Janneke van Heugten Beeld Carola Doornbos
Beeld Carola Doornbos

PREMIUMZij maakt het verschil

Janneke van Heugten: ‘Diversiteit en beeldvorming in de media doen ertoe. Daar worden steeds meer mensen zich bewust van’

Elke week zet Margriets hoofdredacteur Helene van Santen een vrouw in het zonnetje. Een vrouw die de spotlights verdient, omdat ze andere vrouwen in hun kracht zet. Omdat ze zich inzet voor een betere maatschappij. Omdat zij het verschil maakt.

Deze week: Janneke van Heugten, eigenaar van Vaker in de Media (VIDM).

Helene: “Slechts een kwart van alle experts die in de media aan het woord komen is vrouw. Dat doet iets met het beeld dat we als media-consumenten krijgen van 'de expert'. Janneke zet zich met haar bedrijf in om een grotere diversiteit aan experts in de media te krijgen.”

Kun je vertellen wat je precies doet?

Janneke: “Met VIDM maak ik het laagdrempelig voor journalisten om in contact te komen met een bredere diversiteit aan potentiële interviewkandidaten. En verlaag ik de drempel voor deskundigen om in de publiciteit te komen.”

Wat is jouw drijfveer?

“Media bepalen voor een groot deel het kader waardoor wij naar de werkelijkheid kijken. Ze scheppen een beeld van de maatschappij. Als bijvoorbeeld de succesvolle vrouwelijke ondernemer of vrouwelijke huisarts in dit beeld ontbreken, dan doet dat iets met wie wij als ‘de deskundige’ zien. You can’t be what you can’t see. Wie we niet zien, doen er ook toe. Ik wil meer diversiteit in rolmodellen in de media zien. Het gaat langzaam de goede kant op. Uit de metingen van Gender Media Monitoring Project 2020 (GMMP) bleek dat van alle experts aanwezig in het totale nieuws van kranten, radio en televisie 23 procent vrouw is. Dit percentage lag tien jaar geleden nog op 13 procent. Dus er is beweging, maar we zijn er nog niet.”

Hoe ziet jouw droom eruit?

“Mijn missie is geslaagd als we in de media een realistische afspiegeling van de maatschappij zien. Met een grote variatie aan deskundigen met verschillende achtergronden, huidskleur en gender.”

“Als ik groot mag dromen, dan zouden alle journalisten, redacteuren en verslaggevers van Nederland zich aanmelden op vidm.nl/journalist en het platform als vanzelfsprekend gebruiken als ze een nieuwe deskundige zoeken. Doordat journalisten niet zien wie hun oproep ontvangt, ontstaat het voordeel dat je ook bij blinde sollicitaties hebt. Vooroordelen kunnen niet langer ervoor zorgen dat je steeds weer bij dezelfde soort deskundigen uitkomt. Dit zou de diversiteit aan rolmodellen in de media in zó’n versnelling brengen.”

“Hiervoor heb ik aan de andere kant natuurlijk ook deskundigen nodig die ‘ja’ durven zeggen tegen interviews. De deskundigen die zich aanmelden bij onze expertdatabase kunnen daarom ook ondersteuning krijgen als ze het geven van interviews nog iets te spannend vinden. En ik organiseer wekelijks gratis online Medialunches om mensen werkzaam in de journalistiek en deskundigen samen te brengen.”

Waar ben je tot nu toe het meest trots op?

“Ik had vroeger angst om te spreken voor grote groepen. Werkte liever hard achter de schermen. Maar ik wilde wel dat er meer vrouwelijke deskundigen zichtbaar zouden worden in de media. Als je zelf onzichtbaar blijft, blijf je wel erg haken met je missie. Practice what you preach. In 2008 ben ik begonnen met zelf ‘ja’ te zeggen tegen het geven van presentaties en interviews. Dat heeft mij heel wat buikpijn en angstzweet gekost. Het maken van vlieguren helpt enorm. En wat ik niet had durven dromen: nu vind ik het een van de leukste dingen om te doen. Ik heb inmiddels zelfs in het buitenland lezingen gegeven voor o.a. de Raad van Europa. Als ík het kan, dan kan iedereen het. Dat ik over mijn eigen hoge drempels heen heb kunnen stappen om anderen te kunnen inspireren hetzelfde te doen, maakt mij trots. Ik snap welke stemmetjes remmend kunnen zijn en probeer dat in mijn werk mee te nemen om anderen te helpen.”

“Maar misschien ben ik nog het meest trots dat VIDM door zo veel mensen wordt gedragen. Mensen uit de media, maar ook mediatrainers werken belangeloos mee om de deskundigen van VIDM verder te helpen. Ik knijp mijzelf nog geregeld dat ik zo gesteund word in mijn missie. Diversiteit en beeldvorming in de media doen er toe en daar worden steeds meer mensen zich bewust van.”

Wie heeft voor jou het verschil gemaakt?

“In mijn omgeving is Nadya Aboyaakoub-Akkouh een belangrijke rolmodel voor mij geweest. In mijn woonplaats Nijkerk kwam ze in 2006 als eerste moslima in de gemeenteraad, werd waanzinnig geliefd en klom negen jaar later op tot wethouder. De plek innemen die je verdient, klinkt zo vanzelfsprekend. Maar het is heel menselijk om daar drempels bij te ervaren. Nadya heeft zich nooit door drempels laten weerhouden. Ze is ontzettend deskundig op het gebied van jeugd en onderwijs, is zeer betrokken en zou hierover veel vaker in de media aan het woord moeten komen. Nadya heeft mij doen inzien dat je alleen zelf je drempels omver kunt werpen. Ik durf door haar ambitieuzer te zijn en met VIDM de lat hoog te blijven leggen.”

Hoe kunnen onze lezers bijdragen of meehelpen?

“Het zou fantastisch zijn dat als je een journalist kent, om haar of hem te vragen zich aan te melden op vidm.nl/journalist. Zou je zelf toegevoegd willen worden aan de expertdatabase? Meld je dan vooral aan op vidm.nl. Aanmelden is gratis en je kunt ook nog online aanschuiven bij Medialunches, waarin we eventueel aanwezige koudwatervrees wegnemen door veel tips te delen. Zoals Nadya altijd zegt: alleen ben je sneller, samen kom je verder. Dus ik hoop dat ik het samen mag blijven doen.”

Wie maakt volgens jou het verschil?

Ben of ken jij ook een vrouw die de spotlights verdient, omdat ze zich inzet voor andere vrouwen en/of de maatschappij? Mail naar zijmaakthetverschil@margriet.nl.

Helene van SantenCarola Doornbos

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden