wegen letterlijk gescheiden van elkaar, maar als duo stonden ze fris op het toneel. Toen was geluk heel gewoon volgde in 1994, weer met Gerard en Joke. Het werd de langstlopende tv-serie ooit in Nederland. In een vijftigerjarendecor speelden ze het echtpaar Jaap en Nel Kooiman.

Joke: “Onafscheidelijk-gescheiden, las ik weleens in de krant over Gerard en mij. Samen speelden we zó soepel, dat een aflevering van Toen was geluk er binnen dertig minuten op stond. Vond het publiek helemáál niet leuk. Veel liever zagen ze dat scènes dertig keer over moesten. De mensen genoten als ze ons samen zagen. In die tijd moesten de ouden van dagen uit hun huizen worden getrokken, maar bij Toen was geluk... bestonden er wachtlijsten voor publiek. ‘Ach, ze zijn nog zo leuk met elkaar,’ hoorden we dan. Gerard had er ook lol in dat we een echtpaar speelden. Liet hij zogenaamd een scheet als een bedscène erop zat, meteen de lachers op zijn hand natuurlijk.”

Als een grote broer

Kan een vriendschap tegen liefde aan schurken?

“Ik hou heel veel van Gerard, maar op een andere manier. Als familie, hij is als een grote broer voor me. Eentje met wie ik veel lol heb. Op Bonaire deden we een scène met een waterscooter. Het verhaal was dat we Gijs moesten oppikken voor de kust. We hadden geoefend met twee volwassenen, maar toen stapte ook Gijs op de waterscooter. Ik voelde het meteen; daar gaan we! Lagen we zo in de plomp. De opnameleider trok meteen zijn kleren uit en dook in het water om de scooter omhoog te houden. De setdresser erbij, samen in de branding, zodat we niet nog een keer zouden omvallen. ‘Ik ben tachtig, hè!’ riep Gerard nog. Ook nu we weer thuis zijn, is er veel contact. Als hij een leuke Gummbah in de Volkskrant ziet, belt hij me. Van het kleinste tekeningetje maakt Gerard een heel verhaal met zijn eigen uitleg erbij. ‘…daar zit dus een enorm lelijke man op een bank. Komt zijn vrouw binnen…’ Ik lig altijd in een deuk. Gerard heeft na onze scheiding geen grote liefde meer gevonden in het leven. Nu is dat na mij ook bijzonder moeilijk natuurlijk… ha! Geintje uiteraard.

null Beeld

Jij vond opnieuw liefde.

“Bij Frits. Frits (Landesbergen, arrangeur, red.) is een heerlijke vent om mee te leven. Alles gaat relaxed, zonder drama. Ik kan aan de hele man maar één ‘nadeel’ bedenken en dat is dat-ie niet voor Feyenoord is - en dat onder één dak met mij. We kenden elkaar al uit de muziekwereld - Frits is een begenadigd muzikant - toen we elkaar twintig jaar geleden weer zagen in het Zuiderpark in Den Haag. We traden er beiden op en backstage zag ik hem. Met een compagnon had Frits destijds een jazzlabel en hij vroeg of ik een jazzalbum zou willen maken. ‘Wie zit daar nou op te wachten?’ vroeg ik. ‘In elk geval deze vierhonderd mensen,’ zei hij, wijzend naar het publiek. We doken de studio in. Ik had tompouces meegenomen, het was gezellig. Maar de romantiek sloeg zeven jaar later pas toe. Zo zie je maar; een mens kan meerdere grote liefdes vinden in het leven.”

Is het fijn om op je zeventigste nog aan het werk te zijn?
“Ik zou niets anders willen. In 2017 vierde ik mijn jubileum, vijftig jaar in het zangvak, groots in concertgebouw De Doelen in Rotterdam. Ik was twaalf toen ik begon. Een ukkie zingend boven op het biljart van het plaatselijk café. Op mijn dertiende trad ik op in het Rotterdamse Rijnhotel. Jos Brink presenteerde de avond. Ik herinner me dat ik letterlijk in de spotlight stond, een lampje boven mijn hoofd. Ik had de mazzel met grote orkesten te mogen zingen, met The Skymasters en The Ramblers. In die tijd leek succes geleidelijk te groeien. Kijk ik naar de huidige generatie, naar zo’n jong, Grieks meisje als Stefania Liberakakis bijvoorbeeld... Ik begon met niks. Gewoon, op het biljart. Stefania zong al op Het Songfestival. Heeft zij nog de mogelijkheid om aan de roem te wennen? Ik betwijfel het. Het artiestenvak is veranderd en soms houd ik mijn hart vast.”

Foute boel

Wat is jouw gevoelsleeftijd?

“35.”

Wanneer voel je je kwetsbaar?

“Als ik met blote handen een pot bonen moet openmaken, voel ik me een stukkie ouder, hoor.” (tikkend tegen haar hoofd) “Ik hoop dat de computer in de bovenkamer het nog blijft doen. Om mij heen zie ik leeftijdsgenoten worstelen met parkinson, met alzheimer. Slopers van ziektes. Vreselijk. In 2004 beleefde ik zelf een zware periode. Ik kreeg borstkanker. Het was een heel slechte tijd. ‘Ik ga dood, geloof ik,’ zei ik tegen Frits, ‘nou heb je alles opgegeven om bij mij te zijn en nu ga ik….’ Hij droeg me op nooit meer zo te praten. Ik moest van Frits vooruitkijken en dat deed ik. Ik vertelde zo min mogelijk mensen dat ik een borstbesparende operatie en 35 bestralingen onderging. Overdag was ik in het ziekenhuis voor behandelingen. Als dat klaar was, deed ik een dutje op de achterbank van de auto terwijl een goede vriendin me naar het theater reed. Hup, de make-up in. Want ’s avonds stond ik naast André van Duin op de bühne. Het werk zag ik als een vorm van therapie. Het zou me door deze slechte tijd slepen. Als ik na de voorstelling thuiskwam, kleurde Frits met viltstift de belijningen op mijn borst weer bij voor de bestraling de volgende dag. Na de laatste bestraling moest ik elke drie maanden op controle komen. De derde controle zei ik tegen Frits dat ik wel weer in mijn eentje naar die afspraak kon. Had ik dat maar niet gedaan. In het ziekenhuis hoorde ik dat het foute boel was. Weer onder het mes. Een zware operatie in het Daniel den Hoed-ziekenhuis. Ik weet het nog goed: eind juni ging ik onder het mes en in augustus was ik wonderwel weer aan het zingen. Ik heb het te danken aan mijn overlevingsstand, denk ik. Ik ga er gewoon voor.”

Kunnen we die tomeloze energie van jou ergens kopen in een potje?

“Was het maar zo’n feest. De pit zit in de genen, van moeders kant. Drie keer per week doe ik cardio- en krachttraining in de sportschool. Voor de lijn is het niet nodig, maar ik wil de energie op peil houden. Ik krijg nog elk jaar een check-up in het ziekenhuis en elk jaar voel ik me gezegend dat het goed is. Leef wat je kan, is mijn motto. De film Casa Coco was een cadeautje, een kers op de taart. Wat het nieuwste doel wordt, weet ik nog niet. Zoiets moet organisch gaan. Tijd tekort is er toch al met vijf kleinkinderen – Frits heeft drie zonen uit een eerdere relatie, hun kinderen noemen mij oma. Ik heb nooit een sterke behoefte gevoeld om moeder te worden. Als ik het moederschap honderd procent wilde geven, kon ik mijn vak niet naar behoeven uitoefenen en dat wilde ik niet. Maar nu zijn er alsnog die lieve kleinkinderen. Die me gerust een speelgoedwigwam in sturen. ‘Omaaaa,’ riepen ze dan dertig keer. ‘Oma, kom nou de tent in’. En daar ga ik, hoor. Dertig keer kruipend de wigwam in.”

De feelgoodkomedie Casa Coco is binnenkort te zien in de bioscoop.

null Beeld

FAVORIETEN

Plek op Bonaire: “Sorobon. Je kunt er heerlijk eten en op het strand zitten.”

Plek in Nederland: “Noordwijk. Daar mogen de honden lekker los op het strand. Vroeger had ik vier honden, nu ga ik soms met een leenhond van een vriendin wandelen. Daarna voor het haardvuur ploffen in een van de strandlodges.”

Drankje: “Een glas rood of wit.”

Muziek: “Bigbands. En Ella Fitzgerald, Nat King Cole, Sarah Vaughan.”

Tv: “Ik neem alles op zodat ik reclames kan doorspoelen. De serie Maud & Babs is favoriet.”

Stukgelezen: “Twee honden van Richard Adams. Een boek over honden die weten te ontsnappen uit een medisch laboratorium. Een prachtig verhaal.”

Lievelingshoek in huis: “De haard in de keuken. Die hebben we omhoog laten brengen waardoor het vuur op gelijke hoogte brandt met de eettafel. Heel sfeervol.”

Lachen: “Met Frits, als we aan de haal gaan met reclames. Zijn imitaties zijn grandioos.”

Klein geluk: “Met leenhond Flinque het strand op.”

Voor verkoopinformatie klik hier.

Nicole Gabriëls. Iris Planting. Styling: Ora Bollegraaf. Visagie: Astrid Timmer. Voor verkoopinformatie zie 'En ook nog'
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden