null Beeld Ester Gebuis. Styling: Ora Bollegraaf. Visagie: Nicolette Brøndsted
Beeld Ester Gebuis. Styling: Ora Bollegraaf. Visagie: Nicolette Brøndsted

PREMIUM

Jet van Vuuren: ‘Je bent nooit te oud voor een nieuwe stap in je leven’

Na dertig jaar huwelijk is Jet van Vuuren (65) nu ineens weer single. Doodeng vindt ze het, maar ze weet dat het goed komt. Ook weer zo’n kantelmoment waarvan ze er al meer heeft gehad in haar leven.

Of het goed is als ik mijn stokoude teckeltje meeneem naar het interview, had ik Jet van Vuuren in een mail gevraagd. Het antwoord komt per omgaande:

O, ik snak naar een stokoud teckeltje. Mijn hond Duuk is nog maar net dood, en daarom pas ik op katten en honden om mijn dierenliefde een beetje kwijt te kunnen. Dus kom maar op met… hoe heet zij/hij?

Igor dus. Die meteen enthousiast heen en weer dribbelt na buitengewoon hartelijk te zijn begroet door Jet. Locatie: haar schrijfhuisje op de Veluwe. Ooit de plek waar ze zich alleen voor het schrijven terugtrok uit Almere, waar zij met haar echtgenoot woonde. Maar de situatie is veranderd. De scheiding na dertig jaar huwelijk is net uitgesproken en het schrijvershuisje is haar tijdelijke toevluchtsoord, vertelt Jet terwijl ze koffie inschenkt.

Opnieuw beginnen dus op haar, zoals ze het zelf omschrijft, ‘ouwe dag’ valt niet altijd mee. Sterker nog: ze vindt het doodeng, maar de opgewekte spraakwaterval laat zich niet kisten, dat is duidelijk. Het was een lange, emotionele rollercoaster, vertelt ze, “maar het positieve eraan is dat je kennelijk nooit te oud bent voor een nieuwe stap in je leven.”

Igor krijgt nog een aai en als we rustig zitten vertelt ze hoe leuk ze het vindt om in Margriet te komen. Maar ja, ook weer niet, want ze heeft een geheim. En dit is het moment om daarmee naar buiten te treden, want: “Er staat toch altijd zo’n kadertje bij waarin staat welke opleiding de geïnterviewde heeft gehad? Dus moet ik wel.”

null Beeld

Nee hoor, wij vragen voor dat kadertje naar vijf favoriete dingen of karaktereigenschappen.

Verbijsterd: “Echt? Nou moe, heb ik me daar zo te sappel over lopen te maken?”

Toch wil ze dat geheim eindelijk maar eens openbaren en steekt van wal: “Mijn leven lang is mijn grootste angst dat ik moet gaan zeggen wat mijn vooropleiding is. Ik heb mijzelf altijd aan mensen opgetrokken die hebben gestudeerd, zoals mijn ex-man, een echte intellectueel. Dat was mijn vader ook.”

“Ik ben in Amsterdam geboren, maar deels opgegroeid in Barneveld. Mijn vader, een dominante man, was kunstenaar. Mijn opvoeding – ik was enig kind – bestond voornamelijk uit kunst en cultuur, ik werd zelfs voorgelezen uit Homerus. Omdat mijn vader ziekelijk was, mocht ik nooit andere kinderen mee naar huis nemen. Dus moest ik mijzelf zien te vermaken. Ik tekende en schilderde, net als hij, en ik maakte plakboeken en poppen.”

null Beeld

“Toen ik twaalf jaar was zei mijn vader: ‘Jij bent een meisje, je trouwt, krijgt een gezin en daarom hoef je niet naar de hbs. Jij gaat naar de huishoudschool.’ Mijn vriendinnetjes gingen daar ook heen, dus dacht ik: prima, dan doe ik dat. Niet wetende wat voor impact dit op mijn latere leven zou hebben. Een enorme schaamte! Ik had makkelijk naar de hbs gekund en ik ging dan ook op m’n sloffen door de huishoudschool. De schoolleiding zei tegen mijn vader: ‘Mijnheer de Groot, uw dochter is heel creatief, ze kan naar de Kunstacademie.’ ‘Geen denken aan,’ was het antwoord. Hij had al een baantje voor mij geregeld bij de plaatselijke kledingwinkel. En zo was ik op mijn vijftiende al aan het werk. Door de leerplicht met de verplichting om één dag per week naar een vormingsschool te gaan, maar als de inspectie kwam controleren of ik wel op school zat, verstopte mijn baas mij in een van de paskamers. Mijn verdiende geld moest ik thuis afgeven. Het was zo’n vernederende rottijd. Aan mijn moeder had ik niets, want mijn vader was de baas in huis.”

Schaamte

Op mijn achttiende ben ik zo snel mogelijk het huis uit gegaan door met de eerste de beste jongen van dansles te trouwen. Dat kon natuurlijk niet goed gaan; twee veel te jonge mensen die niets van het leven wisten. Ik was superbleu, speelde bij wijze van spreken nog met teddyberen en moest opeens samenleven met een man. Na de scheiding, 25 was ik toen, begon ik mij, eindelijk los van mijn vader en echtgenoot, te ontwikkelen. Ik zocht ander werk, kwam in Amsterdam terecht, vond een baan in een boekwinkel, leerde leuke mensen kennen en volgde in de avond een drie jaar durende vakopleiding voor de boekhandel. Ik hang aan elkaar van avondopleidingen! Maar de schaamte bleef. Als iemand – zelfs mijn beste vrienden – naar mijn opleiding vroeg, kletste ik daar altijd maar wat omheen.”

null Beeld Jurk (Gestuz), sneakers (Adidas).
Beeld Jurk (Gestuz), sneakers (Adidas).

Over Jet

null Beeld

Jet van Vuuren is het pseudoniem van Hennie de Groot. Ze werkte jarenlang in de boekhandel als bibliothecaris en gaf les in tekenen en schilderen. Nadat Jet tot drie keer toe een verhalenwedstrijd van het dagblad Trouw won, besloot zij zich in 2011 op het schrijven van thrillers te storten. Obsessie is haar zeventiende boek.

null Beeld

Maar je kunt toch hartstikke trots op jezelf zijn? Wat maakt opleiding nou uit? Er zijn zo veel mensen van jouw generatie die huishoudschool of de lts hebben gedaan. En die zich later als autodidact hebben ontwikkeld. Vroeger kon je met voldoende talent en doorzettingsvermogen nog doorrollen in mbo- en hbo-beroepen. Dat is nu door de hoge eisen vrijwel onmogelijk.

“Dat is ook zo. Maar wat is trots? Waar haal je dat vandaan? Hoe krijg je dat? Ik zou het echt niet weten. Hoe dan ook, voor mij werkte mijn geschiedenis wel als de wet van de remmende voorsprong; ik ging extra mijn best doen en werkte extra hard. Gek eigenlijk; ik heb in prachtige boekwinkels gewerkt waar ik gespecialiseerd was in kunst en literatuur, ik heb zelf lang beeldende kunst gemaakt, heb er les in gegeven, veel opleidingen gedaan en ik heb inmiddels al zeventien boeken op mijn naam staan, maar zeggen dat ik niet heb gestudeerd, vind ik nog steeds heel moeilijk.”

null Beeld

Hè, hè, dat is eruit.

“Wat een opluchting,” zegt ze vrolijk, loopt naar de keuken voor nog een rondje koffie en vraagt ondertussen of ik kinderen heb. Zelf heeft ze die niet: “Ik heb ze welgeteld één jaar gewild. Na mijn eerste huwelijk begon mijn leven eindelijk; ik bloeide op, ging met heel leuke mannen om, had een heleboel seks, ik was helemaal normaal geworden, vond ik zelf. Maar binden wilde ik mij absoluut niet, mijn vrije leven in Amsterdam vond ik veel te leuk. Tot ik 35 werd en dacht: o, wacht even, ik moet ook nog een kind krijgen! Maar een geschikte leukerd om dat kind mee te maken kon ik toen net niet vinden.”

“Erg? Niet echt. Al begreep ik vrouwen die bewust geen kinderen wilden ook niet. Het hoorde bij vrouw-zijn, dacht ik toen. Verder heeft het eigenlijk niet meer zo’n rol gespeeld in mijn leven, ook niet in mijn tweede huwelijk. Maar nu ik mijn vriendinnen met kleinkinderen zie, denk ik toch even: wat jammer.”

En het schrijven Jet, hoe is dat in je leven gekomen?

“Dat was ook weer zo’n kantelmoment. Toen ik rond de vijftig was, gaf ik cursussen in tekenen en schilderen met gemengde techniek. Hartstikke leuk. Dat vonden mijn cursisten ook en met één van hen, Jennie Rosier, ben ik over en weer gaan corresponderen met door onszelf geïllustreerde kaarten en korte, persoonlijk verhaaltjes over alles wat ons bezighield als ouder wordende vrouw; de overgang, mantelzorg, werk, liefde, relaties en ga zo maar door. Het resultaat was zó mooi, dat het in een Amsterdamse galerie werd geëxposeerd. Apetrots was ik.”

Verhalenwedstrijd

Ze staat op en pakt een boek van de plank met hun schitterende, creatieve illustraties en persoonlijke bespiegelingen. “Er kwam een uitgever op af, die van ons werk dit boek heeft gemaakt: Nazomeren, met als ondertitel waarom het leven leuker is als je geen twintig meer bent. Waarom ik niet méér deed met mijn schrijftalent, werd mij gevraagd. Ik dacht: waarom zou ik? Ik had voor mijn gevoel meer dan genoeg aan beeldende kunst. Toch deed ik op een dag mee aan een verhalenwedstrijd van het dagblad Trouw. En won. Daarna won ik die verhalenwedstrijd nog twee keer. De prijs was een masterclass van auteur Kristien Hemmerechts die mij vroeg of ik een boek wilde schrijven. Wilde ik niet. Maar ja, toen ging ik met vakantie naar Texel, begon te tikken en er rolde zomaar een heel manuscript uit. Over Helen, een bibliothecaris op een Waddeneiland en een moord. Vreemd eigenlijk dat ik meteen met een thriller begon, want zelf las ik alleen literatuur.” Ze schatert: “Kennelijk huist er in mij toch een beetje een vals kreng, want in mijn brein ontstaat al snel iets moorddadigs en ik houd ook van een beetje verknipte vrouwen. Daarom gaat elk boek ook altijd een beetje over mezelf. Er moet ook wat venijn in zitten en een lekker lijk natuurlijk. Ik heb het manuscript opgestuurd naar een uitgeverij en kreeg binnen twee weken een reactie: ‘Is het nog vrij? Dit willen wij uitgeven!’ Bij de presentatie vroeg de uitgever: ‘Wanneer komt boek twee?’ Ik schrok: boek twee? Daar had ik nooit bij stilgestaan. Ik had het gevoel alsof ik mijn ziel aan de duivel had verkocht, ik wist helemaal niet of ik nog wel een boek wilde schrijven! Inmiddels ben ik bezig met boek achttien.”

null Beeld

Hoe is je nieuwste boek Obsessie ontstaan?

“Meestal is de inspiratie voor een nieuw boek iets sociaals-maatschappelijks. Dan lees ik iets in de krant over een moord of dat iemand dood is gevonden en niemand weet wie het is. Dat soort dingen fascineren mij. Obsessie gaat over iemand die verliefd is, maar de liefde wordt niet beantwoord. Dat heb ik zelf vroeger meegemaakt. Ik vond zijn aandacht wel leuk, maar wilde niks met ’m. Dat zei ik eerlijk, hoor. Maar hij bleef nog erg lang hoop houden.“

Wat is volgens jou een typische Jet van Vuuren-thriller?

“Die draait toch wel om die verknipte vrouw, dat kan ik niet laten. Mijn boeken zijn best heftig, maar gruwelijkheden beschrijven zoals Karen Slaughter doet, is niets voor mij. Daar kan ik helemaal niet tegen. Maar ik heb geen probleem met iemand die eigen rechter speelt.” Weer die schaterlach: “Dat mag ik misschien helemaal niet zeggen! De oer-Hollandse sfeer is misschien ook mijn niche, ik houd van Nederland. Zelfs mijn pseudoniem, Jet van Vuuren, komt van het leesplankje met Aap-Noot-Mies-Wim-Zus-Jet-Vuur.”

“Of ik ooit een roman wil schrijven? O nee, helemaal niet. Thrillers schrijven kan ik, wil ik, en ik heb gelukkig een enorm trouw lezerspubliek dat altijd weer vraagt wanneer de nieuwe ‘Jet’ komt. Ik heb geen man meer, geen kinderen, geen kleinkinderen, geen broer of zus, zelfs mijn hondje is er niet meer, maar zodra ik Facebook aanklik, rollen mijn lezers in groten getale mijn leven binnen. Trouw, enthousiast en meelevend. Heerlijk is dat.”

null Beeld Blouse (POM Amsterdam), broek (Zara).
Beeld Blouse (POM Amsterdam), broek (Zara).
null Beeld

Jets favorieten

Vakantieland: “Texel.”
Onhebbelijkheid: “Ongeduld.”
Televisieprogramma: De slimste mens.”
Schrijver: “Arnon Grunberg.”
Levensmotto: “Gewoon doorgaan.”

null Beeld

Over Obsessie

Laura blijft na het verongelukken van haar man, een piloot, achter met een onverwacht grote schuldenlast. Ze wordt gesteund door enkele huisgenoten uit haar studententijd. Maar zijn hun motieven wel zuiver? Obsessie door Jet van Vuuren is een uitgave van Ambo|Anthos en kost
€ 16,99.

null Beeld

We geven 15 exemplaren van Obsessie weg. Ga naar margriet.nl/winnen en vul het winformulier in om kans te maken.

Heleen SpanjaardEster Gebuis. Styling: Ora Bollegraaf. Visagie: Nicolette Brøndsted

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden